Xét xử đại án VNCB ngày 15/1: Tranh cãi về số tiền 4.500 tỉ đồng nhằm tăng vốn điều lệ cho VNCB

17h00 Tòa nghỉ. Ngày mai tòa tiếp tục xét xử.

Bị cáo Thủy cho rằng cáo buộc cố ý làm trái tiếp tay cho Phạm Công Danh, Nguyễn Việt Hà là khiên cưỡng bởi bị cáo chỉ là người làm thủ tục. Khoảng 8/2013, bị cáo làm giám đốc khối doanh nghiệp hội sở. Khi đặt vấn đề vay tiền tại TP Bank thì ông Hà đề xuất vay 1.000 đến 2.000 tỉ đồng, muốn vay tiền phải có tài sản đảm bảo.

Đối chất với bị cáo Thủy, bị cáo Hà cho rằng có đi gặp Thủy để đề xuất vay vốn. Sau khi gặp Thủy thì Hà giới thiệu cho các nhân viên tập đoàn Thiên Thanh để vay vốn thông qua việc phát hành trái phiếu. Bị cáo được hưởng 1% trên doanh số ủy thác đầu tư. Những khoản tiền liên quan tới ủy thác đầu tư thì chưa được tất toán khi vụ án xảy ra thì TP Bank đã thu hồi số tiền VNCB gửi tại TP Bank nên ngân hàng này không bị thiệt hại.

Bị cáo Phan Thành Mai thừa nhận sai phạm của mình liên quan tới khoản vay tại TPBank. Bị cáo thừa nhận đã ký các hợp đồng tiền gửi với TPBank hơn 1.740 tỷ để các công ty sử dụng hồ sơ khống nhằm hoàn chỉnh hồ sơ vay của TPBank hơn 1.660 tỷ nhưng không lựa chọn các công ty vay vốn:

"Thời điểm đó có các áp lực vừa để chăm sóc khách hàng, vừa để chuyển giao giữa hai nhóm cổ đông cũ và mới là nhóm ông Danh và bà Phấn, và tăng vốn để hoạt động, HĐQT đã họp và bị cáo đã đồng thuận chủ trương đó. Trên quan hệ cũ với Nguyễn Việt Hà, giám đốc quỹ Lộc Việt, để kết nối với TPBank. Phía TPBank có ông Đinh Việt Cường trao đổi với bị cáo để hợp tác.

Bị cáo không có buổi làm việc cụ thể nào, mà chỉ trao đổi điện thoại với anh Cường để gửi tiền sang, sau đó TPBank cho doanh nghiệp vay mua trái phiếu của Thiên Thanh. Các hồ sơ cụ thể bị cáo đã giao cụ thể cho nhân viên dưới quyền là Hoàng Đình Quyết (giai đoạn đầu là trưởng phòng tín dụng)".

16h10 Tòa tiếp tục làm việc.

15h40 Tòa nghỉ giải lao.

15h00 Bị cáo Quyết thừa nhận hành vi như cáo trạng nhưng xin trình bày thêm. Bị cáo Quyết cho biết, về các khoản vay công ty ty Thịnh Quốc, Trung Dung, bị cáo chỉ chuyển gmail cho Nguyễn Kim Cẩm Vân chứ không thực hiện cụ thể. Bị cáo không thực hiện hành vi phát hành trái phiếu, bị cáo không lập, ký vào biên bản họp HĐQT Quyết khai chỉ làm chung với Cẩm Vân kiểm tra thông tin rồi chuyển cho hội đồng tín dụng.

Trong 11 công ty theo cáo buộc của cáo trạng thì bị cáo chỉ làm với 4 công ty với số tiền 603 tỉ đồng chứ không phải 900 tỉ chứ cáo trạng quy kết. Bị cáo thấy số tiền 603 tỉ đồng này đã chuyển cho bà Hứa Thị Phấn vì vậy mong HĐXX xem xét thu hồi số tiền này để khắc phục hậu quả.

Bị cáo Nguyễn Kim Cẩm Vân thừa nhận lời khai của bị cáo Quyết là đúng. Bị cáo chỉ làm hồ sơ khi hoàn tất thì giao cho Quyết hoặc Khương nhưng một số vấn đề do thời gian thì bị cáo không nhớ rõ.

Bị cáo Khương khai những khoản vay tại TP Bank được chuyển qua 2 giai đoạn, ngoài 4 công ty do Hoàng Đình Quyết làm hồ sơ thì Khương thừa nhận có làm 7 hồ sơ.

Bị cáo Đinh Việt Cường cho biết sau khi nhận được cáo trạng bị cáo đã làm đơn kiến nghị gửi Viện KSND Tối cao vì nhiều tình tiết cáo buộc chưa chính xác. Cáo trạng xác định bị cáo đồng ý cho 11 công ty của Phạm Công Danh vay tiền tuy nhiên bị cáo Cường khai mình chỉ trình 4 bộ hồ sơ vay vốn lên hội sở. Khi bị cáo ký cho 4 công ty này thì bị cáo đã trình nội dung lên hội sở đồng ý.

14h45 Trả lời câu hỏi của luật sư Phan Trung Hoài, bà Tăng Thị Nga, điều tra viên Bộ Công an cho biết, trong quá trình điều tra và kết luận điều tra, số tiền 4.500 tỉ đồng được Phạm Công Danh chuyển vào VNCB nhằm tăng vốn điều lệ có nguồn gốc vay từ BIDV và TP Bank.

Trong quá trình điều tra giai đoạn 1 và giai đoạn 2, cơ quan điều tra đã làm việc với ngân hàng VNCB, nguồn tiền 4.500 tỉ đã hòa chung vào dòng tiền VNCB và đã sử dụng hết như CB đã trình bày. Số tiền này chỉ khắc phục được khi tiền còn trong VNCB, nhưng giai đoạn 2 đã không còn nên không có căn cứ để thu hồi.

Khi tăng vốn điều lệ Phạm Công Danh và HĐQT không có tiền nên đã huy động tiền vay từ các ngân hàng khác huy động từ thị trường 1 vào ngân hàng. Cơ quan điều tra làm rõ Phạm Công Danh và đồng phạm dùng số tiền gửi tại ngân hàng để vay tiền vay thiệt hại VNCB chứ không điều tra hành vi tăng vốn điều lệ.

Đại diện cơ quan giám định cho biết, trong quá trình vụ án xảy ra đã nhận được 5 yêu cầu giám định thiệt hại của vụ án. Ngân hàng Xây Dựng đã không hoạch toán tài sản bảo lãnh trên hệ thống. Ngân hàng VNCB dùng số tiền gửi liên ngân hàng để bảo lãnh vay tiền của BIDV, TP Bank và Sacombank là đúng theo quy định của thống đốc ngân hàng nhà nước. Tuy nhiên việc này chưa thông qua tổ giám sát ngân hàng nhà nước.

14h30 Tòa tiếp tục làm việc.

11h20 Tòa nghỉ làm việc. Buổi chiều tòa tiếp tục.

11h00 Luật sư Phạm Thế Vũ và Nguyễn Xuân Anh bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ liên quan cho Ngân hàng Xây Dựng tham gia xét hỏi về khoản tiền vay 4.700 tỷ.

Bị cáo Danh khai sự việc lâu rồi nên không nhớ việc lập hồ sơ cho 12 công ty vay vốn như thế nào. Còn việc sau khi NHNN không đồng ý cho tăng vốn lên 7.500 tỷ, VNCB có thông báo cho cổ đông góp vốn không, sau khi cổ đông biết việc ngân hàng bị âm vốn có yêu cầu gì với VNCB, do thời gian quá lâu nên ông Danh không nhớ. "Xuyên suốt thời gian gần 4 năm, tôi không được tiếp xúc với bên ngoài nhiều. Tuy nhiên tôi suy nghĩ rằng tất cả các cổ đông đều hiểu tiền của cổ đông bỏ vào. Tôi xin phép không nói thêm".

Luật sư Phạm Thế Vũ hỏi bị cáo Phan Thành Mai về việc khi thực hiện cầm cố bảo lãnh thì có xin ý kiến Ban kiểm soát ngân hàng không, Phan Thành Mai trả lời rằng không. Còn về khoản tiền 4.700 tỷ thì có nằm trong ý chí của các hợp đồng, rằng trong trường hợp không trả được nợ thì dùng tiền gửi tại BIDV để tất toán hợp đồng.

Bị cáo Viễn nói khoản tiền vay của BIDV về vẫn treo. Tài khoản lúc đó treo, số tiền này của 22 tổ chức cá nhân là khoản nợ phải trả cho các cổ đông đó. Tại thời điểm đó là nợ phải trả cho cổ đông. Lúc ấy bị cáo đã bị khởi tố thì đã được ngân hàng nhà nước hoạch toán. Khi hoạch toán thì mua lại VNCB với giá không đồng.

Sau đó, đại diện ngân hàng CB tiếp tục khẳng định không có tài liệu nào nói rằng đó là phần nợ phải trả, không có hạch toán nợ phải trả, mà tiền đó hòa chung vào dòng tiền ngân hàng.

10h30 Bị cáo Phan Thành Mai không đồng ý với đại diện ngân hàng CB số ngân hàng Xây Dựng nói số tiền vay BIDV chuyển qua các ngân hàng khác cuối cùng về tài khoản Ngân hàng Xây dựng đã hòa vào dòng tiền chung để tiêu hết. Số tiền này đã được nhắc đến nhiều lần. Bị cáo Mai trình bày trước tòa số tiền được dùng theo các nghiệp vụ của ngân hàng liên quan chi phí, tài sản...

Bị cáo Mai nói rằng, số tiền đó (khi bị cáo bị khởi tố bắt giam) bị cáo dùng để gửi trên liên ngân hàng tức thị trường 2 lấy lãi. Tiền dùng chung là hòa chung để tính chi phí của ngân hàng, và chủ yếu là tiền huy động từ thị trường 1.

Trả lời luật sư, bị cáo Nguyễn Quốc Viễn cho biết chỉ tham gia vào việc ký các văn bản năm 2013 và 2014 có liên quan đến việc vay vốn nhằm tăng vốn điều lệ cho VNCB  theo chỉ đạo chứ không phải thành viên HĐQT, cũng không được bàn bạc thảo luận gì.

Về khoản tiền vay của BIDV để tăng vốn, bị cáo Viễn nói rằng bị cáo được biết khoản tiền ấy hiện nay vẫn treo ở VNCB tức ngân hàng CB, đề nghị tòa cho thu hồi số tiền đó để xử lý.

10h00 Tòa giải lao.

9h00 Bị cáo Trần Hiệp cho rằng mình không biết công ty Phong Hiệp có hay không vốn điều lệ tại ngân hàng VNCB. Bị cáo không liên hệ BIDV để vay vốn.

Bị cáo Nguyễn Ngọc Sơn cho biết sau khi tiếp nhận hồ sơ vay vốn từ hội sở, bị cáo đã thực hiện đúng theo quy định. Trong quá trình vay vốn, bị cáo Viễn cung cấp đã cung cấp những thông tin cơ bản nên bị cáo không tìm hiểu thêm.

Bị cáo Hiệp có đến BIDV chi nhánh Gia Định để làm thủ tục vay vốn. BIDV chi nhánh Gia Định không có văn bản nào chứng tỏ giữa chi nhánh này và VNCB có giao dịch với nhau. Sau này cơ quan điều tra mời lên làm việc thì mới phát hiện ông Trần Hiệp hội đồng quản trị VNCB và Trần Hiệp giám đốc công ty Phong Hiệp là một vì chữ ký hai người này hoàn toàn khác nhau mắt thường không thể phân biệt được.

Bị cáo không gặp Phạm Công Danh và những cá nhân khác nên quy kết bị cáo đồng phạm giúp sức cho Danh là không có căn cứ. Bị cáo cũng không cố ý làm trái quy định nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên trong quá trình làm thủ tục vay vốn bị cáo có một số sơ suất.

Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang đặt hàng loạt câu hỏi cho bị cáo Phạm Công Danh tuy nhiên ông này từ chối trả lời.

Đại diện ngân hàng VNCB cho biết số tiền 4.700 tỉ giờ không còn trong ngân hàng. Số tiền Phan Thành Mai chuyển qua ngân hàng Agribank chi nhánh Tân Phú để tăng vốn điều lệ thì đã hòa vào dòng tiền chung nên không xác định định được số tiền này đã sử dụng hết lúc nào.

8h50 Tòa bắt đầu làm việc.

Ngày 15/1, TAND TPHCM tiếp tục phiên xử bị cáo Phạm Công Danh (sinh năm 1965, cựu Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VNCB, tập đoàn Thiên Thanh), Trầm Bê (cựu Chủ tịch Hội đồng tín dụng Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Sacombank) và 44 người khác về tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Trước đó tại phiên tòa ngày 13/1,tham gia xét hỏi, các luật sư đã “truy vấn” đại diện VNCB liên quan đến dòng tiền 4.500 tỉ đồng sử dụng tăng vốn điều lệ nhưng đại diện VNCB từ chối trả lời. Đại diện VNCB cũng từ chối trả lời luật sư về việc số tiền 4.700 tỉ đồng BIDV giải ngân cho 12 công ty vay vốn và giải ngân trực tiếp vào tài khoản 4 công ty thuộc Tập đoàn Thiên Thanh...

Tại toà, bị cáo Phan Thành Mai (nguyên TGĐ VNCB) khai, tại thời điểm bị bắt (5/2014), số tiền 4.500 tỉ đồng vẫn đang nằm trong tài khoản VNCB. Trong khi HĐXX cho rằng các bị cáo đã rút ra sử dụng hết trước khi khởi tố.

Bị cáo Mai khai 440 tỉ trả nợ Ngân hàng Nhà nước không nằm trong khoản 4.500 tỉ đồng, bị cáo sử dụng thị trường 1, huy động từ dân cư, chi nhánh để trả nợ. Đối với khoản vay 4.700 tỉ đồng, đầu tiên, sử dụng các lô đất sân vận động Chi Lăng, đất tại số 209 Trường Chinh của Tập đoàn Thiên Thanh, đất tại số 302 Tô Hiến Thành nhưng do BIDV không chấp thuận đất 302 Tô Hiến Thành nên mới quyết định đưa tiền gửi của VNCB tại BIDV làm tài sản đảm bảo.

Còn Phạm Công Danh đề nghị tòa thu hồi số tiền 4.500 tỉ đồng cùng với lãi phát sinh mà ông đã gởi vào VNCB nhằm tăng vốn điều lệ để khắc phục hậu quả.