Câu chuyện về Fukushima sau 7 năm thảm họa kép

19:00 31/10/2018

Một bài viết được viết trên Shinkansen mang tính cảm nhận tác giả Nguyễn Văn Hoàng lưu lại những trải nghiệm sau ba ngày đi đến “vùng đất chết” Fukushima

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Có lẽ cái tên Fukushima (2011) không còn xa lạ với nhiều người trong chúng ta. Cùng với Hiroshima (1945), hay Chernobyl (1986) là những thảm họa gắn liền với năng lượng nguyên tử, phóng xạ hạt nhân.

Mỗi một “thảm hoạ” có những điểm chung và điểm riêng của nó. Nếu như Hiroshima phải trải qua thảm kịch do chính con người chủ đích gây nên thì Chernobyl gắn liền với lỗi kỹ thuật do con người.

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày nay thì những thảm họa tương tự như Chernobyl có thể được khắc phục và điện nguyên tử tưởng chừng như an toàn tuyệt đối.

Ấy vậy mà vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, một thảm họa kép đã xảy ra đối với Fukushima. Và lần này thảm họa xuất phát từ nguyên nhân tự nhiên đó là động đất và sóng thần. Có lẽ thảm kịch đã không xảy ra nếu chỉ đơn thuần là động đất và sóng thần.

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Các phương tiện truyền thông đại chúng đã nói rất nhiều về vấn đề này từ nguyên nhân cho đến những hậu quả nặng nề của thảm họa Fukushima. Có lẽ không cần phải viết thêm về điều này.

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Tuy nhiên, có lẽ chúng ta tò mò muốn biết người dân và chính quyền ứng phó với thảm họa ra sao? Fukushima ngày nay phục hồi như thế nào? Cụ thể là tại những nơi bị ảnh hưởng nặng nề bởi cường độ phóng xạ do nhà máy điện nguyên tử gây ra. Điều quan trọng là Fukushima hiện tại có an toàn hay không?...

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Tận mục sở thị 3 ngày tại chính nơi đã từng xảy ra thảm họa, nghe những nhân chứng kể chuyện, xem những hình ảnh thực tế qua một chương trình tour được gọi là “hope tourism” mới có thể hiểu được phần nào cái cảm giác mà những nạn nhân đã trải qua và hiểu hơn về con người và một nước Nhật “vĩ đại”!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Sau hơn 7 năm kể từ ngày 11/3/2011 cho đến thời điểm này vẫn còn hơn 10.000 người phải sơ tán chưa trở về nhà, nơi được xem như là quê cha đất tổ của họ. Mặc dù tại nhiều khu vực nồng độ phóng xạ đã giảm đi rất nhiều và có thể đảm bảo ở mức an toàn cho người dân quay trở lại. Vẫn còn nhiều khu vực được xác định là “difficult to return zone” và có lẽ cần đến 30 năm sau mới có thể an toàn!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep
cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Các bạn có thể hình dung có rất nhiều thị trấn vốn đã từng sầm uất trước thảm họa, vậy mà giờ đây không một bóng người. Nhà cửa, trường học, cửa hàng tiện lợi, cây xăng, xe cộ, nhà ga...vẫn còn bỏ hoang, cứ như những thị trấn ma! Một cảnh tượng hoang tàn trên một diện tích rộng hàng trăm km2 cũng đủ cho thấy hậu quả của thảm họa hạt nhân như thế nào.

Hàng ngàn người phải di tản, rời bỏ nhà cửa, ruộng vườn, mất đi người thân sau thảm họa, và cũng có không ít người căng thẳng, tự kết liễu cuộc đời mình sau thảm hoạ... điều lạ là ko một ai mất do tác động trực tiếp từ phóng xạ!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kepVề lý do nhiều người vẫn chưa trở lại nơi họ từng gắn bó có lẽ không chỉ dừng lại sự lo sợ về mức độ an toàn của phóng xạ (mặc dù các máy đo phóng xạ được đặt khắp mọi nơi tại những vùng bị ảnh hưởng và chính quyền đảm bảo có thể quay trở lại an toàn), nhưng mà họ có thể khó lấy lại cuộc sống bình thường tại một nơi mà vẫn còn thiếu nhiều điều kiện sống cũng như tâm lý mất mát vẫn còn hiện diện trong họ, hay họ cũng có thể đã ổn định và chấp nhận gầy dựng lại cuộc sống mới ở nơi họ đã di tản. Một yếu tố ảnh hưởng không nhỏ tới vấn đề này là sự già hoá dân số của nước Nhật. Đa phần những người sống ở vùng nông thôn là người già lớn tuổi bao gồm cả những người đã di tản.

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Dù thảm hoạ kép đã xảy ra và để lại hậu quả nặng nề cho Fukushima, nhưng cách mà người dân “đón nhận” nó hết sức bình tĩnh và chuyên nghiệp. Có một câu chuyện về sự sống sót thần kỳ của gần 100 em học sinh và thầy cô tại một ngôi trường tiểu học gần biển nơi bị sóng thần tàn phá nặng nề. Nhờ sự nhanh nhẹn, bình tĩnh mà các em học sinh cùng thầy cô đã chạy thoát nạn ngay tại thời điểm sóng thần đến trong vòng 30 phút sau động đất (một học sinh đã chỉ con đường gần nhất để cả nhóm chạy 1.5km lên ngọn đồi gần đó). Họ đã sống sót nhờ được giáo dục ứng phó với thảm họa! (Hình ảnh trường tiểu học với chiếc đồng hồ dừng đúng 3:40 pm ngay tại thời điểm động đất xảy ra).

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep
cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Thật khó mà hình dung được điều gì sẽ xảy ra nếu như thảm họa ấy xảy ra cho Việt Nam hay một quốc gia nào đó. Có lẽ một từ để mô tả thôi, nói như TS Đỗ Xuân Biên, có thể xem như một chuyên gia về vấn đề này tại Fukushima đó là “loạn”!!!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep
cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Sau thảm họa cả chính quyền và người dân cũng như các tổ chức NPO, NGO chung tay góp sức phục hồi sau thảm hoạ. Trong những dự án dọn dẹp và chỉnh trang đó phải nói đến dự án trồng 10.000 cây hoa anh đào mà lực lượng nồng cốt từ các em học sinh cấp 3.

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Họ mong muốn biến con đường số 6 trục đường huyết mạch bị ảnh hưởng nặng nề bởi px hạt nhân và nhiều thị trấn bị tàn phá bỏ hoang, sẽ thành con đường hoa anh đào trong 30-40 năm tới. Mỗi khi nhìn hoa anh đào họ lại nhớ về thảm họa, nhớ về những người đã ra đi. Và thông điệp quan trọng họ muốn gởi đến toàn thế giới là có 1 Fukushima an toàn và xinh đẹp chứ không còn là thảm họa hạt nhân! (Chúng tôi có tham gia dọn dẹp cỏ cho cây anh hoa anh đào trong dự án đó).

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kepcau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kepDẫu người dân phải trải qua bao nỗi đau mất mát nhưng họ vẫn luôn mỉm cười lạc quan và hy vọng về một tương lai tươi sáng. Khi tiếp xúc với họ dường như trong sâu thẳm nỗi buồn đó là một sự kiên cường, bất khuất. Có lẽ những điều này đã tạo nên một đất nước Nhật vĩ đại mà có thể nói không ngoa rằng không một dân tộc nào có thể làm được như họ.
cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep
cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Còn rất nhiều câu chuyện muốn kể về chuyến đi Fukushima. Nhưng thông điệp quan trọng có lẽ cần nhớ rằng năng lượng nguyên tử cho dù dùng vào mục đích tích cực cho nhân loại vẫn có những rủi ro của nó, mà hậu quả nếu thảm họa xảy ra là khôn lường! Fukushima có lẽ cần đến cả 100 năm mới khắc phục triệt để các hậu quả về môi trường và xã hội do thảm họa hạt nhân gây ra!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep

Nói tóm lại Fukushima ngày nay an toàn, tuy vẫn còn nhiều khu vực cấm vì mức độ px vẫn còn cao. Những bài học về ứng phó thảm họa kể cả những “thảm hoạ” như sự cố môi trường biển miền trung VN vừa qua cần được nâng cao nhận thức và chú ý nhiều hơn. Có quá nhiều điều cần phải học và tính toán trước khi đưa ra những quyết định liên quan đến các dự án điện nguyên tử. Rất mừng là 2 dự án nhà máy điện hạt nhân đã tạm dừng trên chính quê nhà!

cau-chuyen-ve-fukushima-sau-7-nam-tham-hoa-kep
Tác giả Nguyễn Văn Hoàng

Bài viết vội trên Shinkansen mang tính cảm nhận cá nhân, có thể nhiều thông tin chưa chính xác!

 

Bầu Đức được báo Nhật Bản chọn là một trong 11 người nâng tầm bóng đá Việt Nam

Tờ SoccerKing của Nhật Bản mới đây đã liệt kê danh sách 11 người nâng tầm bóng đá Việt Nam và bầu Đức là một trong số đó.

 

Độc đáo con đường rợp bóng bạch quả ở Nhật Bản

Tuy chỉ dài khoảng 300m nhưng con đường Icho Namiki ở Tokyo (Nhật Bản) lại thu hút rất đông du khách nhờ vẻ đẹp thơ mộng của hàng bạch quả khi thay màu lá.

 

Nghịch lý tại Nhật Bản - ôtô cho giới trẻ, bán cho người già

Những mẫu xe nhỏ gọn với nhiều công nghệ hỗ trợ sinh ra để nhắm tới giới trẻ nhưng khách hàng thực tế lại là người cao tuổi.



Tin khác