20 ngày thế giới rúng động về vụ nhà báo Arab Saudi

07:00 23/10/2018

20 ngày trôi qua kể từ khi nhà báo Khashoggi bị giết hại tại lãnh sự quán Arab Saudi ở Thổ Nhĩ Kỳ, thi thể của ông vẫn chưa được tìm thấy. 

20-ngay-the-gioi-rung-dong-ve-vu-nha-bao-arab-saudi-bi-giet-hai
Nhà báo Arab Saudi Khashoggi bị giết hại tại lãnh sự quán Arab Saudi ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày 2/10.

Ngày 2/10 – ngày nhà báo Arab Saudi biến mất trong lãnh sự quán ở Thỗ Nhĩ Kỳ

Theo tờ Sabah, buổi sáng ngày 2/10, hai máy bay tư nhân chở 15 người Arab Saudi, trong đó có nhiều quan chức cấp cao, xuất phát từ Riyadh (thủ đô Arab Saudi) đến Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Họ vào hai khách sạn gần lãnh sự quán và đặt phòng trong ba đêm, nhưng quay lại khách sạn vào cuối ngày hôm đó để lấy đồ đạc và trả phòng.

Khashoggi, một công dân, nhà báo Arab Saudi đã sống lưu vong ở Mỹ từ năm 2017, vào lãnh sự quán Arab Saudi tại Istanbul lúc 1h30 chiều cùng ngày để lấy giấy tờ làm thủ tục kết hôn với vị hôn thê người Thổ Nhĩ Kỳ Hatice Cengiz. Cengiz đợi bên ngoài lãnh sự quán 4 tiếng đồng hồ nhưng không thấy Khashoggi bước ra nên đã gọi cho cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo báo Yeni Safak, bản ghi âm từ đồng hồ Apple Watch đã ghi lại sự việc Khashoggi bị tra tấn và phân xác bằng một cái cưa xương trong vòng hai giờ kể từ khi vào lãnh sự quán. Những kẻ tra tấn nói với nhau phải "im lặng nếu muốn sống quay trở lại (Arab Saudi)”. Theo Yeni, nhà báo Khashoggi đã bị phân xác chỉ trong 7 phút.

Ngày 3/10

Vào ngày mà lẽ ra là ngày cưới của ông Khashoggi, Cengiz trở lại lãnh sự quán để hỏi về Khashoggi nhưng không nhận được câu trả lời.

Trong khi đó, trả lời phỏng vấn Bloomberg, Thái tử Mohammed bin Salman cho biết sẽ hợp tác với giới chức Thổ Nhĩ Kỳ để điều tra vụ việc.

20-ngay-the-gioi-rung-dong-ve-vu-nha-bao-arab-saudi-bi-giet-hai
Cố nhà báo Khashoggi và hôn thê Cengzi.

Chính phủ Saudi đưa ra tuyên bố chính thức đầu tiên về sự mất tích của Khashoggi, tuyên bố sẵn sàng hợp tác với các nhà điều tra.

Từ ngày 7 đến ngày 10/10

Ngày 7/10, các quan chức Arab Saudi cho rằng những cáo buộc nhằm vào nước này là “vô căn cứ" sau khi Reuters dẫn các nguồn tin cho rằng Khashoggi đã bị giết trong lãnh sự quán.

Ngày 8/10, Đại sứ Arab Saudi tại Mỹ - Hoàng tử Khalid bin Salman đã gửi cho phóng viên Axios Jonathan Swan một tin nhắn WhatsApp phủ nhận chính phủ Saudi có liên quan đến sự mất tích của nhà báo Khashoggi.

Ngày hôm sau, các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố đoạn video do camera an ninh ghi lại đã bị lấy từ lãnh sự quán và các nhân viên Thổ Nhĩ Kỳ trong lãnh sự quán đã được yêu cầu nghỉ vào ngày Khashoggi đến đó (2/10).

Ngày 11/10

Một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã gửi thư thúc giục chính quyền Trump điều tra sự biến mất của nhà báo Arab Saudi Khashoggi theo Đạo luật Magnitsky năm 2016. Luật này cho tổng thống 120 ngày để trả lời Ủy ban Đối ngoại Thượng viện khi được yêu cầu điều tra về các hành vi xâm phạm nhân quyền.

20-ngay-the-gioi-rung-dong-ve-vu-nha-bao-arab-saudi-bi-giet-hai
Thổ Nhĩ Kỳ đang điều tra và tìm kiếm thi thể nhà báo Khashoggi.

"Chúng tôi hy vọng khi đưa ra quyết định, ông sẽ xem xét bất kỳ thông tin nào có liên quan, bao gồm cả đối với các quan chức cấp cao nhất trong chính phủ Arab Saudi" bức thư viết.

Trả lời phỏng vấn "Fox & Friends", Tổng thống Donald Trump nói chính quyền của ông cam kết tìm ra sự thật về sự mất tích của nhà báo Khashoggi. "Tôi phải tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra", ông Trump nói.

Cuối ngày, ông bác bỏ những lời kêu gọi Mỹ dừng bán vũ khí cho Arab Saudi. Ông nói rằng Arab Saudi sẽ dùng tiền mua vũ khí của nước khác nếu không mua được từ Mỹ. Theo USA Today, ông cũng nhắc các phóng viên tại Nhà Trắng rằng Khashoggi không phải là công dân Mỹ.

Ngày 14/10

Ông Trump cho biết sẽ có "hình phạt nghiêm khắc" nếu Arab Saudi dính líu đến cái chết của Khashoggi khi trả lời phỏng vấn CBS.

Ngày hôm sau, Arab Saudi ra tuyên bố phản đối những bên mà nước này cho là đang phá hoại Arab Saudi bằng các cáo buộc, đe dọa trừng phạt kinh tế và gây áp lực chính trị. Cùng ngày, Sudan, Kuwait và Comoros đều lên tiếng ủng hộ Arab Saudi và lên án các cáo buộc.

Ngày 15/10

Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ lục soát lãnh sự quán trong 9 giờ, phát hiện ra rằng nó mới được sơn lại "ở khắp mọi nơi", theo CNN. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan nói với các phóng viên rằng cuộc điều tra đang tìm kiếm xem có “vật liệu độc hại" nào đã bị loại bỏ bằng cách phủ sơn hay không.

Cùng ngày, sau cuộc nói chuyện qua điện thoại với Vua Arab Saudi, ông Trump nói với các phóng viên rằng "kẻ giết người bí ẩn" có thể chịu trách nhiệm về cái chết của nhà báo Khashoggi. Ông cho biết Ngoại trưởng Mike Pompeo sẽ đến Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ để gặp gỡ các quan chức ở đó.

Ngày 16/10

Ông Pompeo đến Arab Saudi để gặp Thái tử Mohammed bin Salman và Vua Salman.

Cùng ngày, AP đưa tin cảnh sát lục soát lãnh sự quán Arab Saudi đã tìm thấy bằng chứng cho thấy Khashoggi đã bị giết trong tòa nhà, mặc dù họ không tiết lộ đó là bằng chứng gì.

Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsay Graham tuyên bố trên "Fox & Friends" rằng ông tin Thái tử Arab Saudi đứng sau vụ giết người. "Người đó phải bị sa thải. Arab Saudi, nếu bạn đang lắng nghe, có rất nhiều người tốt để lựa chọn, Mohammed bin Salman đã làm tổn hại hình ảnh đất nước của bạn và tự làm xấu chính mình", Graham nói.

Ngày 17 và 18/10

Ông Pompeo đến Thổ Nhĩ Kỳ để gặp các điều tra viên và nói với các phóng viên rằng Arab Saudi đã hợp tác với cuộc điều tra của Thổ Nhĩ Kỳ.

"Chúng tôi sẽ cho họ thời gian để hoàn thành điều tra vụ việc này, và khi họ công bố báo cáo, chúng tôi sẽ đánh giá cẩn thận, sâu sắc”, ông Pompeo nói.

Tối hôm đó, khi được hỏi liệu ông Khashoggi đã chết hay chưa, ông Trump nói rằng ông nghĩ nhà báo đã chết trừ khi có “phép màu của tất cả các phép màu” xảy ra.

Tờ New York Times cũng báo cáo Arab Saudi có thể đang chuẩn bị đổ lỗi cho tướng Ahmed al-Asiri - Phó chủ tịch Tổng cục Tình báo, về sự biến mất của nhà báo Khashoggi, rằng Thái tử Mohammed bin Salman cho phép thẩm vấn, nhưng al-Asiri hiểu lầm hoặc phớt lờ mệnh lệnh, dẫn đến cái chết của nhà báo Khashoggi.

Ngày 20/10

Các nhà chức trách Arab Saudi xác nhận nhà báo Khashoggi qua đời trong một cuộc ẩu đả tại lãnh sự quán của Arab Saudi tại Istanbul ngày 2/10.

Tuyên bố được một công tố viên tuyên bố trên đài truyền hình nhà nước và cũng được phát hành thông qua Cơ quan báo chí chính thức của Arab Saudi. 18 công dân Arab Saudi đã bị bắt giữ và hai quan chức cấp cao, trong đó có Phó chủ tịch Tổng cục Tình báo al-Asiri, bị sa thải vì liên quan đến vụ việc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng giải thích của Arab Saudi là “đáng tin cậy”, trong khi nhiều quốc gia khác như Anh, Đức, Pháp và các chính trị gia Mỹ tỏ ra không tin báo cáo của Arab Saudi và yêu cầu có thêm bằng chứng về cái chết của Khasgoggi.

Ngày 21 và 22/10

Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như đã thay đổi quan điểm khi cho rằng có sự lừa bịp và dối trá trong báo cáo mà Arab Saudi đưa ra. "Câu chuyện của họ vô cùng lộn xộn", ông nói.

Anh, Pháp, Đức ra tuyên bố chung, yêu cầu Arab Saudi cung cấp bằng chứng về tuyên bố cho rằng nhà báo Khashoggi. Họ nhấn mạnh rằng việc đe dọa, tấn công hoặc sát hại nhà báo trong mọi trường hợp đều không thể chấp nhận được và gây ra mối lo ngại lớn. Ba nước khẳng định sẽ có động thái phản ứng cuối cùng dựa trên độ tin cậy của những bằng chứng giải thích bổ sung của Arab Saudi.

Cùng ngày, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sẽ trực tiếp tiết lộ toàn bộ sự thật về vụ nhà báo Arab Saudi bị sát hại bên trong lãnh sự quán ở Istanbul vào ngày 23/10.

Canada và Đức cho biết sẽ xem lại các thỏa thuận mua bán vũ khí với Arab Saudi.

Văn phòng thống đốc Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ ra lệnh cho Sở cảnh sát Istanbul chịu trách nhiệm bảo vệ 24/24 đối với Hatice Cengiz – hôn thê của nhà báo Khashoggi.

Hiện Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang tiếp tục điều tra và tìm kiếm thi thể của ông Khashoggi. Trong khi đó, Ngoại trưởng Arab Saudi Adel al-Jubeir nói không biết ông Khashoggi đã bị giết như thế nào. Chính phủ nước này cũng không biết thi thể ông ấy ở đâu.

Ông Jubeir gọi cái chết của nhà báo Khashoggi là "sai lầm lớn và nghiêm trọng" và gửi lời chia buồn tới gia đình nạn nhân.

Nhà báo Arab Saudi Khashoggi cười vui vẻ khi bị một con mèo nhảy lên người lúc đang trả lời phỏng vấn khi ông còn sống:

 

Lời từ biệt xúc động của hôn thê nhà báo Arab Saudi

Cengzi - hôn thê của nhà báo Jamal Khashoggi đã gửi lời từ biệt đầy xúc động cho ông sau khi Arab Saudi thừa nhận ông đã bị giết hại tại lãnh sự quán của nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ.

 

Ngày mai, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiết lộ toàn bộ sự thật vụ nhà báo Arab Saudi

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trực tiếp tiết lộ toàn bộ sự thật về vụ nhà báo Arab Saudi bị sát hại bên trong lãnh sự quán ở Istanbul vào ngày mai (23/10), RT đưa tin.

 

Vụ nhà báo Arab Saudi bị sát hại: Lãnh sự quán không biết thi thể ở đâu, ông Trump quay ngoắt thái độ, chỉ trích Riyadh dối trá

Arab Saudi nói không biết thi thể nhà báo Khashoggi ở đâu; Anh, Pháp, Đức đòi bằng chứng về cái chết của nhà báo Arab Saudi là những diễn biến mới nhất vụ nhà báo Arab Saudi bị giết hại bên trong lãnh sự quán ở Thổ Nhĩ Kỳ.



Tin khác