Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi là điều mà cả hai gia đình nhà trai cũng như nhà nhà gái phải nắm vững. Đồng thời đôi bên phải thống nhất với nhau về quan điểm và các trình tự để lễ cưới hỏi được suôn sẻ, thuận buồm xuôi gió cho đôi uyên ương được mãn nguyện.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi

Sau lễ dạm hỏi là đến thủ tục ăn hỏi. Với rất nhiều gia đình, thì thủ tục ăn hỏi được cho là quan trọng nhất. Có nơi kết hợp ăn hỏi với rước dâu thường trong trường hợp nhà cô dâu chú rể cách xa nhau. Về mặt tâm linh, nếu ăn hỏi thành công thì các bước khác sẽ rất đơn giản và nhẹ nhàng.

Lễ ăn hỏi là nghi thức truyền thống, nhưng tùy từng điều kiện mỗi người, vùng miền mà có thể có thay đổi cho phù hợp, nhưng hay phụ thuộc nhiều vào nhà gái (kiểu “thách cưới” ngày xưa). Tuy nhiên thường có những điều cơ bản sau và phải được chuẩn bị và phối hợp giữa hai nhà kỹ đến từng chi tiết.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi: khâu chuẩn bị

Điều trước tiên là số lượng tráp (thông thường số lượng tráp ở miền Bắc là lẻ, từ 3, 5, 7, 9 đến 15 tráp tùy nhà, còn ở miền Nam, tráp lại là số chẵn) cần phải được thống nhất rõ ràng giữa hai gia đình. Căn cứ số lượng tráp nhà trai chuẩn bị đội nam thanh niên ăn mặc tinh tươm để bê và nhà gái cũng chuẩn bị đội hình nữ đẹp mặc áo dài đỏ để đỡ tráp. Với nhiều gia đình phải đi xa ăn hỏi thì nhà gái sẽ lo luôn đội hình này để giảm thiểu thủ tục.

Về “vật phẩm” trên tráp thường là do bên dịch vụ sẽ lo, nhưng nếu nhà gái có yêu cầu đặc biệt thì phải thông báo để nhà trai lo liệu.

Tiếp đến là “lễ đen”, tức là phong bì tiền tùy theo nhà gái “định đoạt”, số lượng có thể nhiều, ít.

Về giờ ăn hỏi do nhà trai quyết và có thông báo cụ thể đến nhà gái. Để đảm bảo tới nhà gái đúng giờ, gia đình nhà trai cần tính toán thời gian đi lại cũng như các trở ngại trên đường.

Chuẩn bị người đại diện phát biểu tại lễ ăn hỏi, nhà trai thông báo trước để nhà gái cũng tìm người có vai vế tương ứng tiếp đón.

Hai bên thống nhất thời gian cho lễ ăn hỏi không quá ngắn, không quá dài, trường hợp có mời nhà trai “ăn cơm” cũng phải có sự bàn bạc, tránh bia rượu quá nhiều có thể gây chuyện không hay.

Phần nhà gái chuẩn bị hội trường để tiếp đón: có phông bạt, bàn ghế, ấm chén, nước, lọ hoa, bánh kẹo, hạt dưa, hướng dương, thuốc lá, thợ ảnh, pháo, chuẩn bị đội ngũ để chia quà,… Mọi thứ yêu cầu đều phải gọn gàng và sạch sẽ.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi: màn chào hỏi và trao lễ vật

Khi tới giờ đẹp, đoàn ăn hỏi nhà trai sắp xếp đội hình theo thứ bậc trong gia đình, đi đầu là ông bà, bố mẹ, chú rể, đội bê tráp và các thành viên khác như anh em bạn bè, người thân.

Sau khi hai nhà chào hỏi, đoàn bê tráp nam sẽ trao lễ cho đội đỡ tráp nữ để đỡ mâm quả vào nhà.

Đội bê tráp nam và đội bê tráp nữ sẽ trao phong bao lì xì, trả duyên cho nhau. Các phong bao này do hai nhà chuẩn bị, nhà trai sẽ chuẩn bị phong bao và đưa cho đội nam, nhà gái sẽ chuẩn bị số phong bao tương ứng đưa cho đội nữ. Số tiền trả duyên nên được hai nhà thống nhất trước.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi: mời nước, trò chuyện

Sau khi trao tráp, đại diện nhà trai và nhà gái phát biểu và giới thiệu đại diện của gia đình. Hai nhà sẽ cùng ngồi uống nước, nói chuyện:

Đại diện nhà trai sẽ phát biểu lý do và giới thiệu về các mâm quả mà nhà trai mang đến.

Đại diện nhà gái đứng lên cảm ơn, chấp nhận lễ vật ăn hỏi của nhà trai.

Mẹ chú rể và mẹ cô dâu sẽ cùng mở tráp.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi: phần chính

Gia đình nhà gái cho phép chú rể lên phòng đón cô dâu xuống chào gia đình nhà trai (trước khi chú rể lên đón, cô dâu không được xuất hiện trong lễ ăn hỏi).

Cô dâu sẽ xuống chào hỏi và rót nước mời gia đình chú rể, ngược lại, chú rể cũng sẽ rót nước mời gia đình cô dâu. Sau khi cô dâu ra mắt, bố hoặc mẹ cô dâu sẽ lấy từ mâm ngũ quả một số vật phẩm và lễ đen để mang lên bàn thờ thắp hương cúng ông bà, tổ tiên.

Bố mẹ cô dâu sẽ đưa cô dâu và chú rể lên thắp hương trên bàn thờ nhà gái.

Sau khi cúng ông bà tổ tiên xong, bố mẹ hai nhà sẽ thống nhất ngày giờ đón dâu và lễ cưới.

Trong thời gian đó, cô dâu chú rể mời nước quan khách và chụp ảnh lưu niệm cùng mọi người.

Ăn hỏi và các thủ tục bắt buộc tuân thủ khi ăn hỏi: kết thúc

Nhà gái sẽ chia đồ lại quả cho nhà trai và trả lại các mâm tráp. Theo dân gian truyền lại có một số kiêng kỵ khi chia đồ lại quả không được dùng kéo cắt mà phải xé bằng tay, đồ lại quả phải là số chẵn (thông thường là 10 lễ vật) và khi nhà gái trả lại mâm tráp phải để ngửa nắp lên, không được đóng lại.

Nhà gái trao đồ lại quả cho nhà trai và nhà trai xin phép ra về.

Lễ ăn hỏi truyền thống diễn ra trong khoảng từ 45 phút đến 1 tiếng đồng hồ. Để đám cưới diễn ra được trọn vẹn, việc tuân thủ cũng như thực hiện đúng trình tự lễ ăn hỏi đặc biệt về mặt tâm linh là điều mà nhà trai và nhà gái cần lưu tâm.