Ai sẽ thay thế bà May trên chiếc ghế Thủ tướng Anh mong manh lúc này?

06:31 25/05/2019

Cựu Ngoại trưởng Anh và hiện là nghị sĩ đảng Bảo thủ Boris Johnson đã khẳng định sẽ tranh cử chức Thủ tướng, chỉ vài giờ sau khi bà Theresa May thông báo sẽ từ chức.

thu-tuong-anh-tu-chuc-vi-khong-the-dua-anh-roi-eu
Thủ tướng Anh Theresa May ngày 24/5 thông báo sẽ từ chức.

Ngày 24/5, Thủ tướng May thông báo bà sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ vào ngày 7/6 tới sau khi không thể thuyết phục các nghị sĩ ủng hộ thỏa thuận nước Brexit mà bà đạt được với EU hồi cuối năm ngoái. Quyết định của bà May sẽ mở đường cho đảng Bảo thủ bầu lãnh đạo mới và nước Anh sẽ có một Thủ tướng mới.

Người kế nhiệm Thủ tướng May sẽ được lựa chọn theo tiến trình gồm hai giai đoạn, theo đó hai ứng cử viên cuối cùng sẽ đối mặt với một cuộc bỏ phiếu kín của 125.000 thành viên đảng Bảo thủ. Bà May sẽ là Thủ tướng tạm quyền của Anh trong suốt cuộc bầu cử lãnh đạo đảng Bảo thủ dự kiến kéo dài khoảng 6 tuần.

Chỉ vài giờ sau khi bà May tuyên bố sẽ từ chức, Cựu Ngoại trưởng Boris Johnson ngay lập tức tuyên bố sẽ tranh cử để thay thế bà ở vị trí này. Phát biểu tại một hội thảo kinh tế ở Thụy Sĩ, ông Johnson đã thể hiện sự kính trọng đối với bà May, nhấn mạnh nữ chính khách này đã rất "kiên nhẫn và chịu đựng" khi đối mặt với mọi khó khăn xung quanh tiến trình Anh rời khỏi EU, còn gọi là Brexit.

Ông Johnson cho rằng vị thủ tướng tiếp theo của nước Anh có thể sẽ cứu vãn các cuộc đàm phán vốn đã bế tắc với EU về thỏa thuận "ly hôn". Cựu Ngoại trưởng Anh nhận định nhà lãnh đạo mới sẽ có "cơ hội làm mọi thứ theo một cách khác và sẽ có động lực lãnh đạo từ một chính quyền mới".

Ông Johnson cũng đánh giá nước Anh cần chuẩn bị việc rời khỏi EU mà không có thỏa thuận nếu nước này buộc phải đàm phán về một thỏa thuận ra đi hợp lý. Ông nêu rõ: "Chúng ta sẽ ra khỏi EU vào ngày 31/10, kèm một thỏa thuận hoặc không có thỏa thuận nào. Cách tốt nhất để đạt được một thỏa thuận tốt là chuẩn bị cho phương án không có thỏa thuận". 

Trong khi đó, tờ Farnham Herald dẫn phát biểu của Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt tuyên bố sẽ trở thành ứng cử viên cho vị trí lãnh đạo của đảng Bảo thủ cầm quyền sau tuyên bố từ chức của bà May. 

Hãy cùng nhìn lại hồ sơ của một số ứng cử viên cho chiếc ghế đầy thử thách và mong manh mà bà May vừa buộc phải từ bỏ.

Boris Johnson

Ai sẽ thay thế bà May trên chiếc ghế Thủ tướng Anh
Cựu Ngoại trưởng Boris Johnson.

Cựu thị trưởng London đang là cái tên sáng giá nhất cho vị trí người kế nhiệm bà May. Khi cựu thủ tướng David Cameron từ chức vào năm 2016, đã có một cuộc cạnh tranh gay gắt giữa hai ứng viên hàng đầu của đảng Bảo thủ lúc đó là ông Johnson và bà May. Cuối cùng thì bà May trở thành thủ tướng còn ông Johnson làm ngoại trưởng trong chính phủ của bà.

Tuy nhiên, sự hợp tác này nhanh chóng kết thúc khi ông Johnson từ chức để phản đối lập trường mà ông cho là quá mềm mỏng của bà May với Brussels. Bản thân ông Johnson là người chọn phe "Rời đi" trong cuộc trưng cầu dân ý về việc Anh rời EU năm 2016, nhưng những gì người ta nhớ nhất về ông là việc từng viết hai bài bình luận (một cho phe "Rời đi" và một cho phe "Ở lại"), trong khi đang quyết định nên chọn bên nào.

Ông Johnson được nhiều đồng nghiệp và nhà phân tích nhận định là người theo chủ nghĩa cơ hội. "Ông ấy được các đồng nghiệp công nhận rộng rãi là người thiếu trung thực, thiếu trung thành và không phải là người có tinh thần đồng đội", Tim Bale, giáo sư chính trị tại Đại học Queen Mary London, nhận xét.

Lợi thế của ông Johnson là tính cách có phần độc lập lại giúp ông có được sự tôn trọng nhất định trong nội bộ đảng Bảo thủ với tư cách lãnh đạo. Từng học ở Eton Colledge rồi sau đó là Oxford (tương tự cựu thủ tướng Cameron), ông Johnson có đầy đủ những thứ đại diện cho giá trị của đảng Bảo thủ. Không chỉ vậy, ông cũng nhận được sự ủng hộ rất lớn trong nội bộ đảng, thậm chí Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng nói rằng ông Johnson sẽ là "một thủ tướng Anh tuyệt vời".

Michael Gove

Ai sẽ thay thế bà May trên chiếc ghế Thủ tướng Anh 1
Bộ trưởng Môi trường Michael Gove được đánh giá là người có nhiều kinh nghiệm. Ảnh: AFP.

Bộ trưởng môi trường hiện tại, ông Gove cũng là một trong những thành viên đảng Bảo thủ đứng về phe "Rời đi" trong cuộc trưng cầu dân ý 2016. Ông được coi là người có khả năng cản đường Boris Johnson, như ông đã từng làm trước đây khi đồng ý tham gia chiến dịch tranh cử vị trí lãnh đạo đảng của ông Johnson hồi năm 2016, nhưng sau đó đổi ý ở phút cuối và tự ứng cử để đối đầu với Johnson. Điều này dẫn đến sự chia rẽ ở phe "Brexit cứng", tạo điều kiện cho bà May chiến thắng.

Ông Gove được đánh giá là người có khả năng trình bày tốt trước quốc hội, một bộ trưởng đầy kinh nghiệm và "an toàn" hơn so với phong cách có phần cực đoan của Boris Johnson. Trong 3 năm qua, ông Gove được coi là đồng minh trung thành nhất với bà May, mặc dù giai đoạn này chính phủ của bà May tương đối hỗn loạn.

"Ông ấy nhiều khả năng sẽ nhận được sự ủng hộ khá ổn từ những người vận động Brexit", Tony Travers, giáo sư chính trị tại Trường Kinh tế London (LSE), nhận định.

Jeremy Hunt

Jeremy Hunt
Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt là đồng minh trung thành kể từ khi bà May trở thành thủ tướng Anh. Ảnh: Reuters.

Ngoại trưởng Hunt từ lâu đã là người ủng hộ trung thành với kế hoạch Brexit của bà May. Song không giống với ông Johnson và ông Gove, ông Hunt đứng về phe "Ở lại" trong cuộc trưng cầu dân ý hồi năm 2016. Mặc dù đã đổi phe và lấy lý do EU "kiêu ngạo" trong quá trình đàm phán Brexit, điều này vẫn có thể ảnh hưởng đến CV của ông cho vị trí lãnh đạo đảng Bảo thủ trong bối cảnh việc rời khỏi EU là trọng tâm của tổ chức.

Là thành viên quốc hội kể từ năm 2010, ông Raab được bà May bổ nhiệm làm bộ trưởng Brexit từ tháng 7/2018. Tuy nhiên ông từ chức vào ngày 15/11 cùng năm để phản đối bản thỏa thuận dự kiến mà chính phủ của bà May đưa ra.

Dominic Raab
Dominic Raab.

 Là tiếng nói chống EU kịch liệt trong quốc hội, ông Raab hy vọng sẽ lấy được sự ủng hộ của các thành viên đảng Bảo thủ thông qua kế hoạch giảm thuế thu nhập cá nhân xuống mức thấp nhất lịch sử hiện đại.

Andrea Leadsom
Bà Andrea Leadsom.

Bà Leadsom từ chức lãnh đạo hạ viện Anh chỉ 2 ngày trước khi bà May tuyên bố sẽ từ chức, động thái được cho là mở đường để bà Leadsom tham gia vào cuộc đua vào nhà số 10 phố Downing.Mặc dù cũng là người ủng hộ Brexit, nhưng không giống như các thành viên phía trên, bà Leadsom đã nhiều lần bảo vệ bản kế hoạch Brexit của bà May.

Bà Leadsom và bà May từng là đối thủ cạnh tranh khốc liệt: Hai người là hai cái tên cuối cùng cho cuộc đua vào vị trí lãnh đạo đảng Bảo thủ, tức sẽ là thủ tướng Anh, hồi năm 2016 sau khi ông Cameron từ chức. Tuy nhiên, bà Leadsom chủ động bỏ cuộc sau khi có bài phỏng vấn gây tranh cãi, trong đó tuyên bố bà là ứng viên thủ tướng tốt hơn bà May vì bà là một người mẹ (bà May không có con).

Hiện các kết quả thăm dò cũng cho thấy ông Boris Johnson đang có tỷ lệ ủng hộ cao hơn hẳn so với các ứng viên còn lại. Song ông Johnson vẫn có thể bị đánh bại nếu những người còn lại đoàn kết.

Chủ tịch đảng Bảo thủ, Brandon Lewis, và hai phó chủ tịch của Ủy ban 1922 (cơ quan của đảng Bảo thủ lo về nội chính) đưa ra thông báo chung trong đó cho biết: "Chúng tôi hy vọng quy trình (chọn ra các ứng viên) sẽ hoàn thành vào cuối tháng 6, cho phép các thành viên của đảng trên khắp nước Anh gặp mặt và đặt câu hỏi với các ứng viên, rồi bỏ lá phiếu của họ để kết quả được thông báo trước khi quốc hội bắt đầu phiên làm việc mùa hè".

Chưa có lịch làm việc chính thức của quốc hội Anh năm nay, nhưng năm ngoái hạ viện bắt đầu nhóm họp mùa hè vào ngày 24/7.

 

Thủ tướng Anh tuyên bố từ chức, Brexit hỗn loạn, rơi vào tình trạng 'rắn mất đầu'

Bà Theresa May cho biết bà sẽ rời vị trí Thủ tướng Anh vào ngày 7/6 tới do không thể đạt được thỏa thuận đưa Anh rời EU (Brexit), The Guardian ngày 24/5 đưa tin.

 

Thủ tướng Anh đề nghị từ chức để cứu kế hoạch Brexit

Bà Theresa May đề nghị từ chức hôm 27/3. Đây được xem là nỗ lực cuối cùng để thuyết phục quốc hội ủng hộ thỏa thuận Brexit (Anh rời EU) của bà, Channel News Asia đưa tin.

Tin khác