Đại án Phạm Công Danh: Mua bán trái phiếu không có thật gây thiệt hại 903 tỷ đồng

Lâp công ty “ảo” để vay tiền

Chiều 9/1, TAND TPHCM tiếp tục phiên xử bị cáo Phạm Công Danh (sinh năm 1965, cựu Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VNCB, tập đoàn Thiên Thanh), Trầm Bê (cựu Chủ tịch Hội đồng tín dụng Ngân hàng TMCP Thương Tín - Sacombank) và 44 người khác về tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong 11 doanh nghiệp vay vốn tại TPBank thì có tới 6 công ty do Nguyễn Việt Hà giới thiệu; Thủy giới thiệu 4 công ty còn 1 công ty do Cường dùng pháp nhân để vay vốn. Sau đó, Thủy và Cường đã chỉ đạo nhân viên tiếp nhận hồ sơ pháp lý của 11 công ty xin vay vốn, làm tờ trình đề xuất cấp tín dụng theo số tiền tương ứng với số trái phiếu đầu tư đã được thống nhất.

Trên cơ sở những đề xuất cấp tín dụng của Đơn vị kinh doanh, Phòng Tái thẩm định 1, hợp đồng tín dụng, Ủy ban Tín dụng của TPBank đều đồng ý phê duyệt cấp tín dụng cho 11 công ty với tổng số tiền 1.666,8 tỉ đồng đầu tư trái phiếu tại Tập đoàn Thiên Thanh và công ty Trung Dung. Sau khi được Ủy ban tín dụng TPBank phê duyệt cấp tín dụng, từ ngày 31/5/2013 đến ngày 15/12/2013, đại diện TPBank đã ký 11 hợp đồng tín dụng cho 11 công ty vay vốn 1.666,8 tỉ đồng. Sau đó, TPBank đã giải ngân cho Tập đoàn Thiên Thanh 1.000 tỉ đồng và công ty Trung Dung 600 tỉ đồng.

Theo kết luận giám định của Ngân hàng Nhà nước thì TPBank đã có sai phạm trong quá trình thẩm định, xét duyệt, ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng cầm cố/bảo lãnh và kiểm tra sau khi cho vay.

Cụ thể, quyết định cho vay khi chưa thẩm định nguồn vốn tự có và nguồn trả nợ; cho vay khi không có đủ hồ sơ, tài liệu để xem xét, đánh giá khả năng tài chính để xác định tính khả thi, hiệu quả của phương án vay vốn và khả năng hoàn trả nợ vay của khách hàng.

Ngoài ra, việc nhận bảo lãnh khi không có chữ ký của người quản lý rủi ro hoạt động bảo lãnh và người thẩm định khoản bảo lãnh. Không kiểm tra sau khi cho vay hoặc lập báo cáo kiểm tra, giám sát vốn vay với nội dung khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích, hoạt động kinh doanh bình thường khi chưa có đủ căn cứ, tài liệu… là thực hiện chưa đúng, chưa đầy đủ các quy định của pháp luật.

Đến thời điểm hiện tại, TPBank không bị thiệt hại trong việc cho vay đối với 11 công ty liên quan đến Phạm Công Danh. Việc bảo lãnh của VNCB cho 11 công ty vay vốn tại TPBank đã gây thiệt hại cho VNCB số tiền là 1.736,8 tỉ đồng.

Có hay không việc chi lãi ngoài?

Về số tiền 1.600 tỉ đồng sau khi được TPBank giải ngân, Phạm Công Danh khai đã chuyển 194 tỉ đồng trả lãi ngoài cho một ông chủ tập đoàn. Tuy nhiên, ông chủ tập đoàn này khẳng định không có trả lãi ngoài mà chỉ là tiền vay trả giữa con gái ông và Phạm Thị Trang (tức Trang "phố núi", đang sống tại Mỹ).

Về việc Tập đoàn Thiên Thanh và công ty Trung Dung phát hành trái phiếu: mặc dù chưa có báo cáo tài chính được kiểm toán có lãi năm 2012 và văn bản phê duyệt của cấp có thẩm quyền các dự án Khu phức hợp Thương mại dịch vụ Thiên Thanh Đà Nẵng nhưng Phạm Công Danh vẫn chỉ đạo thuộc cấp lập hồ sơ phát hành, ra thông báo và bán trái phiếu của Tập đoàn Thiên Thanh và công ty Trung Dung. Việc làm này trái với quy định của Chính phủ về việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Bên cạnh những người tại TPBank bị truy tố, Bộ Công an còn xác định nhiều người ở Hội đồng tín dụng và Ủy ban Tín dụng, cán bộ tại TPBank đã ký phê duyệt đồng ý cho 11 công ty vay 1.666,8 tỉ đồng với tài sản đảm bảo là trái phiếu Tập đoàn Thiên Thanh, công ty Trung Dung và tiền gửi của VNCB (hơn 1.736 tỉ đồng), thực hiện chưa đầy đủ quy định về cho vay.

Tuy nhiên, TPBank không bị thiệt hại, quá trình điều tra không xác định được các cá nhân này gặp gỡ, bàn bạc, thỏa thuận hay giúp sức cho Phạm Công Danh vay tiền thông qua 11 công ty do đó không đủ căn cứ xử lý hình sự.

Ngoài ra, Bộ Công an còn xác định Nguyễn Việt Hà có quan hệ thân thiết với ông Phạm Công Danh. Hà đã chỉ đạo nhân viên liên hệ với lãnh đạo VNCB lấy thông tin pháp nhân của Tập đoàn Thiên Thanh, chỉ đạo nhân viên nhận khoản tiền 903 tỉ đồng của VNCB ủy thác đầu tư qua Quỹ Lộc Việt để đặt và mua bán trái phiếu của 3 công ty.

Sau đó, Hà chuyển tiền cho Tập đoàn Thiên Thanh với hình thức mua bán trái phiếu không có thật của Tập đoàn Thiên Thanh để Danh sử dụng, gây thiệt hại cho VNCB 903 tỉ đồng.