Diễn biến vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và phản ứng bất nhất của Manila

Theo Ánh Dương / Sức Khỏe Cộng Đồng 14:30 20/06/2019

Theo Phó Tư pháp của Tòa án Tối cao Philippines, vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và bỏ mặc là “sự leo thang mạnh mẽ các hành động gây hấn của Bắc Kinh đối với Manila” ở Biển Đông. Thế nhưng, Philippines lại có phản ứng bất nhất về vụ việc.

Tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và bỏ mặc hôm 9/6/2019.
Tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và bỏ mặc hôm 9/6/2019.

Vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và bỏ mặc ngày 9/6 ở khu vực Bãi Cỏ Rong (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam) là sự việc “nóng” nhất kể từ cuộc đối đầu năm 2012 giữa các tàu Philippines và Trung Quốc tại Bãi cạn Scarborough, khiến Manila phải đệ đơn kiện Bắc Kinh.

Dưới đây là toàn bộ diễn biến vụ việc trước, trong và sau khi tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines Gem-Ver và bỏ mặc:

Ngày 29/5/2019

Tàu Philippines Gem-Ver rời San Jose đến đánh cá gần Bãi Cỏ Rong. Tàu chở 22 ngư dân và mất hai ngày để đến nơi.

Ngày 31/5/2019

Gem-Ver đến gần Bãi Cỏ Rong.

Ngày 9/6/2019, tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines và bỏ mặc

Tàu Philippines bị tàu Trung Quốc tấn công. Vào khoảng 11h30 tối. Không biết từ đâu, tàu Trung Quốc Yuemaobinyu 42212 xuất hiện, đâm vào Gem-Ver , khiến tàu bị thủng một lỗ và bắt đầu chìm.

Các ngư dân hoảng sợ chạy đến mũi tàu. Yuemaobinyu 42212 chiếu ánh sáng vào con tàu đang chìm, sau đó tắt đèn, giảm tốc độ, bỏ đi và không bao giờ quay trở lại.

Trái ngược với tuyên bố của Điện Malacañang (Nơi ở của Tổng thống Philippines) và Bộ trưởng Nông nghiệp Emmanuel Piñol, ngư dân của Gem-Ver không hề đang ngủ khi bị tàu Trung Quốc đâm.

Đầu bếp của tàu, Richard Blaza, nói rằng ông đã đánh thức các thuyền viên trước khi chiếc tàu Trung Quốc đâm vào họ.

Trớ trêu là ngày 9/6 là Ngày Hữu nghị Philippines - Trung Quốc, kỷ niệm 44 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Philippines và Trung Quốc.

Ngày 10/6/2019

Tàu Trung Quốc rời đi trong khi tàu Philippines và các thủy thủ trôi nổi giữa biển trong cái lạnh như cắt và tối mịt. Họ mệt mỏi, đói và lạnh.

Đến khoảng 1h ngày 10/6, các thuyền viên Gem-Ver phát hiện ra ánh sáng từ xa. Đó là hy vọng sóng sót duy nhất của họ.

Thuyền trưởng Junel Insigne ra lệnh sử dụng hai chiếc thuyền nhỏ đã được gắn vào Gem-Ver . Sau đó cử hai người, JP Gordiones và Justine Pascual, chèo thuyền ra chỗ có ánh sáng.

Hai giờ sau, vào khoảng 3h, Gordiones và Pascual đến nơi và thấy đó là một tàu cá của Việt Nam. Họ kêu cứu và được kéo lên tàu.

Khi đó, Pascual nói: "Việt Nam? Philippines? Bạn bè".

Sau đó, họ dẫn 10 ngư dân Việt Nam đến địa điểm tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines. Khoảng một giờ sau tất cả các ngư dân Philippines đã được ngư dân Việt Nam cứu sau khi trôi nổi hàng giờ trên biển.

10 ngư dân từ tỉnh Tiền Giang của Việt Nam đã đưa họ lên thuyền, cho họ ăn cơm và mì tôm, giúp họ ấm lên sau nhiều giờ vật lộn trên biển.

Vào khoảng 4h, thuyền trưởng Gem-Ver Insigne mượn thiết bị của thuyền Việt Nam để gọi cấp cứu.

Vài tiếng sau, tàu đánh cá M2M của Philippines đến địa điểm này để tiếp nhận ngư dân Philippines từ thuyền Việt Nam. Tàu Gem-Ver cũng được M2M nâng để nổi.

Cũng sáng hôm đó, Hải quân Philippines được thông báo về vụ việc. Hải quân cử BRP Ramon Alcaraz - một trong những tàu chiến đến địa điểm tàu bị đâm chìm.

Ngày 11/6/2019

Các ngư dân của Gem-Ver ở trong M2M để chờ Hải quân Philippines tới.

Ngày 12/6/2019

Đáp lại lời kêu cứu của ngư dân, BRP Ramon Alcaraz đến nơi tàu bị đâm vào khoảng 1h.

21 trong số 22 ngư dân của Gem-Ver được đưa lên tàu hải quân để kiểm tra sức khỏe.

Thợ máy Boy Gordiones ở lại với Gem-Ver để che lỗ hổng của nó và lắp đặt một máy bơm để giữ cho nó không bị chìm trở lại.

Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana là một trong những người đầu tiên lên tiếng về vụ tàu Trung quốc đâm chìm tàu Philippines.
Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana là một trong những người đầu tiên lên tiếng về vụ tàu Trung quốc đâm chìm tàu Philippines.

Vào lúc 17h08, Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana thông báo với các phóng viên về một "vụ va chạm" gần Bãi Cỏ Rong. Ông lên án tàu cá Trung Quốc đã bỏ rơi 22 ngư dân Philippines.

Thông báo của Lorenzana làm phẫn nộ người dân Philippines.

18h16, Bộ trưởng Ngoại giao Teodoro Locsin Jr đã đăng thông điệp phản ứng ban đầu của mình lên Twitter: "Tôi đã nghe tin từ Bộ trưởng Quốc phòng Lorenzana. Điều đáng khinh bỉ và đáng lên án là việc các thuyền viên bị bỏ lại. Việc Việt Nam cứu họ sẽ là nền tảng cho việc tăng cường hợp tác quân sự Việt Nam – Philippines”.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Albert del Rosario kêu gọi chính quyền Duterte buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về vụ việc.

Ngày 13/6/2019

Những phản ứng chính thức bắt đầu được đưa ra và bắt đầu không nhất quán.

Trong một tuyên bố gửi đến các phóng viên vào sáng sớm ngày 13/6, Người phát ngôn của Tổng thống Duterte, ông Salvador Panelo, kêu gọi chính phủ Trung Quốc xử phạt các thủy thủ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines.

Panelo nói rằng " thật không văn minh và tàn nhẫn” khi tàu Trung Quốc không cứu những thuyền viên tàu Gem-Ver. Ông nói thêm: "Hành động bỏ đi như vậy là vô nhân đạo và dã man”.

Trong một cuộc họp báo vào trưa cùng ngày, Panelo nói Philippines có thể cắt đứt quan hệ với Trung Quốc vì sự cố.

Bộ trưởng Ngoại giao Teodoro Locsin Jr khi đó từ chối kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế về vụ việc. Locsin cũng cho biết đã gửi công hàm ngoại giao phản đối hôm 12/6, nhưng Bộ Ngoại giao không công bố tuyên bố chính thức để cung cấp thêm chi tiết về động thái đó.

Điều gây ngạc nhiên cho người Philippines là tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana vào cuối chiều ngày 13/6. Từ thái đố phẫn nộ chỉ một ngày trước đó, Lorenzana nói rằng ông hiện không chắc chắn liệu con tàu đâm chìm tàu Philippines có phải là của Trung Quốc hay không.

Vào buổi tối, các phóng viên nhận được bản sao tin nhắn của Đại sứ Trung Quốc Zhao Jianhua cho chính phủ Philippines. Zhao hứa sẽ điều tra kỹ lưỡng về vụ việc.

Chính Panelo là người chuyển tiếp thông điệp của Trung Quốc tới các nhà báo Philippines.

Cùng ngày, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Geng Shuang đã nhấn mạnh vấn đề này là "một sự cố giao thông hàng hải thông thường" và nói rằng Philippines vô trách nhiệm khi "chính trị hóa vụ việc mà không xác minh".

Ngày 14/6/2019

Phát ngôn viên Tổng thống, ông Salvador Panelo, cho biết Tổng thống Duterte chờ sự thật rồi mới lên tiếng vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines.
Phát ngôn viên Tổng thống, ông Salvador Panelo, cho biết Tổng thống Duterte chờ sự thật rồi mới lên tiếng vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines.

Phó đô đốc hải quân Philippines Robert Empedrad phản đối phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói rằng vụ chìm tàu "không phải một tai nạn bình thường". Empedrad cũng nói Gem-Ver đã bị đâm.

Buổi chiều, thuyền trưởng Gem-Ver Junel Insigne nói chuyện với các phóng viên và nhấn mạnh rằng ông chắc chắn một con tàu Trung Quốc đã đâm chìm tàu của họ.

20h, các thuyền viên Gem-Ver trở về nhà tại cảng San Jose, Occidental Mindoro và gặp gỡ những người vợ, anh chị em và con đang chờ đợi họ.

20h30, các ngư dân của Gem-Ver được đưa đến Trụ sở Cảnh sát biển Philippines ở San Jose để nhận viện trợ và đóng góp cho cuộc điều tra.

Ở London, Philippines báo cáo vụ việc tới Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), Liên Hợp Quốc (LHQ).

Senen Mangalile, phó đại diện của Philippines tại IMO, nói với cơ quan Liên Hợp Quốc rằng ngư dân Gem-Ver "đã bị tàu Trung Quốc bỏ rơi một cách tàn nhẫn".

21h20, Đại sứ quán Trung Quốc đăng trên Facebook về sự cố. Trung Quốc phủ nhận đã có một "cuộc tấn công và bỏ chạy" và rằng tàu Yuemaobinyu 42212 của Trung Quốc trên thực tế đã bị "bao vây bởi 7 hoặc 8 tàu Philippines", nên không thể giúp các ngư dân Gem-Ver.

Thuyền trưởng của Gem-Ver ngay lập tức phản bác tuyên bố của Trung Quốc.

Một giờ sau khi Trung Quốc công bố tuyên bố của mình, Mỹ cũng lên tiếng về vụ việc lên án việc ép buộc và đe dọa để khẳng định các yêu sách hàng hải.

Cũng trong buổi tối hôm đó, Phó Tư pháp của Tòa án Tối cao Philippines, ông Antonio Carpio kêu gọi người Philippines yêu cầu bồi thường từ Trung Quốc và "đứng lên mạnh mẽ".

Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc đã xóa tuyên bố trước đó khỏi Facebook, dấy lên dự đoán rằng Trung Quốc đang rút lại tuyên bố nhưng sáng hôm sau nó lại được đăng trở lại.

Ngày 15/6/2019

Ảnh vệ tinh xung quanh thời điểm tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines cho thấy các tàu ở vị trí rất xa nhau nên không có chuyện tàu Trung Quốc bị 7 tới 8 tàu Philippines bao vây như tuyên bố từ phía Trung Quốc. Trong ảnh, các tàu được khoanh lại cách nhau từ 3 tới 5 hải lý (khoảng 7 tới 9 km).
Ảnh vệ tinh xung quanh thời điểm tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines cho thấy các tàu ở vị trí rất xa nhau nên không có chuyện tàu Trung Quốc bị 7 tới 8 tàu Philippines bao vây như tuyên bố từ phía Trung Quốc. Trong ảnh, các tàu được khoanh lại cách nhau từ 3 tới 5 hải lý (khoảng 7 tới 9 km).

Bộ trưởng Ngoại giao Teodoro Locsin Jr phản ứng với tuyên bố của Trung Quốc. Ông cho rằng Trung Quốc đã nói bừa.

Sau đó, chuyên gia hàng hải Jay Batongbacal đã vạch trần tuyên bố của Trung Quốc khi đăng một bức ảnh vệ tinh ở Bãi Cỏ Rong vào đêm xảy ra vụ chìm tàu. Hình ảnh vệ tinh cho thấy các tàu ở quá xa nhau để có thể tạo thành một bầy tàu bao vây tàu Trung Quốc.

Ngày 17/6/2019

Tổng thống Duterte phá vỡ sự im lặng về vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines. 6 ngày sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana thông báo với công chúng về vụ việc, Tổng thống Rodrigo Duterte đã lên tiếng.

Vào buổi sáng, Người phát ngôn của Tổng thống Salvador Panelo nói rằng ông Duterte đã im lặng vì ông đã chờ đợi sự thật. Điều này cho thấy sự cởi mở đối với phía Trung Quốc.

Vào buổi chiều, Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana và Bộ trưởng Tài chính Carlos Sebastuez III đã tới họp ở Malacañang nhưng không đưa ra quyết định quan trọng nào .

Vài giờ sau, ông Duterte lần đầu tiên phát biểu về vụ việc tại sự kiện kỷ niệm 121 năm của Hải quân Philippines tại Sangley Point, Cavite.

Trong bài phát biểu, Duterte gọi vụ tấn công là một "sự cố hàng hải nhỏ". Ông nói: “Đó chỉ là một vụ va chạm giữa các tàu".

Duterte lặp lại quan điểm của Bộ Ngoại giao Trung Quốc rằng đó là một "sự cố giao thông hàng hải thông thường".

Cùng ngày, tại Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra tuyên bố mới về sự cố.

Trong tuyên bố mới này, Trung Quốc không nhắc lại việc tàu Trung Quốc "bị bao vây bởi 7 hoặc 8 tàu đánh cá Philippines" như đã nói trước đó. Lần đầu tiên, Trung Quốc gửi lời cảm thông tới 22 ngư dân Gem-Ver.

Ngày 18/6/2019

Bộ Ngoại giao cho biết nhà Ngoại trưởng Teodoro Locsin Jr đã nêu sự cố tại một cuộc họp của Liên Hợp Quốc tại New York.

"Bỏ rơi những người gặp nạn là một trọng tội", Locsin nói trong sự kiện của Liên Hợp Quốc.

Tình cờ, sự kiện của Liên Hợp Quốc ngày hôm đó cũng diễn ra vào đúng ngày kỷ niệm 25 năm ngày Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển hoặc UNCLOS có hiệu lực.

Tuy nhiên, tại Philippines, Malacañang lại đưa ra nhiều hoài nghi về sự cố. Người phát ngôn của Tổng thống Duterte, ông Salvador Panelo, nói rằng cần phải xác minh tuyên bố của thuyền trưởng Gem-Ver rằng việc tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines có chủ ý.

Panelo nói rằng vì có sự không chắc chắn với tuyên bố của thuyền trưởng Philippine nên cần điều tra.

Ngày 19/6/2019

Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana quay ngược với tuyên bố ban đầu của mình. Ông nói rằng vụ chìm tàu "chỉ là một tai nạn", nhưng nói rằng thuyền trưởng và thủy thủ đoàn tàu Trung Quốc nên bồi thường cho các ngư dân Philippines.

Thuyền trưởng tàu Gem-Ver Junel Insigne cũng thay đổi quan điểm của mình và nói ông không chắc chắn liệu tàu Trung Quốc cố tình hay vô tình đâm chìm tàu của họ. Điều này diễn ra sau cuộc họp kín giữa ngư dân Gem-Ver và Bộ trưởng Nông nghiệp Emmanuel Piñol cùng ngày.

Ngoài ra Insigne yêu cầu ông Duterte bắt tàu Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về vụ việc.

 

Thuyền trưởng tàu Philippines đề nghị ông Duterte bắt tàu Trung Quốc chịu trách nhiệm

Ông Junel Insigne, thuyền trưởng tàu Philippines Gem-Ver bị Trung Quốc đâm chìm ngày 9/6 ở khu vực Bãi Cỏ Rong (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam), yêu cầu Tổng thống Rodrigo Duterte bắt tàu Trung Quốc phải chịu trách nhiệm vì đã đâm họ và bỏ rơi họ sau đó.

 

Ngoại trưởng Philippines nói lời 'mãi mãi mắc nợ' Việt Nam

Tại trụ sở Liên Hợp Quốc (LHQ) hôm 17/6, Ngoại trưởng Philippines cho biết nước ông "mãi mãi mắc nợ" Việt Nam vì đã cứu 22 thuyền viên tàu cá bị đâm chìm trên Biển Đông.

 

Vụ chìm tàu cá thử thách tình bạn Trung Quốc - Philippines

Các quan chức Philippines phản ứng trái ngược trước việc tàu Trung Quốc đâm tàu cá Philippines, cho thấy sự phức tạp của mối quan hệ thoạt trông có vẻ nồng ấm Bắc Kinh - Manila.

 

Tin khác