Di chỉ khảo cổ An Khê lâu đời nhất từ trước tới nay

Di chỉ khảo cổ An Khê lâu đời nhất từ trước tới nay, thông tin mới đây do Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam cung cấp, đây là nhận định lạc quan về kết quả nghiên cứu khảo cổ bước đầu tại thị xã An Khê (tỉnh Gia Lai).

Di chỉ khảo cổ An Khê lâu đời nhất từ trước tới nay

Dẫn lời viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam PGS.TS Nguyễn Giang Hải, cho hay, “Kết quả khai quật vượt xa những gì chúng tôi kỳ vọng. Đợt phát hiện này có tầm vóc quốc tế, chưa từng ghi nhận trong khu vực”. Đây được xem là nhận định lạc quan về kết quả nghiên cứu khảo cổ bước đầu tại thị xã An Khê (tỉnh Gia Lai).

Theo thông tin mới nhất được công bố ngày 1/4, lần khảo cổ này có sự tham gia của đoàn khảo cổ của Viện Khảo cổ học Việt Nam, các chuyên gia hàng đầu của Viện Khảo cổ học Novosibirsk (Nga) cùng UBND tỉnh Gia Lai.

PGS.TS Nguyễn Giang Hải cho biết, những dấu tích vô tình được viện khảo cổ phát hiện trong một báo cáo chuyên môn của các tỉnh Tây nguyên. Cuối năm 2014, sau khi cử đoàn thăm thám, các chuyên gia phát hiện dưới tầng đất tại các ngôi làng ở thị xã An Khê “chứa đựng một kho báu vô giá”.

Di chỉ khảo cổ An Khê lâu đời nhất từ trước tới nay: Các hiện vật được trưng bày

Được biết vào đầu năm 2015, Viện Khảo cổ học gửi lời mời và nhanh chóng được Viện Khảo cổ học Novosibirsk đáp lời. Đoàn chuyên gia về đồ đá cũ gồm những người giỏi nhất trong giới khảo cổ Nga, dẫn đầu là TS Anatony Derevianko - viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Nga, đã qua Việt Nam, mang theo những thiết bị chuyên dụng để bắt đầu hành trình tìm lại dấu tích của loài người.

Thêm vào đó, theo đoàn khảo cổ đến nay đoàn chuyên gia đã khoanh vùng được các vùng địa tầng có dấu tích của đồ đá cũ. Đoàn miệt mài trong nhiều tháng để đưa lên khỏi mặt đất 58 hiện vật đá và 21 mảnh thiên thạch.

Các hiện vật được tìm thấy tại đây đều bằng đá cũng có những đặc điểm bao gồm hình mũi nhọn, các công cụ chặt, nạo, hòn ghè, mảnh tước... đây vốn là các công cụ lao động của loài người thời nguyên thủy.

Ngoài ra, các chuyên gia khảo cổ còn tìm thấy ở xã Xuân An, thị xã An Khê một khu vực gò đồi cao có liên kết với nhau thành một thung lũng bồn địa, có thể là một khu vực sinh sống quần cư của loài người. Trên các điểm này có 12 điểm có dấu tích văn hóa của người nguyên thủy - gọi chung là di tích “Tộc Rưng”.

Di chỉ khảo cổ An Khê lâu đời nhất từ trước tới nay: Nơi phát hiện dấu tích di chỉ

Qúa trình khai thác di chỉ khá thuận lợi, các tầng văn hóa gần như vẫn còn nguyên vẹn, được bảo tồn trong trạng thái tốt. Càng mở rộng khai quật, đoàn còn phát hiện nhiều rìu tay, các vật dụng trong sản xuất sinh hoạt hằng ngày, các vật dụng này phân bố trong một tầng đất chứng tỏ sự xuất hiện của loài người nguyên thủy đã tồn tại ở An Khê trong một thời gian rất dài.

Vị này cũng cho hayhiện nay trên thế giới, đặc biệt là ở châu Á và lãnh thổ Việt Nam chưa từng phát hiện vệt khảo cổ nào có quy mô và giá trị như tại An Khê.

“Các nơi ghi nhận có kết quả đồ đá cũ thì chỉ phát hiện một cách ngẫu nhiên, các vật dụng ở dạng đơn lẻ chứ không tập trung thành vệt và hình thành thành tầng văn hóa như ở An Khê.

Với giới khảo cổ học, đây là một phát hiện mang tính lịch sử, có thể khẳng định rằng An Khê là một trong những cái nôi của loài người, các cư dân loài người cổ đã từng sinh sống ở vùng đất này, đã tập trung lại bằng những dấu tích bằng chứng khoa học rõ ràng”.

Nhận định ban đầu của PGS.TS Nguyễn Khắc Sử - Viện Khảo cổ học Việt Nam - cho rằng niên đại tuổi của các chế phẩm trong tầng văn hóa phát hiện được là rất cổ, lên tới 70-80 vạn năm, lâu đời nhất từ trước đến nay được ghi nhận.

Các chuyên gia Nga cũng nhận định, thậm chí một số vật dụng còn có một số nét cổ xưa hơn sưu tập đá Bách Sắc (Quảng Tây, Trung Quốc), vốn được định niên đại khoảng 80 vạn năm trước.

Việc phát hiện kết quả khảo cổ này khẳng định An Khê có mặt các di tích cổ xưa nhất của nhân loại, đây là các chế phẩm của người vượn đứng thẳng (Homo erectus), minh chứng cho giai đoạn bình minh của lịch sử dân tộc.

Trong buổi họp báo vừa qua, bà Huỳnh Nữ Thu Hà - phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - khẳng định: Trên cơ sở các đánh giá khoa học, chính xác tỉnh sẽ thành lập đề án để khoanh vùng, bảo tồn kết hợp với quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo - nơi dấy binh của anh hùng Quang Trung Nguyễn Huệ nhằm lưu giữ, tạo điểm nhấn của vùng Tây nguyên.

Để có thể giữ lại những gì nguyên xơ nhất của di chỉ, các nhà khảo cổ đã phải bỏ ra rất nhiều công sức, Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch - Bí thư Thị ủy An Khê - kể: “Các chuyên gia Nga dựng lều tại bãi đất, ngày đêm chong đèn soi cứu, họ tỉ mỉ ngoài sức tưởng tượng và phát khóc lên ôm chầm lấy nhau khi phát hiện ra thứ gì đó dưới mặt đất. Thấy người ta say mê như thế chúng tôi xúc động và ủng hộ hết mình”.

Về phía đoàn khảo cổ Nga, nhiều người cũng bày tỏ trong những ngày lặn lội dưới nắng nóng ở đất An Khê, một buổi sáng, TS Anatony Derevianko - viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Nga - sau khi gạn bụi đất từ một mảnh rìu đá, soi kỹ lại và bất ngờ kêu mọi người tới, ông... hôn lấy rìu rồi xúc động: “Giá như tôi có thể khóc lúc này thì tôi đã khóc rồi”.

• Phát hiện hồ lô cổ trị giá 10 tỉ ở xã miền núi Tam Lãnh, Phú Ninh, Quảng Nam
• Kho báu Núi Tàu và quá trình truy tìm kho báu Núi Tàu thời gian qua