Chính trường Hàn Quốc: Sau Nhà Xanh sẽ là nhà tù?

Ngày 22/3, hãng thông tấn Hàn Quốc Yonhap đưa tin,  tòa án Hàn Quốc đã chính thức phát lệnh bắt giữ cựu Tổng thống Lee Myung-bak vì các cáo buộc tham nhũng.

Trước khi bị bắt, ông Lee đã phải đến cơ quan điều tra theo lệnh triệu tập phỏng vấn. Trong quá trình thẩm vấn dài 21 giờ, ông Lee đã bác bỏ hầu hết các cáo buộc. Tuy nhiên, ông thừa nhận từng nhận khoản tiền "đen" 107 triệu won từ Cơ quan Tình báo quốc gia (NIS) trong khi tại nhiệm. 

Dựa trên các cáo buộc tham nhũng và nhận tổng cộng 11 tỉ won tiền hối lộ từ cơ quan tình báo, các tập đoàn kinh tế lớn và một cựu nghị sĩ, các công tố viên đã yêu cầu tòa phát lệnh bắt giữ chính thức đối với ông Lee. Ngoài ra, các công tố viên còn nghi ngờ ông Lee đã cố tình hủy chứng cứ điều tra.

Trong quá trình thẩm vấn, ông Lee cũng thừa nhận từng chi 6,7 tỉ won để tu sửa tư gia. Tuy nhiên, ông khẳng định đây là số tiền vay mượn người thân. Ông Lee Myung-bak từng giữ chức vụ Tổng thống Hàn Quốc trong giai đoạn 2008-2013. Ông là cựu Tổng thống Hàn Quốc thứ 4 bị bắt vì các cáo buộc hình sự.

Người kế nhiệm ông Lee là bà Park Geun-hye cũng đã vướng vào vòng lao lý sau những bê bối cho rằng bà chỉ là “con rối” của cặp vợ chồng người trợ lý Chung Yoon Hoi - Choi Soon Sil.

Bi kịch của nữ Tổng thống Park bắt đầu từ ngày 24/10/2016, khi kênh truyền hình cáp JTBC “thả quả bom” gây chấn động. Bằng cách nào đó, kênh này có trong tay một máy tính bảng cũ, từng thuộc về bà "bạn thân" Choi.

Chiếc tablet chứa bản thảo của 44 bài diễn văn và các tuyên bố mà Tổng thống Park đã đưa ra từ năm 2012 đến 2014, trong đó có một bài phát biểu tại Đức với nội dung quan trọng là tầm nhìn của bà về sự nghiệp thống nhất liên Triều.

Dữ liệu máy tính còn tiết lộ các tài liệu đã được tiếp nhận trong vài giờ hoặc vài ngày trước thời điểm Tổng thống Park phát biểu. Ngoài ra, trong các bản thảo có nhiều đoạn được đánh dấu đỏ.

Ngay ngày tiếp theo, 25/10, Tổng thống Park lên truyền hình quốc gia cúi đầu xin lỗi người dân Hàn Quốc. Lần đầu tiên bà thừa nhận đã dựa vào những lời cố vấn và hỗ trợ của bà Choi, nhân vật không giữ bất cứ chức danh chính thức nào trong chính quyền. Tuy nhiên, bà Park đã không đề cập gì tới các cáo buộc tham nhũng.

Những lời chỉ trích bắt đầu tới tấp dội xuống. “Đây thậm chí không còn là chế độ độc tài. Mà là nền chính trị thần quyền đáng sợ” - Chủ tịch đảng Minjoo đối lập Choo Mi mạnh mẽ chỉ trích - “Bà Park chưa bao giờ liên hệ với người dân. Bà ấy không bao giờ liên hệ với các viên chức, thứ trưởng hay bộ trưởng. Bà ta chỉ có mối liên hệ linh hồn với Chol”.

Ngày 4/11/2016, Tổng thống Park Geun-hye lại đưa ra lời xin lỗi sau khi Choi Soon-sil và hai trợ lý Tổng thống bị bắt giữ, nhưng lần này, đó là một đứa con côi cút xin quốc dân tha thứ.

“Kể từ khi chuyển tới Phủ Tổng thống, tôi đã sống rất lẻ loi”, vận bộ suit màu nâu u sầu, Park Geun-hye nghẹn ngào. “Tôi đã cắt đứt mọi mối liên hệ với các thành viên gia đình mình vì lo sợ bất trắc với họ. Không còn ai ở bên để giúp đỡ trong đời sống cá nhân, tôi đành nhờ đến sự giúp đỡ của Choi Soon-sil”, bà Park giải thích và nói thêm rằng bà sẽ ủng hộ một cuộc điều tra chính thức nếu như cần thiết.

Nhưng vào thời điểm này, người Hàn Quốc không dễ để câu chuyện trôi qua sau khi họ đã đặt niềm tin vào cô “công chúa” mà họ tin tưởng là trong sáng. Hết tuần này sang tuần khác, hàng triệu người Hàn không ngừng đổ xuống đường phố biểu tình đòi phế truất Tổng thống. Tỉ lệ ủng hộ dành cho bà tụt xuống mức thấp nhất trong lịch sử, 4%!

Trong tháng 11/2016, các công tố viên đã chính thức buộc tội bà Choi lạm dụng quyền lực và ép buộc người khác. Bà Park thì bị coi là người đồng loã khi cho phép Choi gây sức ép buộc các chaebol (tập đoàn gia đình) góp hàng triệu USD cho các quỹ phi lợi nhuận của bà ta. Park Geun-hye trở thành Tổng thống Hàn Quốc đầu tiên biến thành một nghi phạm hình sự khi đang tại nhiệm.

Theo hiến pháp Hàn Quốc, khi còn đương chức Tổng thống, bà Park không thể bị truy tố hình sự ngoại trừ trường hợp phạm tội phản quốc hay nổi dậy, nhưng bà vẫn có thể bị điều tra và khởi tố khi kết thúc nhiệm kỳ.

Ngày 9/12/2016, Quốc hội Hàn Quốc đã bỏ phiếu với đa số áp đảo đồng ý luận tội Tổng thống, đồng nghĩa với việc tạm tước bỏ quyền hành của bà. Park Geun-hye vẫn bác bỏ mọi việc làm sai trái trong phiên luận tội tại Toà án Hiến pháp, nhưng chẳng mấy người thực sự tin bà nữa.

Ngày 10/3/2017, Toà án Hiến pháp Hàn Quốc đã ra phán quyết ủng hộ Quốc hội nước này phế truất Tổng thống vì bê bối tham nhũng liên quan đến nhiều tập đoàn lớn.

Ngày 30/3/2016, tòa án Quận Trung tâm Seoul đã ra lệnh bắt giữ bà Park liên quan đến các cáo buộc tham nhũng. Các công tố viên cáo buộc bà Park nhận hối lộ từ các doanh nghiệp và thông đồng với bà Choi để ép 53 doanh nghiệp, bao gồm Tập đoàn Samsung và Lotte, đóng góp tổng cộng 77,4 tỉ won (70 triệu USD) cho hai tổ chức phi lợi nhuận Mir và K-Sports do bà Choi đứng đầu.

Ngoài ông Lee và bà Park, Hàn Quốc cũng từng chứng kiến khá nhiều bê bối chính trị. Hai cựu Tổng thống khác là Chun Doo-hwan và người kế nhiệm Roh Tae-woo cũng bị bắt giữ vì cáo buộc tham nhũng và đàn áp người biểu tình giữa thập niên 1990, sau khi họ rời nhiệm sở. 

Một cựu Tổng thống khác của Hàn Quốc, ông Roh Moo-hyun, đã tự sát sau khi các công tố viên tiến hành điều tra gia đình ông về các cáo buộc tham nhũng.