Đông Nam Á và Việt Nam là điểm đến để ‘né’ chiến tranh thuơng mại Mỹ - Trung?

Theo Nguyên Hạnh / Sức Khỏe Cộng Đồng 13:30 27/08/2018

Cuộc chiến thương mại chưa thấy hồi kết đã khiến hàng trăm doanh nghiệp Mỹ đổ về nội quốc, cố gắng bình thường hóa mọi việc. Giờ đây, hàng hoá công nghiệp Trung Quốc vẫn là đối tượng hứng chịu các biện pháp trả đũa từ Mỹ.

Theo Forbes, chính quyền Tổng thống Donald Trump chuẩn bị áp mức thuế 10% lên thêm 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc - một động thái có nguy cơ làm tổn thương ngành hàng tiêu dùng, thiết bị điện tử của chính quốc gia này.

Đổ sang Đông Nam Á, Việt Nam

dong-nam-a-va-viet-nam-la-diem-den-de-ne-chien-tranh-thuong-mai-trung-my
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước Nội các Nhà Trắng về việc đánh thuế lên các mặt hàng của Trung Quốc ngày 16/8.

Tuần này, 400 doanh nghiệp đã ra điều trần trước Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR). Họ cố gắng bảo vệ các sản phẩm được sản xuất tại Trung Quốc của mình khỏi mức thuế quan 25% khi nhập khẩu về nước. Trung Quốc là nơi gia công phần lớn các mặt hàng tiêu dùng, trong số đó có rất nhiều thiết bị thông minh. Những sản phẩm này không chỉ gắn bó với việc xây dựng những thành phố thông minh, mà còn giải quyết nhiều vấn đề về môi trường.

Forbes phân tích rằng việc tăng giá nhân công tại “công xưởng số 1 thế giới” đang khiến các công ty chuyển hướng đến các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn duy trì chính sách giảm giá đồng tiền, khiến hàng nội địa rẻ hơn, trong khi làm tăng giá của các mặt hàng nhập khẩu, đặc biệt là từ Mỹ.

Ông Nathan Resnick, giám đốc điều hành Sourcify, nhận định ông Trump sẽ phải lưu tâm về vấn đề này. Nếu mục tiêu của Trump là tăng doanh thu từ thuế quan hay kiểm soát Trung Quốc, thì quyền lực của ông “sẽ giảm nếu các doanh nghiệp rời khỏi Trung Quốc”.

“Rốt cuộc, trao đổi buôn bán nên hoàn toàn tự do và thương mại là toàn cầu. Các mức áp thuế trả đũa sẽ làm tổn thương nền kinh tế của cả Trung Quốc và Mỹ”, ông Resnick nói.

Theo ông Resnick, người có kinh nghiệm lâu năm trong hoạt động kinh doanh trực tiếp giữa các doanh nghiệp (B2B), chi phí nhân công tại Trung Quốc đang trên đà tăng và các công ty đang tìm cách mở rộng ra các quốc gia châu Á khác như Thái Lan, Philippines và Việt Nam. Mức thuế 25% chỉ như thêm dầu vào lửa, khiến các công ty mà ngài Tổng thống nhắm tới nhanh chóng dời đi.

Chính quyền Trump luôn tố Trung Quốc liên tục vi phạm sở hữu trí tuệ, trong khi đặt ra nhiều rào cản khiến các nhà sản xuất Mỹ khó tiếp cận thị trường. Bằng cách đe doạ áp thuế lên tất cả hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc, Tổng thống Trump cho rằng ông đang giải quyết vấn đề và nước Mỹ có thể “thắng lớn” trong cuộc chiến này.

Trung Quốc trả đòn

Trung Quốc đương nhiên không nghĩ như vậy, họ tiếp tục trả đũa để tấn công đối thủ ngay trên sân khách. Bắc Kinh thường nhắm tới khu vực nông nghiệp và năng lượng. Ví dụ đối với khí tự nhiên hoá lỏng (LNG), các hãng năng lượng của Mỹ sẽ phải tiêu tốn nhiều hơn để đưa hàng của họ vào Trung Quốc. Quốc gia Đông Á này là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Mỹ và chiếm 6% hoạt động buôn bán năng lượng của cả nước Mỹ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ nhìn chung phản đối tăng thuế nhập khẩu. Các giám đốc của họ trình bày với USTR rằng áp nhiều mức thuế lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ khiến họ giảm sức cạnh tranh, hoặc buộc phải tăng giá.

“Là một phần của những cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung, mặt hàng xe đạp điện cũng chịu mức thuế 25%”, hãng xe đạp Rad Power Bikes nói. “Tuy chúng tôi đã tìm ra cách để giảm thiểu tác động của mức thuế 25% này, chúng tôi vẫn buộc phải tăng giá đối với các mẫu xe đạp điện ở Mỹ lên 200 USD”.

Các “thành phố xanh” cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ cuộc đấu trên. Giống như xe đạp điện có thể giúp giảm kẹt xe và khí thải, các mặt hàng bóng đèn tiết kiệm năng lượng, đồng hồ hay bộ ổn nhiệt thông minh là một phần của mô hình này. Khi chúng trở nên đắt đỏ hơn đồng nghĩa quá trình xây dựng mạng lưới thiết bị kết nối Internet (IoT) sẽ gặp trở ngại.

IoT hoạt động tương tự các dịch vụ lưu trữ dữ liệu đám mây. Các chuyên gia năng lượng hay môi trường có thể sử dụng nguồn dữ liệu này để chế tạo các sản phẩm ít khí thải. Điển hình như bộ cảm biến nhiệt, thiết bị dùng để điều khiển đèn bằng cách nhận biết phòng có người hay không, đã giảm 80% so với mức giá ban đầu nhờ công nghệ phát triển. Xu hướng này có thể đảo chiều nhờ cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Các công ty công nghệ như Cisco, Google và Microsoft cũng sẽ chịu ảnh hưởng giống các nhà bán lẻ như Walmart hay Target.

Một số doanh nghiệp không thể cứ thế mà chuyển toàn bộ nhà máy của họ khỏi Trung Quốc. Họ cần thời gian và tiền bạc để làm điều đó. Đối với số khác, họ nghĩ xa hơn và hướng đến xây dựng bộ máy vận hành linh hoạt.

Những doanh nghiệp thức thời

Freitos là một công ty công nghệ có trụ sở tại Hong Kong, hỗ trợ vận chuyển hàng hoá cho hàng trăm hãng tàu trên toàn thế giới. Giám đốc marketing Etan Efrati cho biết họ không có quan hệ gắn bó lẫn quan hệ chiến lược với Trung Quốc. Chính vì thế nếu giá ở thị trường này tăng, họ cũng dễ dàng di dời đến nơi khác.

Ông Efrati cho biết nếu thuế quan gây ảnh hưởng đến hàng tiêu dùng, các doanh nghiệp sẽ nhanh chóng chuyển đến Đông Nam Á: “Các loại thuế này sẽ làm tăng nhu cầu tại những nơi như Việt Nam và Philippines. Chỉ có số ít khách hàng có chuỗi cung ứng đã quá ăn sâu mới bị ảnh hưởng”.

Đa số các doanh nghiệp mong muốn chính quyền Trump thử giải quyết tranh chấp thương mại với Trung Quốc một cách nhẹ nhàng, không biến vấn đề này thành một cuộc xung đột kinh tế tầm thế giới. Các nhà phát triển năng lượng Hoa Kỳ đang xuất khẩu hàng của họ đến Trung Quốc sẽ phải chịu thuế nhập khẩu cao. Trong khi đó, các mặt hàng tiêu dùng thông minh sẽ nhanh chóng chịu trận khi bộ cảm biến, đồng hồ đo và xe đạp điện của họ nhập khẩu vào đây.

Sự vắng bóng của một cách giải quyết thoả đáng sẽ buộc các doanh nghiệp hoạch định lại chiến lược của công ty và các nguồn cung ứng chính, gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu và chi phí làm ăn. Di chứng sẽ lan rộng ra ngoài lĩnh vực kinh tế và đi vào lĩnh vực môi trường, gây ra nhiều tổn thất hơn mức mà Tổng thống Trump có thể tưởng tượng.

 

Giữa chiến tranh thương mại, quốc kỳ Mỹ vẫn được sản xuất tại Trung Quốc

Dù cho những căng thẳng về thương mại trong thời gian gần đây, rõ ràng nền kinh tế Mỹ-Trung có sự phụ thuộc lẫn nhau rất lớn, từ những khía cạnh nhỏ nhất. Câu chuyện sản xuất cờ Mỹ của một nhà máy Trung Quốc dưới đây là một ví dụ.

 

Trung Quốc tránh né cụm từ 'chiến tranh thương mại'

Các cơ quan kiểm duyệt Trung Quốc đang theo dõi chặt chẽ và cho phép các cơ quan báo chí đưa tin ở từng mức độ khác nhau về cuộc chiến thương mại với Mỹ nhằm tránh gây hoang mang dư luận không cần thiết.



Tin khác