11 sự kiện thế giới nổi bật nhất năm 2017

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức

Ngày 20/1, tỷ phú Donald Trump đã đọc lời tuyên thệ nhậm chức, chính thức trở thành Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, kế nhiệm ông Barack Obama.

Ước tính đã có từ 700.000 - 900.000 người đổ về thủ đô Washington theo dõi buổi nhậm chức. Buổi lễ cũng được tường thuật trực tiếp trên các kênh truyền hình, các trang mạng xã hội thu hút hàng trăm triệu khán giả trên khắp thế giới.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Donald Trump đã thực hiện nhiều thay đổi lớn về chính sách, trong đó chính sách gây tranh cãi nhất là về vấn đề nhập cư.

Ngày 27/1, một tuần sau khi nhậm chức, Tổng thống Trump ký sắc lệnh cấm tạm thời người nhập cư từ 7 quốc gia với phần lớn dân số theo đạo Hồi trong 90 ngày, dừng chương trình tị nạn của Mỹ trong 120 ngày và ngừng vô thời hạn việc tiếp nhận người tị nạn Syria.

Ông cũng tuyên bố giảm hơn một nửa số người nhập cư vào Mỹ năm 2017 xuống 50.000 người. Sắc lệnh là cách ông Donald Trump hiện thực hóa lời hứa khi tranh cử, gồm thắt chặt biên giới và ngăn người tị nạn tới Mỹ.

Sắc lệnh trên đã gây rất nhiều tranh cãi ở cả trong và ngoài nước Mỹ.

Mỹ rút khỏi TPP,  CPTPP ra đời

Ngày 23/1, đúng như tuyên bố khi tranh cử, Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt bút ký sắc lệnh rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ông Trump nhấn mạnh, sắc lệnh rút khỏi TPP là "điều tuyệt vời cho công nhân Mỹ".

Mỹ dưới thời của ông Barack Obama và 11 nước châu Á - Thái Bình Dương đã bỏ ra rất nhiều thời gian và nguồn lực chính trị để đàm phán TPP. Do vậy việc Washington rút khỏi TPP được xem là một cú sốc lớn đối với các đồng minh và đối tác quan trọng của Mỹ trong khu vực.

Sau khi Mỹ rút khỏi TPP, 11 quốc gia còn lại đã phải đàm phán lại TPP bởi theo quy định ban đầu, TPP chỉ có hiệu lực khi được ít nhất 6 nước phê chuẩn trước tháng 2/2018 và các nước này phải đóng góp ít nhất 85% GDP trong khối (tức là không thể thiếu Mỹ hoặc Nhật).

Cuối cùng, tại Hội nghị Bộ trưởng TPP diễn ra ở Đà Nẵng bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC hồi tháng 11, các Bộ trưởng đã thống nhất các nhân tố cốt lõi của TPP và đổi tên TPP thành Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

CPTPP duy trì các nội dung cốt lõi của TPP, nhưng cho phép các nước thành viên tạm hoãn một số lượng hạn chế các nghĩa vụ của mình.

Nga bị cáo buộc can thiệp bầu cử Mỹ

Nhiều người gọi năm 2017 là năm “lên đồng” của truyền thông Mỹ với cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ. Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức, truyền thông Mỹ liên tục đăng tải những thông tin cho rằng Moscow đã can thiệp bầu cử Mỹ nhằm giúp ông Donald Trump đắc cử. Thậm chí Washington còn thành lập một đơn vị điều tra đặc biệt về các nghi vấn.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Nga liên tục phủ nhận cáo buộc trên. Tổng thống Nga Vladimir gọi đó là sản phẩm “tưởng tượng” của những người muốn chống lại Tổng thống Mỹ Donald Trump. Gần đây nhất, trong cuộc họp báo thường niên ngày 14/11, Tổng thống Nga Putin cho rằng những người có hội chứng “cuồng chống Nga” đã đánh giá quá thấp Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông Putin khẳng định, nếu nhìn nhận một cách khách quan, Thổng thống Trump đã đạt được một số thành tựu quan trọng trong một thời gian ngắn, đặc biệt là về khía cạnh kích thích nền kinh tế và mở rộng thị trường.

Vụ ám sát anh trai nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un

Ngày 13/2,  một người Triều Tiên có tên trong hộ chiếu là Kim Chol đã bị sát hại tại thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia. Sau đó, cảnh sát Malaysia tuyên bố Kim Chol chính là Kim Jong Nam,  anh cùng cha khác mẹ của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Ông Kim Jong Nam, 45 tuổi, là con của cựu Chủ tịch Kim Jong Il, từng được coi là người kế nhiệm chính của nhà lãnh đạo Triều Tiên. Tuy nhiên, ông bị thất sủng và phải sống sống lưu vong nhiều năm ở nước ngoài.

Ông Kim Jong Nam thiệt mạng sau khi bị hai phụ nữ tấn công, nghi là bằng chất độc thần kinh VX, ở sảnh chờ sân bay Kuala Lumpur.  

Đoàn Thị Hương (người Việt) và Siti Aisyah (người Indonesia) nằm trong số 10 nghi phạm bị Malaysia xác định tham gia vụ giết hại ông Kim Jong Nam.

Vụ việc đã gây ra một vụ tranh cãi cũng như làm tổn hại mối quan hệ giữa Malaysia và Triều Tiên. Trong khi Malaysia cáo buộc Triều Tiên đứng sau vụ sát hại Kim Jong Nam thì phía Triều Tiên phủ nhận mọi cáo buộc liên quan tới vụ sát hại ông Kim Jong Nam, đồng thời cho rằng Malaysia đã kết cấu với Hàn Quốc để bôi nhọ Bình Nhưỡng.

Hiện tại Malaysia vẫn đang tiến hành điều tra về cái chết của Kim Jong Nam.  Trong khi đó, tại các phiên tòa xét xử, hai nữ bị cáo Đoàn Thị Hương và Siti Aisyah đều khẳng định vô tội. Họ nói không biết chất lỏng mà họ được yêu cầu xịt vào mặt ông Kim Jong Nam là chất độc thần kinh. Cả hai đều nghĩ họ đang tham gia một trò chơi khăm trong một chương trình truyền hình thực tế.

Tổng thống Bashar al-Assad ‘lật ngược thế cờ’ ở Syria với sự trợ giúp của Nga

Sau 6 năm chìm trong “khói lửa”, với sự hỗ trợ của Nga, cuộc nội chiến ở Syria đã đến hồi kết với phần thắng nghiêng về Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Ngày 23/11, Bộ Quốc phòng Nga thông báo quân chính phủ Syria dưới sự yểm trợ của không quân Nga sắp giải phóng hoàn toàn miền đông Syria khỏi sự chiếm đóng của quân Nhà nước Hồi giáo (IS).

Trước đó, ngày 9-11, quân đội Syria cũng tuyên bố giành kiểm soát hoàn toàn thành phố Abu-Kamal, nơi được xem là căn cứ cuối cùng của IS. Deir ez-Zor - thành phố lớn nhất miền đông Syria cũng đã được giải phóng

Gần đây, hãng tin RIA của Nga dẫn phát ngôn từ Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, chính phủ Syria đang kiểm soát hơn 98% diện tích lãnh thổ Syria. Nếu vậy, các nhóm khủng bố lẫn đối lập chỉ còn chiếm khoảng 2% lãnh thổ Syria.

Ngày 11/12, trong chuyến thăm bất ngờ tới Syria, Tổng thống Nga Vladmir Putin tuyên bố quân đội Nga cùng với quân đội Syria đã đánh bại IS. Dưới sự hỗ trợ của lực lượng Nga, Syria đã được bảo toàn là một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Các điều kiện ổn định chính trị do Liên hợp quốc hỗ trợ đã được thành lập.

Tuyên bố trên như một giấc mơ từ bao năm nay của người dân Syria. Giới phân tích cho rằng, nó cũng là “dấu chấm hết” cho những cái cớ mà Mỹ đưa ra để hiện diện quân sự ở Syria.

Triều Tiên phóng thử tên lửa có khả năng tấn công toàn bộ nước Mỹ

Ngày 29/11, Triều Tiên phóng một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) lớn chưa từng có mang tên Hwasong-15. Nó đạt độ cao quỹ đạo tới 4.500 km và bay được quãng đường 992 km. Nếu phóng ở quỹ đạo tiêu chuẩn, Hwasong-15 có thể đạt tầm bắn tới 13.000 km, đủ khả năng tấn công toàn bộ nước Mỹ.

Bên cạnh đó, Triều Tiên còn có nhiều vụ phóng thử tên lửa gây rúng động thế giới khác, bao gồm một vụ phóng thử tên lửa ICBM khác và 2 vụ phóng tên lửa bay qua Nhật Bản.

Ngày 29/8, Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Hwasong-12 bay qua vùng trời quần đảo Hokkaido và rơi xuống Thái Bình Dương. Nó đạt tầm bắn 2.700 km và rơi xuống vị trí cách Hokkaido khoảng 1.180 km về phía đông.

Ngày 15/9, Triều Tiên tiếp tục phóng tên lửa Hwasong-12 bay qua Nhật Bản. Tên lửa bay được 3.700 km và rơi xuống phía đông Hokkaido, Nhật Bản. Đây là vụ phóng tên lửa đạn đạo có tầm bắn xa nhất của Triều Tiên.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm châu Á

Ngày 3/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu chuyến công du châu Á 12 ngày. Đây là chuyến công du dài nhất tới châu Á của một Tổng thống Mỹ trong suốt 25 năm qua. Trong chuyến thăm này ông Donald Trump dừng chân ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam (tham dự Hội nghị Cấp cao APEC và thăm cấp nhà nước) và Philippines.

Chuyến thăm của ông Donald Trump có ý nghĩa rất quan trọng đối với khu vực châu Á bởi kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ chưa thể hiện rõ ràng lập trường của ông về các chính sách đối với khu vực này.

Chuyến thăm đã thể hiện cam kết hợp tác của Mỹ đối với các đồng minh và đối tác của Mỹ  tại châu Á, đồng thời thúc đẩy thương mại và phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên.

Tại Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tham dự Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Tại đây, Tổng thống Mỹ đã bày tỏ quan điểm về vị trí của khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong chính sách đối ngoại của Mỹ cũng như về hoạt động chung với các nước trong khu vực trước những nguy cơ và thách thức toàn cầu mới.

Tổng thống Trump kêu gọi các quốc gia thành viên cải cách kinh tế và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế cao hơn, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ, thương mại điện tử, thương mại kỹ thuật số và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nếu họ muốn thúc đẩy sáng kiến mậu dịch tự do ở châu Á - Thái Bình Dương.

Xả súng ở Las Vegas

Ngày 1/10, Stephen Paddock, 64 tuổi, đã thực hiện vụ xả súng đẫm máu nhất trong lịch sử nước Mỹ, khiến ít nhất 59 người chết và hơn 500 người bị thương.

Stephen Paddock đứng từ tầng 32 của khách sạn Mandalay Bay và bắn vào đám đông 22.000 người đang dự buổi hòa nhạc ngoài trời gần đó. Stephen đã tự sát trước khi cảnh sát ập vào phòng và tìm thấy hàng chục khẩu súng.

Sự việc tiếp tục dấy lên tranh cãi về luật sở hữu súng đạn ở Mỹ.

Catalonia đòi độc lập khỏi Tây Ban Nha

Ngày 27/10, nghị viện xứ Catalonia tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha. Đáp lại, chính phủ trung ương Tây Ban Nha tuyên bố giải tán chính quyền Catalonia. Thủ tướng Mariano Rajoy tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc bầu cử mới ở khu vực này vào ngày 21/12 tới.

Chính phủ Tây Ban Nha bãi nhiệm toàn bộ chính quyền Catolonia gồm Thủ hiến Carles Puigdemont, Cảnh sát trưởng Catalonia cùng toàn bộ thành viên cơ quan đối ngoại Catalonia cũng như tùy viên ngoại giao của Catalonia ở Brussels và Madrid.

Sau đó Thủ hiến bị phế truất đã chạy sang Bỉ sau khi bị cáo buộc hàng loạt tội danh với mức án có thể lên tới 30 năm tù.

Mặc dù tuyên bố độc lập thực tế chỉ là một cử chỉ mang tính biểu tượng vì nó không được Tây Ban Nha hoặc cộng đồng quốc tế chấp nhận, song đây là khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất ở Tây Ban Nha trong bốn thập kỷ qua.

Siêu bão Harvey

Cuối tháng 8 vừa qua, Harvey - siêu bão mạnh nhất từng tấn công Texas trong hơn 50 năm qua, đã đổ bộ vùng đông nam bang Texas, cướp đi sinh mạng của 60 người, khiến 1 triệu người phải rời nhà cửa, phá hủy khoảng 200.000 ngôi nhà.

Dù cơn bão đã đi qua hơn 3 tháng nhưng nhiều người vẫn đang rơi vào cảnh khốn đốn vì không còn nhà cửa.

Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel

Ngày 6/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và ra lệnh chuyển đại sứ quán từ Tel Aviv đến Jerusalem. Nhiều quốc gia, bao gồm cả các đồng minh của Mỹ như Pháp đã chỉ trích quyết định trên

Sau tuyên bố của ông Donald Trump, tình hình ở Trung Đông trở nên rất căng thẳng. Người Hồi giáo ở nhiều nơi trên thế giới đã tiến hành các cuộc biểu tình phản đối quyết định của Mỹ. Nhiều cuộc biểu tình bạo lực đã nổ ra ở Dải Gaza, khu Bờ Tây và thậm chí bên trong thánh địa Jerusalem.

Tại thủ đô Washington, hàng trăm người Hồi giáo đã tập trung cầu nguyện trước Nhà Trắng để phản đối việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Ông Putin dự họp báo thường niên: 1.600 nhà báo tới dự, thời gian ngắn kỷ lục Vào lúc khoảng 12h (16h theo giờ Việt Nam) ngày 14/12, tại Trung tâm Thương mại quốc tế Moscow, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc họp báo lớn thường niên năm 2017.