Cà phê tẩm hóa chất: Hàng ngàn cách phù phép ít ai ngờ

Từ ngày 15 đến 17/4, Phòng Cảnh sát Môi trường Công an tỉnh Đắk Nông đã phát hiện tại cơ sở thu mua nông sản do bà Loan làm chủ đang dùng dung dịch màu đen (hỗn hợp nước và Pin) để ngâm, tẩm, nhuộm đen phế phẩm cà phê.

Phòng Cảnh sát Môi trường đã phối hợp với các ngành chức năng lập biên bản, niêm phong tổng cộng 21,265 tấn phế phẩm cà phê đã ngâm, tẩm, nhuộm đen và được đóng bao bì, 40 lít dung dịch, 35kg Pin bị đập dẹp, 192kg lõi, nắp và vỏ Pin.

Theo khai nhận ban đầu của các đối tượng, cơ sở này đã xuất bán khoảng 3 tấn phế phẩm cà phê tại thị trường tỉnh Bình Phước.

Hiện vụ việc đang tiếp tục điều tra làm rõ, còn dư luận kinh hoàng và bức xúc vì nó gây ra nguy cơ ngộ độc nhiều loại kim loại.

Nhìn lại trong quá khứ không ít vụ việc cà phê bị phù phép bằng hàng ngàn cách từ hóa chất cho đến, thuốc ký sinh.

Đậu nành rang biến thành cà phê thượng hạng

Ngày 27/11, Phòng Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Hậu Giang phối hợp với lực lượng chức năng của thị xã Ngã Bảy kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất cà phê ở xã Đại Thành do Nguyễn Văn Muốn Em (29 tuổi) làm chủ. Ngoài việc không giấy phép sản xuất kinh doanh, Muốn Em còn có dấu hiệu làm giả thương hiệu cà phê Buôn Mê Thuột.

Theo một cảnh sát, lúc kiểm tra Muốn Em đang cho nhân viên trộn hương liệu vào 180 kg cà phê và đậu nành. Cạnh bếp rang còn có 12 kg bao bì nhãn hiệu cà phê hàng đầu Buôn Mê Thuột cùng nhiều hóa chất, hương liệu để sản xuất cà phê. Nơi sản xuất cũng không đảm bảo các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Các công nhân khai, ngoài 120 kg cà phê, 60 kg đậu nành trong cơ sở là nguyên liệu dùng để sản xuất cà phê sau khi rang cháy đen. Chúng sẽ được trộn với ít cà phê và hương liệu rồi xay để bán.

Nhiều người cho rằng cà phê trộn bắp rang không có hại nhiều như cà phê nhuộm pin. Tuy nhiên, bắp hay đậu nành bị cơ sở sản xuất rang cháy khét để tạo mùi cà phê và nó sẽ sinh ra nhiều chất độc hại như eterocyclic amines, acrylamide.

Những chất trên trải qua một lần nữa tiếp xúc nhiệt khi pha cà phê lại càng hại hơn, nó ảnh hưởng đến gan và căn bệnh nguy hiểm khác như ung thư.

Thêm nữa là những cơ sở sản xuất dùng dụng cụ để rang và chế biến một cách thô sơ, quy trình chui lủi, lén lút thường không hợp vệ sinh.

Chất tạo màu

Trước kia, người ta thường dùng đường kính. Khi rang, do nhiệt độ cao nên đường bị caramen hóa làm cho nước cà phê có mầu nâu đen đậm hơn, có vị đắng tương tự như vị đắng của cà phê và dư vị ngọt do đường còn sót lại.

Tuy nhiên hiện nay người ta rất ít dùng đường mà dùng chế phẩm caramen được sản xuất với số lượng lớn ở quy mô công nghiệp. Các chế phẩm này có ký hiệu INS là 150a. 150c, 150d. Caramen không những dùng cho cà phê mà còn được phép dùng trong nhiều thực phẩm khác.

Tuy nhiên, các cơ sở sản xuất lại không sử dụng màu caramel mà dùng mật rỉ đường. Do mật rỉ đường có giá thành rẻ hơn rất nhiều so với bột caramel.

Mật rỉ đường không được dùng trực tiếp trong thực phẩm cho người mà chỉ dùng làm thức ăn gia súc hoặc dùng để lên men tạo ra các sản phẩm như cồn ethanol, nấm men, axit amin và axit xitric cũng như được dùng trong ngành sản xuất gạch ngói.

Việc sử dụng phụ gia chưa được quản lý chặt chẽ nên có thể là nguyên nhân gây ra nguy cơ nhiễm độc cho sản phẩm cà phê làm cho người tiêu dùng rất lo lắng.

Chất tạo sánh

Một ly cà phê đen đặc luôn được đánh giá là cà phê ngon. Vì vậy mà nhiều người bán đã cho thêm chất tạo sánh nhe CMC (Carboxy methyl cellulose).

CMC được sử dụng trong thực phẩm, nhưng với điều kiện không có tạp chất. Nếu như trộn CMC cùng tạp chất sẽ gây thiệt hại lớn đến thực phẩm và sức khỏe người dùng.

Ngoài ra khi sử dụng nhiều nguyên liệu phụ gia khác cà phê thì vị sẽ không được đắng nên người sản xuất phải cho thêm chất tạo vị đắng.

Trước đây, người ta có thể sử dụng thuốc ký ninh (vị thuốc trị sốt rét có vị đắng), nhưng hiện nay người ta thường mua caffeine về trộn vào để vừa cho vị đắng vừa tạo cảm giác kích thích.

Đây đều là những chất cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm. Người uống cà phê sẽ gặp phải các tác hại khi sử dụng cà phê tẩm hóa chất này như đau đầu, chóng mặt…

Chất tạo bọt

Chất tạo bọt cho nhiều loại cà phê chúng ta đang uống vốn dùng để tạo bọt nước rửa bát. Nhiều loại cà phê khác chứa chất độc gây teo tinh hoàn.

Hiện nay, thói quen thưởng thức cà phê hàng ngày rất phổ biến ở các thành phố lớn như TP HCM, Hà Nội…. Nhưng vấn nạn cà phê bẩn tạo bọt bằng nước rửa chén đã và đang đe dọa sức khỏe người tiêu dùng.

Để có hạt cà phê thơm ngon, người ta phải rang cà phê ở 180-240 độ C cho nước bốc hơi và hạt hấp thu được các chất tẩm ướp như rượu, bơ. Một số nơi tẩm lớp đường bên ngoài (10% trọng lượng là đường), khi uống khỏi cần thêm đường, có người gọi là cà phê chè.

Một số nơi tẩm thêm nước mắm để tạo vị mặn đậm đà (gu ở các tỉnh miền Trung Việt Nam) hoặc vị chua (như các loại cà phê của châu Âu) hay nước cau (theo gu Đài Loan). Hiện nay, nhiều người nghi ngờ rằng cà phê còn được tẩm chất gây nghiện để thu hút khách hàng. Cà phê rang nếu không tẩm gì thì khi pha uống không có mùi vị thơm ngon, khó mà dùng được.

Chất độn có thể là các loại hạt khác, được rang cùng một kiểu để pha lẫn với cà phê, nhằm tạo ra những hương vị khác nhau, nhưng chủ yếu là để tăng lợi nhuận. Người ta có thể độn đến 7 phần, chỉ có 3 phần là cà phê.

Tỷ lệ phổ biến hiện nay là 6-7 phần cà phê và 3-4 phần chất độn. Chất độn phổ biến nhất là bắp (rẻ hơn rất nhiều so với cà phê); tại các điểm bán cà phê hạt cũng luôn có sẵn để bạn mua trộn vào.

Có một thứ phụ gia nữa mà người trong nghề gọi là “mẻ”. Đó là những mảnh vụn vỏ hạt cà phê, hầu như không có caffeine. Để cho ly cà phê thơm béo, ngoài bơ, người ta còn độn thêm đậu nành rang. Để cà phê “gắt cổ”, người ta chọn chất độn là đậu đỏ.

Ngoài ra, người ta còn sử dụng tinh cà phê để tạo mùi. Nếu đến chợ hóa chất Kim Biên TP HCM, bạn sẽ thấy đủ loại tinh cà phê của các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ... Đây là những hóa chất tạo mùi tổng hợp, chỉ cần một chấm bằng đầu tăm sẽ làm 1 kg cà phê thơm lừng dù đứng cách xa vài mét. Nhờ chúng, dù có cho vào nhiều chất độn thì ly cà phê vẫn thơm. Việc tẩm tinh dầu là một nghệ thuật, vì nếu không khéo sẽ làm cho cà phê có vị đắng và mau hư.

Một loại phụ gia khác là hóa chất tạo bọt. Nếu có chất này, chỉ cần khuấy vài lần là bọt cà phê nổi đầy, rất hấp dẫn. Đôi khi bạn cũng được uống những ly cà phê tẩm nước mắm nhĩ đặc biệt, chủ quán chỉ chấm một đầu nhang vào ly trước khi mang ra.

Cà phê trộn hóa chất gây hại gan, suy tủy, ung thư, teo tinh hoàn...