APEC 2018 không có Tuyên bố chung vì mâu thuẫn Mỹ - Trung

07:00 19/11/2018

Lãnh đạo 21 nền kinh tế APEC không đạt được tuyên bố chung trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đối đầu trong nhiều vấn đề.

apec-khong-co-tuyen-bo-chung-vi-mau-thuan-my-trung
Phiên họp của các lãnh đạo APEC tại Papua New Guinea hôm 18/11. Ảnh: AFP.

Tờ The Guardian hôm 18/11 đưa tin cho biết, lãnh đạo của 21 nền kinh tế Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) kết thúc hai ngày họp tại Papua New Guinea mà không đưa ra tuyên bố chung. Đây là lần đầu tiên lãnh đạo APEC không có tuyên bố chung kể từ khi diễn đàn này được tổ chức thường niên vào năm 1993.

Tờ báo này dẫn lại lời Thủ tướng Papua New Guinea O’Neill: "Các anh biết có hai người khổng lồ trong phòng họp. Tôi có thể nói gì đây?". Đây là lần đầu tiên Papua New Guinea, quốc gia vùng tây nam Thái Bình Dương, tổ chức sự kiện APEC. Thủ tướng O’Neill được biết từ chối cho rằng đây là một thất bại. Ông cho biết, nước chủ nhà sẽ ra tuyên bố chính thức về hội nghị APEC năm nay trong vài ngày tới.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhang Xiaolong trước đó thông báo: “Các nhà lãnh đạo nhất trí rằng thay vì đưa ra tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo như truyền thống, họ sẽ chuyển cho Papua New Guinea, với tư cách là nước chủ nhà, để đưa ra tuyên bố của chủ tọa thay mặt cho các thành viên (APEC)”.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng thừa nhận rằng “tầm nhìn khác biệt về các vấn đề cụ thể liên quan tới thương mại đã ngăn cản (các thành viên APEC) đạt được sự đồng thuận để ra một tuyên bố chung”. 

Trước đó, Ngoại trưởng Papua New Guinea Rimbink Pato chia sẻ với Reuters rằng sự mâu thuẫn về tầm nhìn khu vực khiến các nước thành viên APEC không thể soạn thảo thành công một tuyên bố chung, đặc biệt gắn với vai trò của Trung Quốc và Mỹ. Theo SCMP, Bắc Kinh đã “xung đột” với Washington vì Mỹ muốn tuyên bố chung phải đề cập tới những cải cách cần thiết nhằm mang lại một “sân chơi công bằng” cho Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Một nguồn tin cấp cao của chính phủ một nước Đông Nam Á tiết lộ với SCMP rằng các cuộc đàm phán vào phút chót “rất căng thẳng”.

“Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng chúng tôi vẫn không thể đạt được thỏa thuận về các vấn đề thương mại nhất định. Hố sâu ngăn cách quá lớn. Mỹ và Trung Quốc không thể đạt được đồng thuận. Tôi không ngạc nhiên về kết quả này”, nguồn tin cho biết.

Dù không thừa nhận sự thất bại, nhưng Papua New Guinea không thể phủ nhận một số lãnh đạo APEC tỏ ra không mặn mà lắm với sự kiện. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không tới dự sự kiện mà cử phó Tổng thống Mike Pence. Tương tự, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng không tham gia, thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev - người sau APEC 2018 đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng từ chối tham gia tiệc tối Gala Dinner do nước chủ nhà tổ chức.

Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc liên tục tăng lên khi đại diện của hai nước hôm 17/11 đã đưa ra những tuyên bố chỉ trích lẫn nhau. Cả Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đều đổ lỗi cho nhau về cuộc chiến thương mại thông qua những bài phát biểu công khai tại APEC.

Phó Tổng thống Pence cảnh báo các nước nhỏ không nên bị “lôi kéo” bởi Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, một chương trình phát triển cơ sở hạ tầng nhờ sự viện trợ và vay vốn của Bắc Kinh. Ông Pence cho rằng các khoản vay không minh bạch của Trung Quốc dễ đẩy các nước vào bẫy nợ nguy hiểm. Thay vào đó, các nước nên hợp tác với Mỹ vì Washington sẽ không “dìm các nước trong biển nợ”.

Trong bài phát biểu của mình, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định Sáng kiến Vành đai và Con đường không phải là “bẫy nợ” và cũng không có chương trình nào mờ ám. Ông Tập cũng chỉ trích chính sách bảo hộ thương mại “Nước Mỹ là số một” của chính quyền Donald Trump, cho rằng đây là cách tiếp cận thiển cận và chắc chắn sẽ thất bại.

Hãng thông tấn AFP dẫn 3 nguồn tin cho biết các quan chức Trung Quốc đã tìm cách vào văn phòng của ngoại trưởng Papua New Guinea với nỗ lực tác động để sửa đổi tuyên bố chung hội nghị APEC. Cảnh sát được cho là đã phải xuất hiện để đưa các quan chức này ra ngoài. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng bác bỏ thông tin trên.

 

Mỹ - Trung nóng nảy đối đầu ở APEC 2018

Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á- Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 26 đang diễn tại Papua New Guinea ngày 17/11 một lần nữa chứng kiến màn đối đầu căng thẳng giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới Mỹ và Trung Quốc. Tranh cãi thương mại giữa hai nước thời gian vừa qua đã làm rung chuyển các thị trường tài chính và phủ bóng đen lên nền kinh tế toàn cầu.

 

Ông Tập Cận Bình kêu gọi APEC bảo vệ toàn cầu hóa trước Mỹ

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết mở cửa hơn với các công ty nước ngoài, kêu gọi các quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương bảo vệ toàn cầu hóa trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung căng thẳng.



Tin khác