Chuyện viết Twitter của Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc

Tờ CNN cho biết, trong bài viết đầu tiên, duy nhất và cực kỳ nổi tiếng của mình trên mạng xã hội Weibo, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chúc mừng năm mới quân đội của quốc gia ông, khuyến khích họ “đóng góp nhiều hơn nữa trong việc thực hiện Giấc mơ Trung Hoa”.

Trong khi đó, ông Donald Trump lần đầu tiên sử dụng Twitter với tư cách Tổng thống Hoa Kỳ đã khuyến khích độc giả xem sự xuất hiện của ông trong chương trình “Đêm muộn với David Letterman”.

Kể từ lần đó, ông Trump đã viết 36.000 bài viết trên Twitter. Ông Tập thì không sử dụng Weibo, dù đây là nền tảng mạng xã hội lớn nhất ở Trung Quốc. Bài viết đầu tiên và duy nhất của ông trên Weibo cũng đã bị xóa.

Trong chuyến thăm đầu tiên tới Trung Quốc lần này của Tổng thống Donald Trump, phong cách giao tiếp của hai nhà lãnh đạo không thể khác nhau hơn được nữa: Một người kiểm soát chặt chẽ mọi động thái, được dàn dựng kịch bản sẵn cho mọi việc, người kia lại phản ứng quá nhanh trên nền tảng một mạng xã hội bị cấm đoán ở Trung Quốc.

Ông Charlie Smith, một nhà hoạt động chống kiểm duyệt của Trung Quốc và là người sáng lập ra GreatFire.org, bình luận: "Phong cách của Trump không được điều chỉnh, không được kiểm tra và đôi khi không bị kiểm soát. Tôi không nghĩ sẽ có một nhà lãnh đạo nào khác có thể có phong cách trái ngược hoàn toàn với ông ấy hơn nhà lãnh đạo Tập Cận Bình”.

Minh bạch và kiểm soát tổng thể

Không chỉ đối lập nhau về phong cách ngoại giao, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Mỹ còn đối lập ở rất nhiều điểm khác. Sarah Cook, nhà phân tích cao cấp về Đông Á ở Ngôi nhà Tự do, một cơ quan nghiên cứu độc lập ở Mỹ, nhận định: “Họ đối lập nhiều thứ”.

Kể từ khi có mạng xã hội, các chính trị gia ở Mỹ thường tương tác qua nền tảng này, giúp cho họ dễ dàng tiếp cận với người dân hơn. Và không ai tích cực sử dụng mạng xã hội như ông Trump. Và ông tạo cho người đọc cảm giác ông viết mọi thứ lên Twitter mà không thèm suy nghĩ gì.

Ông Trump, trước khi trở thành tổng thống Mỹ, luôn chia sẻ hầu hết thông tin và cuộc sống cá nhân cũng như quan điểm của bản thân về mọi thứ với truyền thông.

Trong khi đó, Chủ tịch Tập lại bí ẩn với tất cả mọi người, ngoại trừ những gì cơ bản nhất về một nhà lãnh đạo của một quốc gia, như ông có 1 cô con gái, thích bóng đá và những bộ phim của nhà đạo diễn lừng danh Steven Spielberg.

Tuy nhiên, rõ ràng ông Tập lại sử dụng báo chí và truyền thông như một phương tiện đắc lực để tuyên truyền rộng rãi về những gì ông làm trong vai trò là nhà lãnh đạo của quốc gia lớn thứ hai thế giới.

Những người quan tâm đến ông Tập cũng có thể tìm hiểu quan điểm và chính kiến của ông Tập trong cuốn tự truyện dày 515 trang có nội dung “quản trị Trung Quốc” (governance of China) hoặc những cuốn sách thu thập, trích dẫn quan điểm của ông trong nhiều chủ đề khác nhau.

Trung Quốc cũng cố gắng tuyên truyền hình ảnh ông Tập như là “người đàn ông của nhân dân”, khi đưa hình ảnh chuyến viếng thăm của ông tới nhà hàng hay khi ông cầm một chiếc ô thăm một công trường xây dựng ở Bắc Kinh. Theo CNN bình luận, đây là cách tiếp cận khá hạn chế. Khi phong trào dân chủ ở Hong Kong – được đặt tên là Cách mạng Ô – bùng nổ, ngay lập tức, hình ảnh ông Tập cầm chiếc Ô đã bị chặn trên toàn bộ hệ thống internet của Trung Quốc.

Thúc đẩy tuyên truyền

Ở Trung Quốc, tất cả các thông tin liên quan đến nhà lãnh đạo đều phải được kiểm duyệt và có kịch bản rõ ràng. Có thể nhìn thấy rõ nhất, trong Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19 vừa diễn ra, hình ảnh của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được tô đậm một cách có chủ ý.

Phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc luôn tham gia tích cực vào việc xây dựng hình ảnh cho nhà lãnh đạo đất nước. Tuy nhiên, nó cũng có những hạn chế nhất định.

Một video gần đây được hãng thông tấn Tân Hoa Xã xuất bản, có tựa đề “Tập Cận Bình và đảng cầm quyền Trung Quốc trong mắt người nước ngoài”, là phóng sự phỏng vấn người dân ở các thành phố trên thế giới họ nghĩ gì về nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Tất cả những người được phỏng vấn đều trả lời rất tích cực và miễn phí về hệ thống chính trị của Trung Quốc. Một phụ nữ Nigeria chia sẻ trong phóng sự rằng: "Họ (các nhà lãnh đạo Trung Quốc) có một niềm tin bất diệt, và họ có đạo đức tốt".

Ở London, một người đàn ông nhận xét về Chủ tịch Tập là người “chừng mực, bình tĩnh và luôn xem xét cẩn trọng quyết định của mình”. Người này còn thêm vào rằng: “Có những nhóm người dân phương Tây như chúng tôi mong muốn nhà lãnh đạo của mình được như ông ấy”.

Bên cạnh câu chuyện tuyên truyền cho nhà lãnh đạo của mình, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc vẫn sử dụng các nền tảng mạng xã hội bị cấm ở Trung Quốc – Facebook, Youtube, Twitter – để giúp họ chuyển tải thông điệp của mình ra khắp thế giới.

Ngài Tổng thống Twitter

Chuyến viếng thăm Trung Quốc của ông Trump sẽ chỉ làm tăng thêm sự tương phản giữa ông và Chủ tịch Tập, kể cả khi ông luôn miệng khen ngợi nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Twitter bị tường lửa Trung Quốc chặn lại. Đây là hệ thống kiểm duyệt và kiểm soát internet phức tạp nhất thế giới. CNN đã gọi hệ thống này là “Bức Vạn lý Trường thành lửa – Great Firewall). Nhưng điều này có vẻ không thể cản trở Tổng thống Donald Trump xuất bản những bản tin Twitter của mình khi ông ở Bắc Kinh.

Mặc dù các mối quan tâm về an ninh đã được đề cập về việc sử dụng điện thoại thông minh của Tổng thống Mỹ, ông chắc chắn sẽ kết nối với một nhà cung cấp dịch vụ ở Mỹ, chứ không phải là một nhà cung cấp dịch vụ của Trung Quốc, và giúp ông thoát khỏi tường lửa.

Có khả năng ông Trump sẽ tìm cách nào đó đề cao sự kiểm soát chặt chẽ của Trung Quốc - đặc biệt là khi chúng không ảnh hưởng đến ông. 

Ông Trump từng lên án các phương tiện truyền thông Mỹ (đặc biệt là CNN) vì đã đưa tin “giả mạo” và đối xử bất công với ông. Ngược lại, trong chuyến thăm tới đài truyền hình lớn nhất Trung Quốc trong năm 2016, ông Tập nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của giới báo chí.

Kịch bản Twitter bị chặn trong chuyến thăm Trung Quốc của ông Donald Trump thực sự là một vấn đề lớn. Nhiều người gửi lời nhắn tới ông Trump, rằng: “Nếu ông Trump có thể truy cập Twitter ở Trung Quốc, chúng tôi hy vọng ngài Tổng thống đánh giá cao thực tế là Twitter bị chặn ở quốc gia này và quyền truy cập của ông là một đặc ân”.

Ông Smith cho hay, các bài viết trên Twitter của ông Trump về Trung Quốc trong chuyến thăm của ông có thể gây rắc rối cho Chủ tịch Tập và bắt buộc các phương tiện truyền thông của nhà nước phải thừa nhận sự tồn tại của Great Firewall. Đây thực sự là một việc rất đáng lo ngại. Ông dự đoán Tổng thống Hoa Kỳ sẽ tắt Twitter ở Bắc Kinh.