Khoản tiền gửi vào ngân hàng không phải là đầu tư, là kinh doanh. Trong trường hợp khoản tiền này được đầu tư vào kinh doanh thì mới phải nộp thuế do đó cần phải thận trọng.
danhthuetiengui
Khoản tiền gửi vào ngân hàng không phải là đầu tư, là kinh doanh vì thế phải thận trọng trước khi đánh thuế. Ảnh minh họa/nguồn Báo Đấu Thầu.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến sửa 5 luật thuế thu hút sự quan tâm không chỉ của các chuyên gia, các nhà làm luật mà cả dư luận xã hội. Đây không phải lần đầu tiên đề xuất đánh thuế tiền gửi tiết kiệm được đưa ra.

Cách đây 4 năm (năm 2013), Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoRea) từng đưa ra vấn đề này. Thời điểm đó HoRea cho rằng, nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện đánh thuế tiền gửi tiết kiệm để bảo đảm bình đẳng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo HoRea đánh thuế tiền gửi tức đánh vào người dân có thu nhập cao khoản tiền thu được chuyển hướng dòng tiền vào đầu tư sản xuất, kinh doanh, bổ sung thêm nguồn thu cho ngân sách, khuyến khích đầu tư. Tuy nhiên đề xuất của HoRea đã bị dư luận phản ứng gay gắt.

Trở lại dự thảo sửa đổi 5 luật thuế của Bộ Tài chính, vấn đề đánh thuế tiền gửi tiết kiệm lại một lần nữa gây tranh cãi. Nhiều chuyên gia kinh tế cho biết, họ tỏ ra lo ngại đề xuất đánh thuế tiền gửi tiết kiệm sẽ gây ảnh hưởng đến hệ thống ngân hàng trong việc huy động vốn, vì vốn là nguồn mạch sống của các ngân hàng, qua đó gây tác động tiêu cực lên nền kinh tế.

Trao đổi với phóng viên Luật sư Trương Thanh Đức – Chuyên gia pháp lý tài chính ngân hàng đánh giá, đối với người gửi tiết kiệm chỉ có vài chục triệu đồng hay thậm chí hàng tỉ đồng vẫn không tính là nhiều. Tuy nhiên với những người gửi tiết kiệm lên mức hàng chục tỉ đồng thì đó nên gọi là tiền đầu tư và phải chịu thuế.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức đề xuất có thể áp dụng mức thuế suất đối với phần lãi tiền gửi ngân hàng của cá nhân đối với số tiền lớn hơn 3 tỉ đồng trở lên.

Ở góc nhìn khác Luật sư – Tiến sĩ Bùi Quang Tín - CEO Trường Doanh nhân Bizlight - cho rằng đề xuất này không khả thi vì không hợp lý. Theo ông Tín, bản chất của thuế là phân bổ lại thu nhập trong xã hội và tạo ra sự công bằng. Tuy nhiên, không phải bất kỳ thu nhập nào của người dân cũng thu thuế được, vì hầu hết tất cả thu nhập của người dân đều bị điều chỉnh bằng nhiều sắc thuế, không hình thức này cũng là hình thức khác.

Ví dụ, nếu làm công ăn lương, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính số dư sau 9 triệu đồng. Cụ thể, nếu thu nhập 10 triệu đồng/tháng, mức thuế cá nhân sẽ phải đóng là số dư 1 triệu đồng, còn mức lương dưới 9 triệu đồng không bị đánh thuế. Như vậy, số tiền tích cóp được sau khi hưởng lương để gửi tiết kiệm, nếu đánh thuế chẳng khác nào là thuế chồng thuế.

Theo các chuyên gia tài chính việc đánh thuế lãi tiền gửi tiết kiệm sẽ khiến nguồn huy động vốn của ngân hàng dễ bị tác động.

Theo đó để huy động tiền gửi ngân hàng sẽ phải đẩy lãi suất tăng, khi lãi suất tăng gây áp lực lãi suất cho vay. Nói cách khác khi đẩy lãi suất cho vay tăng doanh nghiệp khó tiếp cận vốn từ đó gây ảnh hưởng đến sản xuất.

Bên cạnh đó, nếu việc gửi tiền vào ngân hàng bị đánh thuế, người dân sẽ chọn giải pháp khác thay thế, dòng tiền tiết kiệm sẽ chảy vào USD, vàng và các kênh đầu tư khác như tiền ảo…

Về nguyên tắc khi người dân gửi tiền vào ngân hàng để ngân hàng kinh doanh, theo đó khoản lãi suất người dân được hưởng thực chất lấy từ khoản sinh lời của ngân hàng. Do đó bản thân tiền sinh lời của ngân hàng đã chịu khoản thuế, nếu tiền người dân được hưởng lợi cũng chịu thuế là không thỏa đáng.

Hơn nữa khoản tiền người dân gửi vào ngân hàng không phải là đầu tư, là kinh doanh. Người ta cứ gọi là đầu tư kiếm lời từ lãi suất hàng tháng nhưng đây không phải là đầu tư. Thực chất của tiền gửi ngân hàng là tiền nhàn rỗi của người dân dân. Trong lúc người dân muốn mua nhà, mua xe nhưng chưa đủ tiền nên người ta gửi vào ngân hàng.

Mặt khác thu nhập của người Việt Nam hiện nay vẫn còn quá thấp, chỉ rơi vào khoảng 2.200 USD/người/năm, đồng nghĩa thu nhập một tháng mỗi người ở khoảng 5 triệu đồng. Phần lớn người dân gửi tiền tiết kiệm là các khoản tiền tích cóp cả đời khi về hưu, nếu đánh thuế sẽ tác động đến tâm lý người dân. Do đó nếu đánh thuế tiền gửi cần cân nhắc mức tiền gửi phải chịu thuế cũng như kỳ hạn tiền gửi phải chịu thuế.