Chủ nhật, 20/11/2022, 16:12 PM
  • Click để copy

Chủ nhân Giải đặc biệt VinFuture mùa 1: “Làm nghiên cứu đừng ngại thương mại hoá”

Tôn vinh những nghiên cứu, phát minh có tính ứng dụng cao; thu hẹp “hố sâu” bất bình đẳng trong khoa học, công nghệ - những tiêu chí khác biệt này khiến Giải thưởng VinFuture nhanh chóng tạo được tiếng vang trong giới khoa học toàn cầu chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt.

Tôn vinh những nghiên cứu, phát minh có tính ứng dụng cao; thu hẹp “hố sâu” bất bình đẳng trong khoa học, công nghệ - những tiêu chí khác biệt này khiến Giải thưởng VinFuture nhanh chóng tạo được tiếng vang trong giới khoa học toàn cầu chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt.

Đó là chia sẻ của GS. Zhenan Bao, chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ của VinFuture mùa đầu tiên với phát minh da diện tử, trước thềm Lễ trao giải lần thứ 2.

Giúp ích cho xã hội là động lực quan trọng nhất của người làm khoa học

- Với nhiều người, da điện tử dường như chỉ có trong phim viễn tưởng. Còn với GS, bà đang ở đâu trên con đường biến điều viễn tưởng đó thành hiện thực, sau khi phát minh của bà được vinh danh tại VinFuture 2021?

Da người có hàng triệu tế bào cảm thụ khác nhau giúp chúng ta có những cảm giác phức tạp khi chạm và phân biệt được các đối tượng. Để da điện tử có thể cảm nhận được như da người sẽ cần ít nhất hàng trăm, hàng nghìn cảm biến. Đặc biệt, chúng tôi đang phát triển thế hệ da điện tử mới phức tạp hơn nhiều và gần với các chức năng của da người hơn. Bởi thế, dù đã đạt được nhiều bước tiến đột phá nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Song, tôi tin rằng ngày đó không còn xa.

GS Zhenan Bao – Chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ VinFuture mùa 1

GS Zhenan Bao – Chủ nhân Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ VinFuture mùa 1

- Có vẻ nghiên cứu không tiến triển nhanh như kỳ vọng. Bà và các cộng sự gặp phải những khó khăn gì?

Không hẳn như thế. Chúng tôi đã theo đuổi dự án da điện tử hơn 10 năm và đã vượt qua rất nhiều thách thức. Đối với thiết bị điện tử dạng cấy ghép, có thể phải mất nhiều năm. Đây là lý do tại sao chúng tôi đang nghiên cứu phát triển thiết bị theo dõi không xâm lấn có thể gắn vào bề mặt cơ thể người để đẩy nhanh tiến trình. Hiện, việc thử nghiệm một số cảm biến đã được thực hiện trên người để cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết định điều trị của bác sĩ.

Tương tự, chúng tôi đã mất 4 năm cho dự án đo lường các chất dẫn truyền thần kinh trong não và ruột. Không dễ dàng để đưa các cảm biến vào một môi trường rất phức tạp như ruột, nơi có rất nhiều hóa chất khác nhau. Cảm biến cũng phải rất mềm để không gây ra bất kỳ xáo trộn nào đối với chức năng sinh học và hành vi tự nhiên của cơ thể.

Hiện, chúng tôi đã thực hiện được phép đo trên động vật và phải mất khá nhiều thời gian để thử nghiệm trên người. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra các công nghệ ít xâm lấn để “đo” tâm trạng con người, chẳng hạn như mức độ lo lắng hay trầm cảm, từ mồ hôi hoặc dịch mô dưới da.

- Khả năng thương mại hóa của các công nghệ này ra sao, thưa bà? Bà có ngại không khi đề cập đến chuyện nhà khoa học làm thương mại?

Tại sao lại phải ngại khi mà các nghiên cứu suy cho cùng cũng là để phục vụ con người? Với các nghiên cứu ứng dụng, thước đo hiệu quả nằm ở khả năng thương mại hóa.

Tôi bước chân vào con đường nghiên cứu một phần vì đam mê khám phá, nhưng động lực quan trọng hơn là để tạo ra những phát minh hữu ích cho xã hội. Như các bạn biết, tôi có 2 công ty khởi nghiệp để đưa những thành quả nghiên cứu liên quan đến da điện tử đến với công chúng.

VinFuture đi đầu trong việc thu hẹp bất bình đẳng giới trong khoa học

- Quan điểm của bà tương đồng với triết lý của giải thưởng VinFuture, đó là khoa học phụng sự nhân loại. Với bà, việc giành Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ có sáng tạo đột phá có ý nghĩa như thế nào?

GS Bao và GS Friend tại Lễ trao giải VinFuture mùa 1

GS Bao và GS Friend tại Lễ trao giải VinFuture mùa 1

Có rất nhiều ứng cử viên xứng đáng và tôi cảm thấy rất may mắn, vinh dự và cũng bất ngờ nữa khi được chọn.

Thế giới có nhiều giải thưởng, có giải thậm chí tuổi đời lên tới gần trăm năm, nhưng không nhiều phụ nữ được trao giải. Đối với người làm khoa học, giải thưởng không phải là mục tiêu, nhưng đó là sự ghi nhận quan trọng.

Xã hội ngày nay đã nhìn nhận đầy đủ hơn về những đóng góp của phụ nữ đối với khoa học và công nghệ, nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm để lấp đầy “hố sâu” bất bình đẳng giới. Tôi rất vui vì VinFuture đã đi đầu trong sứ mệnh đó. Tiêu chí khác biệt cũng là lý do giúp Giải thưởng VinFuture dù mới ra đời nhưng cũng đã tạo được tiếng vang trong cộng đồng khoa học toàn cầu.

- Sau mùa 1 rất thành công, GS nghĩ sao về chủ đề của Giải thưởng VinFuture mùa 2?

Covid-19 đã gây tổn thất nghiêm trọng cho toàn cầu. Nhu cầu cấp bách và thách thức lớn nhất của thế giới hiện nay là các vấn đề về năng lượng, môi trường và sức khỏe. Bởi thế, chủ đề “Hồi sinh và Tái thiết” mà VinFuture chọn cho mùa 2 có ý nghĩa đạc biệt và truyền cảm hứng cho các nhà khoa học trên thế giới nhằm đưa ra những nghiên cứu, phát minh giúp nhân loại phục hồi sau đại dịch.

- Từ một cô gái nhút nhát nay trở thành một nhà khoa học có ảnh hưởng quốc tế, chủ nhân của Giải thưởng VinFuture danh giá, bà có lời khuyên gì cho các nhà khoa học trẻ?

Một thành tựu khoa học, công nghệ đột phá thường là sản phẩm của quá trình nghiên cứu, phát triển suốt nhiều năm chứ không phải một sớm một chiều. Bởi thế, tôi muốn nói rằng các bạn hãy tự tin với bản thân và lạc quan vì chỉ cần kiên trì theo đuổi đam mê của mình thì những điều tuyệt vời sẽ đến.

- Xin cảm ơn bà!

GS. Zhenan Bao, người Mỹ gốc Trung Quốc, đang công tác tại Đại học Stanford (Mỹ), là 1 trong 3 nhà khoa học giành Giải đặc biệt VinFuture lần thứ nhất cho phát minh da diện tử.

Da điện tử được GS. Bao và các cộng sự phát triển từ các lớp nhựa bán dẫn công nghệ cao, có thể co giãn, bắt chước khả năng uốn cong và chữa lành như da thật, đồng thời có cảm biến nhiệt độ, có cảm giác đau đến não, có khả năng phân huỷ sinh học và thân thiện với môi trường. Phát minh đột phá này mở ra cơ hội phục hồi chức năng hiệu quả cho hàng triệu người khuyết tật trên thế giới.

Từ 6/2, thu phí không dừng tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất

Từ 6/2, thu phí không dừng tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất

04/02/2024 08:12

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa thông báo sẽ vận hành thử nghiệm hệ thống thu không dừng tại sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài từ ngày 6/2 đến ngày 7/3.

Giá vàng hôm nay (4/2): Kết thúc tuần tăng giá

Giá vàng hôm nay (4/2): Kết thúc tuần tăng giá

04/02/2024 08:10

Giá vàng thế giới trong tuần (29/1-4/2) tăng trong phiên giao dịch tuần. Tại phiên giao dịch giữa tuần, giá vàng tiếp đà tăng mạnh. Thời điểm cuối tuần, giá vàng ghi nhận mức tăng đầu phiên sau đó bất ngờ giảm.

UBCKNN xử phạt Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom 92 triệu đồng

UBCKNN xử phạt Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom 92 triệu đồng

04/02/2024 08:07

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa ban hành Quyết định số 50/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán đối với Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom (Samland) số tiền 92 triệu đồng.

Tạp chí International Finance vinh danh Vietjet Air với loạt giải thưởng dẫn đầu về quản trị tài chính và hàng không

Tạp chí International Finance vinh danh Vietjet Air với loạt giải thưởng dẫn đầu về quản trị tài chính và hàng không

31/01/2024 09:31

Tạp chí tài chính hàng đầu thế giới International Finance vừa vinh danh Vietjet với cùng lúc 2 giải thưởng trong lễ trao giải được tổ chức tại thủ đô Bangkok, Thái Lan với sự tham dự của gần 400 doanh nghiệp, lãnh đạo hàng đầu thế giới về tài chính, ngân hàng, hàng không, công nghệ…

Rộn ràng đón xuân cùng đường bay mới Phú Quốc - Đài Bắc của Vietjet

Rộn ràng đón xuân cùng đường bay mới Phú Quốc - Đài Bắc của Vietjet

29/01/2024 07:25

Vietjet tưng bừng chào mừng chuyến bay đầu tiên kết nối đảo ngọc Phú Quốc với Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), đưa du khách từ Đài Bắc đến với Phú Quốc vào những ngày chớm xuân, mở ra cơ hội phát triển hoạt động du lịch, giao thương giữa hai địa phương.

Tập đoàn công nghệ thực phẩm hàng đầu thế giới: Sức mạnh tổng hợp và tinh thần tiên phong đã nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế

Tập đoàn công nghệ thực phẩm hàng đầu thế giới: Sức mạnh tổng hợp và tinh thần tiên phong đã nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế

26/01/2024 11:37

Sau nhiều năm có mặt tại thị trường, sự hợp tác với Tân Hiệp Phát cùng nhiều doanh nghiệp khác đã mang lại cho Brenntag sự thành công trong kinh doanh và cái nhìn tốt đẹp về cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Giá cước vận tải hàng hoá container tăng cao, Bộ GTVT chỉ đạo yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp

Giá cước vận tải hàng hoá container tăng cao, Bộ GTVT chỉ đạo yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp

23/01/2024 09:03

Trước tình trạng giá dịch vụ vận chuyển hàng hoá container đi châu Âu và châu Mỹ tăng vọt, Bộ Giao thông Vận tải (Bộ GTVT) đã có văn bản gửi Cục Hàng hải Việt Nam yêu cầu triển khai các nhiệm vụ để hỗ trợ doanh nghiệp.

Nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động

Nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động

18/01/2024 09:30

Loạt ngân hàng vừa thay đổi biểu lãi suất huy động. Trong đó, có nhóm ngân hàng Big4 gồm Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank tiếp tục giảm 0,1-0,3% ở loạt kỳ hạn.

Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng

Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng

17/01/2024 10:10

Ngày 15/1, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh do Bộ Hợp tác kinh tế và Phát triển Liên bang Đức tài trợ, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức hội thảo “Kinh tế Việt Nam năm 2023 và triển vọng năm 2024: Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng”.