'Bắt bệnh' dự án đầu tư công đội vốn, chậm tiến độ, lãng phí

Theo Hoàng Lâm / Sức Khỏe Cộng Đồng 06:29 05/01/2019

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ ra nguyên nhân dẫn đến bất cập dự án đầu tư công như đội vốn, chậm tiến độ, thất thoát, lãng phí…

du-an-dau-tu-cong-doi-von-cham-tien-do-lang-phi-vi-dau
Đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông : Một trong những dự án tiêu biểu về đội vốn và chậm tiến độ. 

Những bất cập lớn nhất trong đầu tư công hiện nay là đội vốn, chậm tiến độ, thất thoát, lãng phí… đã khiến ngân sách Nhà nước vốn đã eo hẹp lại phải chịu áp lực lớn hơn.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2017 cả nước có 51.947 sử dụng vốn nhà nước, trong đó có tới 1.609 dự án chậm tiến độ, chiếm 3,1% số dự án thực hiện đầu tư. Với các dự án này, chủ đầu tư đều nêu lí do như bố trí vốn không kịp thời, chậm giải phóng mặt bằng... Trong đó, đáng chú ý là có gần 150 dự án chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan, do chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các nhà thầu không đủ năng lực. Số dự án chậm tiến độ này đã tăng gần 150 dự án so với con số của năm 2016.

Bên cạnh đó, 2.605 dự án thực hiện đầu tư phải điều chỉnh, trong đó chủ yếu là điều chỉnh vốn đầu tư (979 dự án) và điều chỉnh tiến độ đầu tư (936 dự án). Tiêu biểu về đội vốn, chậm tiến độ là các dự án đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM, hay các dự án điện gió ở Ninh Thuận…

Ngoài số lượng dự án chậm tiến độ, sau khi kiểm tra hơn 12.800 dự án và đánh giá 18.000 dự án, cơ quan nhà nước còn phát hiện gần 850 dự án thất thoát lãng phí. Số lượng dự án lãng phí chỉ được phát hiện khi cơ quan thanh tra, quyết toán, kiểm toán làm việc.

Dù đã qua nhiều bước thẩm định trước khi đầu tư nhưng cơ quan nhà nước phát hiện tới 225 dự án vi phạm quy định thủ tục đầu tư, 22 dự án vi phạm quản lý chất lượng. Có tới gần 300 dự án phải ngừng thực hiện.

du-an-dau-tu-cong-doi-von-cham-tien-do-lang-phi-vi-dau
Cầu Nhật Tân đội vốn khoảng 200 tỷ do chậm tiến độ.

Năm 2017, cả nước có hơn 51.000 dự án thực hiện đầu tư từ ngân sách, cao hơn năm 2016 và gần gấp đôi năm 2015. Trong đó, hơn 29.000 dự án khởi công mới.

Liên quan đến dự án đầu tư công, trả lời chất vấn của của Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Trà Vinh), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá, những tồn tại, hạn chế trong đầu tư công là do nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Nguyên nhân khách quan là do tác động ảnh hưởng từ những biến động xấu của tình hình chính trị, kinh tế thế giới, tình hình kinh tế trong nước suy giảm, tổng cầu yếu, dẫn đến việc huy động các nguồn vốn đầu tư của các thành phần kinh tế khác phục vụ cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội gặp nhiều khó khăn;

Các tồn tại, bất cập về đầu tư công trong giai đoạn trước chưa thể xử lý dứt điểm ngay trong ngắn hạn; Các dự án, chương trình cũ, tồn đọng từ trước vẫn cần phải tiếp tục xử lý, sắp xếp; Nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, trong khi khả năng cân đối vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước giảm mạnh, không đáp ứng được yêu cầu đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội;...

Nguyên nhân chủ quan là do thể chế pháp luật về đầu tư công chưa thực sự đồng bộ, thống nhất, và hoàn thiện; chưa khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo giữa các quy định tại các văn bản pháp luật có liên quan đến đầu tư công; vẫn còn lúng túng trong việc triển khai Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn, cách hiểu và cách tiếp cận thực hiện của các bộ, ngành và địa phương còn khác nhau, dẫn đến mất nhiều thời gian để thống nhất cách tiếp cận, đặc biệt trong vấn đề hoàn thiện thủ tục các dự án đầu tư công.

du-an-dau-tu-cong-doi-von-cham-tien-do-lang-phi-vi-dau
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ ra nguyên nhân dẫn đến bất cập dự án đầu tư công như đội vốn, chậm tiến độ, thất thoát, lãng phí… 

Chất lượng chuẩn bị dự án chưa tốt còn một số bộ, ngành trung ương và địa phương phê duyệt dự án chưa bảo đảm đầy đủ các quy định hiện hành, đặc biệt các quy định chỉ được phép lập và phê duyệt dự án khi đã xác định được khả năng cân đối nguồn vốn. Trong công tác chuẩn bị đầu tư, vẫn còn tình trạng một số dự án chuẩn bị đầu tư và phê duyệt dự án chỉ mang tính hình thức để có điều kiện ghi vốn. Khi dự án đã được quyết định đầu tư và bố trí vốn mới thực sự tiến hành chuẩn bị đầu tư, nên chưa thể tiến hành thi công và giải ngân hết số vốn kế hoạch được giao.

Chất lượng của các loại quy hoạch còn thấp, tính dự báo còn hạn chế, thiếu tính liên kết, đồng bộ gây lãng phí và kém hiệu quả đầu tư đối với một số dự án hạ tầng.

Công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều trở ngại, vướng mắc, mất nhiều thời gian nên làm chậm tiến độ của hầu hết các dự án. Nhiều dự án phải điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư do chi phí giải phóng mặt bằng tăng cao, gây khó khăn trong việc cân đối vốn và hoàn thành dự án theo đúng tiến độ.

Việc chấp hành các nguyên tắc, tiêu chí phân bổ vốn kế hoạch ở một số bộ, ngành, địa phương chưa nghiêm, dẫn đến phải bổ sung, sửa đổi phương án phân bổ vốn nhiều lần, ảnh hưởng đến tiến độ giao kế hoạch đầu tư phát triển. Công tác kiểm tra, kiểm soát, thanh tra chưa được quan tâm đúng mức...

Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương phải nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công; nghiêm túc triển khai thực hiện các quy định pháp luật về đầu tư công; khẩn trương rà soát, sửa đổi, những quy định của pháp luật về đầu tư công còn vướng mắc trong quá trình thực hiện tại Luật Đầu tư công và các nghị định hướng dẫn thi hành....

Các bộ, ngành và địa phương tăng cường quản lý đầu tư công, chú trọng nâng cao hiệu quả công tác chuẩn bị đầu tư; theo dõi, đôn đốc (chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, nhà thầu) đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân dự án; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong triển khai kế hoạch đầu tư công, thực hiện dự án; chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn, hằng năm để thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả đầu tư....

 

Thủ tướng yêu cầu đảm bảo hệ thống ATM hoạt động thông suốt dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao ngành Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng bảo đảm việc cung ứng dịch vụ thanh toán, hệ thống ATM/POS hoạt động ổn định, an toàn, thông suốt dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019.

 

Chạy đua lãi suất hút tiền thưởng Tết?

Thời điểm này người lao động nhận lương, thưởng và nhiều khoản phúc lợi khác. Vì vậy, để thu hút lượng tiền này, các ngân hàng đua nhau tăng lãi suất huy động.

 

Nên nghỉ Tết theo Dương lịch để hội nhập cùng thế giới?

Chuyên gia kinh tế - TS. Nguyễn Trí Hiếu đề xuất nên nghỉ Tết theo Dương lịch, để chuyển kỳ nghỉ Tết Nguyên đán sang Tết Dương lịch để hội nhập cùng thế giới.



Tin khác