Tịch thu tài sản bất minh: Băn khoăn quyền sở hữu tài sản của công dân

13:30 31/05/2018

Theo Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga việc xử lý tài sản không giải trình được tính hợp lý về nguồn gốc là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân.

tich-thu-tai-san-bat-minh-ban-khoan-quyen-so-huu-tai-san-cua-cong-dan
Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái đọc báo cáo giải trình Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) trong đó đáng chú ý là việc tịch thu tài sản không giải trình được. Ảnh minh họa

Hôm nay (31/5) theo chương trình Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 14, các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái đọc báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi).

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, dự luật đề xuất hai phương án xử lý tài sản kê khai không trung thực là: Đánh thuế 45% hoặc xử phạt 45% giá trị tài sản bằng tiền.

Tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định, việc thu thuế tài sản không giải trình được nguồn gốc không có nghĩa là loại trừ trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản, thu nhập đối với người có nghĩa vụ kê khai.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra về nội dung trên, Uỷ ban Tư pháp - Quốc hội cho biết, đối với tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được về nguồn gốc thì đến nay pháp luật vẫn chưa có quy định để xử lý, trong đó không loại trừ tài sản, thu nhập này có nguồn gốc bất hợp pháp nhưng người có nghĩa vụ kê khai cũng không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp và Nhà nước cũng chưa chứng minh được tài sản này do phạm tội, vi phạm pháp luật mà có.

Đồng thời, để phòng chống tham nhũng, nhiều nước trên thế giới cũng áp dụng nhiều cách thức xử lý khác nhau đối với loại tài sản này. Do đó, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tham nhũng, phù hợp với xu thế chung của quốc tế, Uỷ ban Tư pháp cho rằng, dự thảo Luật đã bổ sung quy định xử lý đối với loại tài sản, thu nhập này là cần thiết.

Về phương án xử lý tài sản, thu nhập không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc, Uỷ ban Tư pháp nhận thấy, đặc điểm xã hội nước ta là người dân (trong đó có cán bộ, công chức) có truyền thống tích lũy, tiết kiệm, tặng cho, thừa kế trong gia đình.

Bên cạnh đó, tài sản của cán bộ, công chức được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, và trong khi Nhà nước chưa kiểm soát được thu nhập của toàn xã hội, pháp luật hiện hành cũng chưa quy định buộc người dân phải chứng minh nguồn gốc hình thành số tiền để mua tài sản, nhất là những tài sản có giá trị lớn; chưa quy định đánh thuế đối với tài sản....

 Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga cho hay, việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản nói chung là vấn đề rất phức tạp. Về mặt pháp lý, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự thì trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về Nhà nước, do đó không thể mặc nhiên coi tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc là tài sản do phạm tội tham nhũng mà có để tịch thu bằng biện pháp hình sự.

tich-thu-tai-san-bat-minh-ban-khoan-quyen-so-huu-tai-san-cua-cong-dan
Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga. Ảnh quochoi.vn

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp nhấn mạnh, việc xử lý tài sản không giải trình được tính hợp lý về nguồn gốc và là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định, nên việc xử lý theo phương án nào cần được cân nhắc rất thận trọng, có bước đi phù hợp để vừa đáp ứng yêu cầu phòng chống tham nhũng, vừa bảo đảm quyền cơ bản của công dân.

Theo các luật gia, việc đánh thuế 45% đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc là không hợp lý bởi tài sản không chứng minh được tính hợp pháp thì sẽ không có cơ sở để xác định mức thuế.

Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội, cho rằng mức thuế 45% được đưa ra là không có căn cứ. Theo ông, nếu thuộc diện thuế suất thì phải có mặt bằng chung và thực hiện theo Luật Thuế, còn nếu là thuế suất đặc biệt thì phải chỉ rõ cơ sở và văn bản nào điều chỉnh.

Trong khi đó, TS. Lê Thanh Vân, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội cho rằng, một trong những hạn chế lớn nhất của Luật phòng chống tham nhũng hiện nay chính là chúng ta chưa có công cụ đủ mạnh để kiểm soát tài sản của cán bộ, công chức.

Theo báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội tại Kỳ họp thứ Tư cuối năm 2017 vừa qua, thì việc thu hồi tài sản tham nhũng vô cùng khó khăn, do đối tượng tham nhũng đã chi tiêu, tẩu tán tài sản, biến hóa tài sản tham nhũng thành các tài sản thuộc sở hữu của người thân, quen.

Trong khi đó, pháp luật chưa có cơ chế thu hồi khả thi, nói cách khác là còn “vướng ngang, vướng dọc”. Không tính đến khối tài sản chưa được phát hiện, thì đối với tài sản đã phát hiện cũng mới thu được một phần.

Hiện con đường duy nhất để thu hồi tài sản tham nhũng là thông qua bản án hình sự, sau khi đã chứng minh được hành vi tham nhũng và tài sản của người bị kết án được xác định là có nguồn gốc từ hành vi đó. Trong rất nhiều vụ việc cán bộ công chức bị tố có “tài sản khủng” thì việc chứng minh qua hình thức này gần như không khả thi. Đó là nguyên nhân khiến việc thu hồi tài sản tham nhũng trong thời gian qua gần như không đáng kể.

 

Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa 14, ngày 31/5: Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi)

Hôm nay ngày 31/5 kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa 14 sẽ tiếp tục làm việc về một số nội dung như Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), Luật Thể dục, thể thao.

 

Đổi 'học phí' thành 'giá dịch vụ đào tạo' theo Luật phí, lệ phí?

Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo quy định của Luật phí, lệ phí hiện nay thì học phí được chuyển sang thực hiện theo cơ chế tính giá dịch vụ theo quy định của Luật Giá.

 

Tranh luận thay thuật ngữ 'học phí' thành 'giá dịch vụ đào tạo'

Đa số đại biểu Quốc hội không nhất trí việc thay thuật ngữ "học phí" bằng "giá dịch vụ đào tạo" trong Dự thảo Luật Giáo dục đại học.



Tin khác