Asanzo, Sunhouse và chuyện thương hiệu Việt với chuỗi giá trị từ Trung Quốc

Theo Hoàng Lâm / Sức Khỏe Cộng Đồng 13:01 01/07/2019

Cơn bão truyền thông hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt diễn ra trong bối cảnh Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu đã được ký kết.

asanzo-sunhouse-va-chuyen-thuong-hieu-viet-voi-chuoi-gia-tri-tu-trung-quoc
Cơn bão truyền thông hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt diễn ra trong bối cảnh Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu đã được ký kết. Ảnh minh họa

Cơn khủng hoảng truyền thông mang tên "hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt” đang khiến dư luận ngày một “dậy sóng”. Trong bối cảnh Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu đã được ký kết sẽ mở ra cơ hội cho hàng Việt tiến vào châu Âu.

Thế nhưng với nền sản xuất yếu, sự nhập nhèm thiếu minh bạch của doanh nghiệp, nói thẳng ra gian dối, lừa đảo của một số doanh nghiệp liệu rằng hàng Việt Nam có trụ vững được?

Đánh giá cơ hội của hàng hóa Việt Nam tiến vào thị trường EU, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, trong chiến lược tiếp cận thị trường với châu Âu, chúng ta có nhiều thuận lợi nhưng mới chỉ là sự khởi đầu. Bởi thị trường châu Âu đòi hỏi cao về chất lượng, các hàng rào kỹ thuật khắt khe, cũng như việc thực thi các điều kiện về tiêu chuẩn, về pháp luật rất cao.

Nói như vậy để thấy thách thức rất lớn hàng hóa Việt Nam khi xuất sang châu Âu nhất là vấn đề xuất xứ. Đặt câu hỏi sẽ ra sao nếu người tiêu dùng EU mua chiếc tivi Việt Nam nhưng phát hiện chuyện bóc nhãn "Made in China" thay vào đó "Made in Việt Nam"?

Quay trở lại nghi án Asanzo bán hàng Trung Quốc "đội lốt" hàng Việt. 

Cái sai lớn nhất của doanh nghiệp không phải là việc nhập khẩu hàng Trung Quốc, nhập liên kiện điện tử từ Trung Quốc về lắp ráp mà ở đây đây là hành vi lừa dối người tiêu dùng có chủ ý. Cần lên án hành vi này để xây dựng đạo đức kinh doanh trung thực cho các doanh nghiệp khác.

Không nên đánh đồng việc lên án hành vi kinh doanh sai trái ở trên với việc nhập khẩu linh kiện Trung Quốc về để lắp ráp. Khi Trung Quốc là công xưởng của cả thế giới, không chỉ Việt Nam mà tại Mỹ, các nước châu Âu cũng nhập linh kiện từ Trung Quốc.

Vụ việc Asanzo chưa lắng xuống, dư luận xôn xao trước thông tin hình ảnh về sản phẩm nồi cơm điện SHD8602 của Công ty CP Tập đoàn Sunhouse có tem hàng Việt Nam chất lượng cao nhưng ở dưới kệ bán hàng lại ghi xuất xứ Trung Quốc.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh từ người tiêu dùng, Công ty CP Tập đoàn Sunhouse đã có “động thái” lên tiếng về vụ việc này. Theo như giải thích từ phía tập đoàn này cho biết, hình ảnh sản phẩm được đặt tại bảng giá của siêu thị Co.op Mart ghi xuất xứ Trung Quốc dẫn đến hiểu lầm sản phẩm SHD8602 nhập khẩu Trung quốc…

Trong hoài nghi của dư luận hàng Trung Quốc núp bóng hàng Việt Nam, một thông tin được tiết lộ, Sunhouse nguồn gốc thương hiệu của Hàn Quốc, sản phẩm sản xuất ở Trung Quốc và công ty đóng tại Việt Nam.

Sản phẩm mang thương hiệu Sunhouse có cả cả hàng xuất xứ Việt Nam, cả hàng hóa xuất xứ Trung Quốc. Sự nhập nhèm đến từ đây, và chuyện sản phẩm của Sunhouse có gì mà được gì là thương hiệu Việt Nam?

Vấn đề then chốt trong câu chuyện Asanzo là ghi xuất xứ hàng hóa, thế nào là hàng Việt Nam?

Nghị định số 43/2017/NĐ-CP quy định mọi tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa tại Việt Nam hoặc nhập khẩu hàng hóa đều phải ghi nhãn cho hàng hóa (trừ một số trường hợp đặc biệt).

Điều 10 Nghị định 43 ghi rõ nhãn hàng hóa bắt buộc phải thể hiện các nội dung gồm: tên hàng hóa; tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa; xuất xứ hàng hóa và các nội dung khác tùy theo theo tính chất của mỗi loại hàng hóa.

Điều 15 Nghị định 43 yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu tự xác định và tự ghi xuất xứ đối với hàng hóa của mình, bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật về xuất xứ hàng hóa hoặc các hiệp định mà Việt Nam đã tham gia hoặc ký kết.

Tuy nhiên, xác định xuất xứ hàng hóa theo nguyên tắc nào, quy tắc nào thì đến nay chưa có hướng dẫn rõ ràng.

Ngay Thông tư 05/2018/TT-BCT quy định thế nào được coi là xuất xứ Việt Nam cũng rất mơ hồ, nói cách khác khó đối chứng kiểm tra. Cụ thể, Bộ Công Thương quy định về xuất xứ hàng hóa, với hàng hóa có phần giá trị nội địa đạt từ 30% trở lên được xem là có xuất xứ tại một nước (nơi diễn ra công đoạn sản xuất, gia công, chế biến cuối cùng).

Theo quy định này thì dù hàng Sunhouse gần 70% linh kiện từ Trung Quốc, 30% linh kiện tử Việt Nam trở lên, được sản xuất tại Việt Nam thì vẫn được ghi nhãn “Made in Viet Nam”. Tuy nhiên, Thông tư này chỉ áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu ra khỏi Việt Nam. Chưa có một quy định nào lấy các tiêu chí của Thông tư 05 để coi đó là "hàng Việt Nam" hay hàng "sản xuất tại Việt Nam" cả.

Sản phẩm bán trong nước, chúng ta chưa có một thước đo rõ ràng để xác định quá trình sản xuất thế nào, hàm lượng giá trị bao nhiêu thì doanh nghiệp dán nhãn "made in Vietnam" lên sản phẩm.

Việc ghi xuất xứ hàng hóa hoàn toàn phụ thuộc vào đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp.

 

Vụ Asanzo: Cần sớm kết luận có đúng pháp luật hay không?

Việc cần làm bây giờ là sớm có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xác định rõ là hành vi này có đúng pháp luật hay không.

 

Làm sao tiếp cận thị trường châu Âu với những Asanzo, Sunhouse?

Chiều 30/6, Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu đã được ký kết. Đây tin vui với Việt Nam nhưng cũng là thách thức khi nhìn từ câu chuyện Asanzo, Sunhouse.

 

Từ vai trò nhà quản lý trong các vụ Khaisilk, Asanzo, Sunhouse... đến mánh khoé tinh vi của doanh nghiệp

Vụ việc như Asanzo, Khaisilk, Sunhouse… bị phát hiện hành vi gian dối hầu hết do người tiêu dùng, cơ quan báo chí phát hiện. Vậy cơ quan quản lý nhà nước ở đâu, lực lượng quản lý thị trường đang làm gì khi để doanh nghiệp qua mặt một cách dễ dàng?

Tin khác