Sau quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô Israel của Tổng thống Mỹ Donald Trump, thế giới thêm một điểm nóng hỗn loạn.
Jerusalem Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Ảnh: AFP

Ngày 6/12, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và sẽ chuyển Đại sứ quán Mỹ về thành phố này một khi công tác chuẩn bị hoàn tất. Sự kiện đã dẫn đến một loạt các cuộc biểu tình và bạo động trên toàn thế giới.

Quân đội Israel phá hủy đường hầm khổng lồ xuyên biên giới từ dải Gaza

cuoc-khung-hoang-moi-mang-ten-jerusalem
Dải Gaza thêm một lần nổi sóng. Ảnh: AFP

Các lực lượng Israel đã phá hủy đường hầm tấn công xuyên biên giới chạy từ thành phố Khan Yunis, phía Nam dải Gaza vào sâu hàng trăm km bên trong lãnh thổ Israel.

Quân đội Israel cho rằng đường hầm này là do nhóm vũ trang Hồi giáo Hamas đào.

Theo người phát ngôn quân đội Israel, Trung tá Jonathan Conricus, đường hầm vẫn chưa mở đầu ra ở trên lãnh thổ Israel này là một dự án mới cho thấy “nỗ lực to lớn của Hamas”. Tuy nhiên, ông không nói rõ bằng cách nào mà Israel biết được Hamas chịu trách nhiệm về đường hầm mà ông cho là chỉ cách khu vực người dân Israel sinh sống gần nhất chưa đầy 1km này.

Đây là đường hầm thứ 2 kiểu này bị Israel phá hủy. Đường hầm trước đó bị phá hủy vào hôm 30/10 là của nhóm Hồi giáo Jihad.

Một mạng lưới các đường hầm ở Gaza cho phép các tay súng Hamas đột kích các lực lượng Israel trong cuộc chiến năm 2014 và phía Israel với sự hỗ trợ của Mỹ kể từ đó đã tăng cường phối hợp các biện pháp chống trả.

Bạo lực bùng phát ở dải Gaza

cuoc-khung-hoang-moi-mang-ten-jerusalem
Một vụ biểu tình phản đối quyết định của Mỹ. Ảnh: AFP

Trong bối cảnh xảy ra nhiều vụ bạo lực tại Jerusalem sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố coi thành phố này là thủ đô của Israel, ngày 10/12, một người Palestine đã đâm trọng thương một nhân viên an ninh Israel.

Cảnh sát Israel cho biết, nhân viên an ninh này bị thương nghiêm trọng và đang được chữa trị sau vụ tấn công xảy ra ở một nhà ga xe buýt chính.

Trong khi đó, đối tượng tấn công đã bị bắt giữ được xác định là một thanh niên Palestine 24 tuổi sống tại khu vực Bờ Tây do Israel chiếm đóng. Trên Twitter, cảnh sát Israel gọi đây là một tấn công khủng bố.

Các cuộc biểu tình phản đối quyết định của ông Trump đã diễn ra tại nhiều nước có đông người Hồi giáo như Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia, Pakistan và Indonesia, thậm chí ở cả những nước mà người Hồi giáo chỉ là thiểu số như Bangladesh và Ấn Độ.

Đặc biệt, ngày 8/12, hàng nghìn người dân Palestine đã đổ xuống đường phố khu Bờ Tây, Dải Gaza, Đông Jerusalem. Đụng độ trong các ngày từ 7-9/12 đã làm 2 người Palestine thiệt mạng và hơn 1.000 người bị thương. 

Các nước Arab kêu gọi Mỹ từ bỏ quyết định về Jerusalem

Trong một tuyên bố sau cuộc họp khẩn, Liên đoàn Ả Rập (AL) cho biết quyết định của Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel là "vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế", không có hiệu lực và sẽ đảo ngược chính sách theo đuổi lâu nay của Mỹ là quy chế của Jerusalem phải được quyết định trong các cuộc thương lượng với người Palestine vốn mong muốn đặt thủ đô nhà nước tương lai của họ ở Đông Jerusalem.

cuoc-khung-hoang-moi-mang-ten-jerusalem
Liên đoàn Arab tổ chức họp khẩn phản đối Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Ảnh: Reuters .

Do vậy, các Ngoại trưởng AL cho rằng, quyết định của Tổng thống Mỹ không có ảnh hưởng về mặt pháp lý mà chỉ làm gia tăng căng thẳng, kích động sự giận dữ và đe dọa nhấn chìm cả khu vực vào cảnh hỗn loạn và bạo lực hơn.

Ngoại trưởng Lebanon Gebran Bassil đề xuất, các nước Arab cần cân nhắc áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm vào Mỹ, nhằm ngăn chặn việc Washington dời Đại sứ quán tại Israel từ Tel Aviv đến thành phố Jerusalem. Ông Bassil cho biết, các biện pháp tiên quyết để chống lại quyết định của Mỹ phải được tiến hành, ban đầu là biện pháp ngoại giao, sau đó là chính trị, tiếp theo là trừng phạt kinh tế và tài chính.

Cùng ngày, Palestine lên tiếng kêu gọi tổ chức một hội nghị quốc tế do Liên hợp quốc (LHQ) dàn xếp, nhằm tái khẳng định giá trị pháp lý của những nghị quyết liên quan đến vấn đề Palestine. Một thành viên Ban chấp hành Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), ông Wasel Abu Yusuf cho biết, Palestine sẽ cố gắng tổ chức một hội nghị hòa bình quốc tế, dưới sự dàn xếp của LHQ để tái khẳng định sự cần thiết việc tuân thủ các nghị quyết liên quan đến vấn đề Palestine của Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an LHQ. Theo ông Yusuf, mặc dù có nhiều bất đồng trong quá khứ nhưng cả hai phong trào Hamas và Fatah của Palestine đều phản đối việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Trong khi đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã tuyên bố rằng, quyết định mới đây của Mỹ về việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel là một hành động khiêu khích. Theo Tổng thống Erdogan, ông đã kêu gọi Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) tổ chức một cuộc họp khẩn tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 13/12 tới sau quyết định vừa rồi của Washington, đồng thời bày tỏ tin tưởng Hội nghị Thượng đỉnh nói trên sẽ truyền đạt thông điệp cần thiết đến một số đối tượng cần phải lắng nghe. Bên cạnh đó, ông cũng kêu gọi cộng đồng người Hồi giáo kiềm chế và chỉ biểu tình một cách ôn hòa, dân chủ, tôn trọng pháp luật.

Trong động thái ủng hộ người dân Palestine đồng thời lên án quyết định của Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, ngày 10/12, khoảng 10.000 người Indonesia đã biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Jakarta. Indonesia, với tư cách là quốc gia đông tín đồ Hồi giáo nhất thế giới, từ lâu đã ủng hộ mạnh mẽ cho Palestine và không có quan hệ ngoại giao với Israel. Trước đó, Tổng thống Indonesia Joko Widodo cũng kịch liệt lên án quyết định của Tổng thống Donald Trump, điều mà ông miêu tả là vi phạm các nghị quyết của LHQ.

Trước phản ứng mạnh mẽ từ lãnh đạo và người dân các nước Arab, đặc biệt là người dân Palestine, ngày 10/12, phát biểu trên Đài phát thanh Army Radio, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Avigdor Lieberman hy vọng những cuộc biểu tình bạo lực của những người Palestine phản đối quyết định của Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel sẽ sớm chấm dứt. "Chúng tôi hy vọng mọi thứ sẽ lắng xuống và chúng ta sẽ trở lại cuộc sống bình thường, không có các vụ bạo loạn và bạo lực", Bộ trưởng Lieberman nhấn mạnh.

 

Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel có tác động như thế nào?

Công nhận Jerusalem là một động thái gây nhiều tranh cãi của Mỹ, dấy lên nỗi bất bình trong thế giới những người Ả Rập, đặc biệt là từ phía Palestine.