Bao giờ Thanh tra Chính phủ sẽ có kết luận việc tăng giá điện?

15:18 16/05/2019

Sau khi Chính phủ có chỉ đạo về việc Thanh tra Chính phủ vào cuộc làm rõ việc tăng giá điện của EVN, dư luận đang chờ đợt kết luận của cơ quan chức năng.

Bao giờ Thanh tra Chính phủ sẽ có kết luận việc tăng giá điện?
Bao giờ Thanh tra Chính phủ sẽ có kết luận việc tăng giá điện? Ảnh minh họa

Ngày 6/5, Thanh tra Chính phủ chính thức tiến hành thanh tra việc tăng giá điện của EVN theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Lúc nay người dân đang chờ đợi kết quả việc thanh tra với mong muốn kết quả thanh tra thể hiện đúng “tinh thần chung là sẽ kiểm tra chặt chẽ, đảm bảo kết luận khách quan và làm rõ đúng, sai trong quyết định tăng giá điện”.

Người dân mong đợi sẽ không có bất cứ một sự bao che, dung túng nào cho đứa con cưng của Bộ Công thương, bởi như vị lãnh đạo ngành nói, nếu cách tính giá điện của EVN sai, phải xin lỗi và khắc phục.

Xâu chuỗi những sự kiện diễn ra thời gian gần đây, bắt đầu từ việc EVN công bố biểu giá điện 6 bậc thang, cho tới quyết định tăng giá điện lên 8,36% từ ngày 20/3. Chỉ ít ngày sau khi có quyết định tăng giá điện, người dân, dư luận bắt đầu có những phản ứng gay gắt về hiện tượng hóa đơn tiền điện tháng 4 bỗng nhiên tăng gấp 1,5 - 2 lần. Sự việc như “giọt nước tràn ly”, những bức xúc dồn nén lâu ngày được dịp bung ra.

Thực tế, mức giá đề nghị tăng 8,36% của ngành điện là không cao, hoàn toàn có thể chấp nhận được. Nếu với mức tăng này, giá điện của người dân sẽ tăng lên 8,36%, số tiền không đáng kể.

Sự bức xúc của người dân không chỉ riêng việc EVN tăng giá điện, cũng không nằm ở việc hóa đơn tiền điện cao hay thấp, nhiều hay ít, mà người ta bức xúc vì mức tăng giá được công bố với hóa đơn tiền điện thu thực tế không khớp nhau. Việc này khiến dư luận, người dân nghi ngờ có sự nhập nhèm, gian dối trong cách tính giá điện của ngành điện.

Việc Chính phủ chỉ đạo Thanh tra vào cuộc là rất kịp thời, cần thiết và nên được ủng hộ. Đầu tiên, phải yêu cầu EVN giải trình về cách tính giá điện dựa trên nguyên tắc công khai số kWh của các hộ dân và số tiền các hộ dân phải đóng trước và sau khi tăng giá điện.

Chỉ cần công khai sẽ biết tác động việc tăng giá điện trước và sau ngày 20/3. 

Lý do EVN lý giải việc hóa đơn tiền điện tăng do năng nóng chỉ đúng một phần, cái mà họ không chỉ ra đó là người dân phải trả tiền điện giá cao do cách tính giá bình quân theo lũy tiến 6 bậc thang.

Cụ thể, hai bậc đầu của biểu giá điện có mức giá bán thấp hơn mức giá bán lẻ điện bình quân; trong đó bậc 1 (từ 0-50 kWh) thấp hơn 10%; bậc 2 (từ 51-100 kWh) thấp hơn 7%. Từ bậc 3 đến bậc 6 có mức giá bán cao hơn giá bán lẻ điện bình quân rất nhiều. Bậc 3 (từ 101-200 kWh) cao hơn 8,2%; Bậc 4 (từ 201-300 kWh) cao hơn 36,1%, Bậc 5 (từ 301-400 kWh) cao hơn 52,5%; Bậc 6 trên 400 kWh cao hơn 56,7% so với giá bán lẻ bình quân Chính phủ quy định.

Việc xây dựng biểu giá điện lũy tiến như vậy được cho là bất hợp lý vì bậc 1 và 2 có giá thấp nhưng quy định số kWh ít, lượng tiêu thụ ở 2 bậc này rất ít. 4 bậc còn lại thì quy định mức giá quá cao so với giá bán lẻ điện bình quân (từ 8,2-gần 57%), mà lượng tiêu dùng điện ở 4 bậc này lại rất nhiều so với 2 bậc kia. Đây là nguyên nhân khiến giá điện tăng đột biến.

Các chuyên gia cho rằng, biểu giá điện được xây dựng từ năm 2014 với cách chia 6 bậc này là bất hợp lý, cần phải thay đổi. 

Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong số 25,8 triệu khách hàng dùng điện sinh hoạt, tỷ lệ dùng điện dưới 100 kWh (bậc 1 và 2) chiếm 35,8%; hộ dùng 101-300 kWh (bậc 3 và 4) khoảng 40%. Hộ sử dụng trên 300kWh chiếm chưa đến 15% và trên 400 kWh chỉ 7%. Như vậy, nhóm khách hàng sử dụng điện ở bậc 3 và bậc 4 là lớn nhất, đồng thời chịu mức chênh giá cao nhất trong bậc thang giá điện hiện hành.

Giá điện bình quân đã tính đến nhiều yếu tố, gồm giá phát điện (giá của nhà máy để sản xuất ra được điện), giá truyền tải điện, giá phân phối điện, tỷ giá, giá quản lý ngành và phần lãi theo quy định cho EVN.

Tuy nhiên, ngành điện chưa bao giờ công khai minh bạch cấu thành của mức giá này, ví dụ, tỷ lệ dùng thủy điện, nhiệt điện than, điện mặt trời và giá thành, giá truyền tải điện có tính phần bù lại cho ngân sách đầu tư hệ thống truyền dẫn, giá quản lý ngành đã bao gồm chi phí xây sân golf, biệt thự… và chi cho số lượng nhân lực bao nhiêu, nhiều hay ít hơn thông lệ của các nước có điều kiện phát triển kinh tế tương tự…

Người dân đang phải chấp nhận một mức giá bình quân do EVN công bố. Nếu chưa minh bạch vấn đề này, sẽ rất khó đề cập tiếp tới việc phải sửa đổi bậc thang giá điện ra sao cho hợp lý.

 

'Vụ Khaisilk gần 2 năm vẫn điều tra là dấu hiệu bất thường'

Theo luật sư Diệp Năng Bình, hành vi vi phạm của Khaisilk đã được Bộ Công Thương chỉ ra là rất rõ ràng. Thế nhưng, gần 2 năm xảy ra, Cơ quan điều tra vẫn chưa kết luận điều tra, chưa công khai cho dư luận được biết là một dấu hiệu bất thường.

 

Người dân chờ kết quả thanh tra việc tăng giá điện

Sau khi dư luận báo chí lên tiếng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương kiểm tra việc tăng giá điện, hơn lúc nào hết người dân chờ kết quả thanh tra việc tăng giá điện.

 

3/12 dự án thua lỗ ngành Công Thương bị khởi tố

Bộ Công an đang làm việc với các đơn vị liên quan để thu thập tài liệu, tổ chức điều tra xác minh, củng cố chứng cứ và trao đổi với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao để truy tố các cá nhân có sai phạm tại 5/12 dự án thua lỗ, yếu kém của ngành công thương.

Tin khác