Dự báo nắng nóng sẽ xuất hiện sớm, gay gắt hơn và mưa bão khó lường

Đầu tháng 3/2026, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) phát đi cảnh báo cho thấy khả năng cao El Nino hình thành vào cuối năm 2026, trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục do biến đổi khí hậu. Do đó, năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc.

Thông tin thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết trị số chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương (NINO3.4) cho thấy trạng thái La Nina yếu đang suy giảm dần. Dự báo ENSO sẽ chuyển dần sang trạng thái trung tính trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 5 và bắt đầu nghiêng về pha nóng từ tháng 6 đến tháng 8.

Đối với Việt Nam, trong điều kiện ENSO chuyển pha và nghiêng nóng cùng với tác động của biến đổi khí hậu, nắng nóng năm 2026 được dự báo có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài hơn và gia tăng về cường độ so với trung bình nhiều năm, thậm chí gay gắt hơn so với năm 2025.

Trước mắt trong tháng 3, nắng nóng tiếp tục xảy ra trên diện rộng tại miền Đông Nam Bộ; khu vực Tây Bắc Bộ có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ. Sang tháng 4/2026, nắng nóng gia tăng cường độ và mở rộng sang Tây Nguyên, miền Tây Nam Bộ; khu vực từ Thanh Hóa đến Huế bắt đầu xuất hiện các đợt nắng nóng. Từ cuối tháng 5/2026, nắng nóng mở rộng dần ra toàn khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, cường độ tăng mạnh và duy trì cao điểm trong các tháng 6-8/2026.

Các chuyên gia cũng nhận định, trong bối cảnh ENSO có xu hướng nghiêng sang pha nóng và tác động của biến đổi khí hậu, nắng nóng năm 2026 không chỉ đến sớm mà còn có thể kéo dài hơn và gia tăng về cường độ so với năm 2025. Thậm chí, một số đợt nắng nóng có thể đạt mức cực đoan, gây ảnh hưởng tới đời sống dân sinh, sản xuất nông nghiệp và nhu cầu sử dụng điện.

Từ khoảng tháng 9/2026, nắng nóng có xu hướng suy giảm dần nhưng vẫn có thể xuất hiện các đợt nắng nóng muộn bất thường.

Bên cạnh đó, diễn biến mưa bão trong năm 2026 cũng được dự báo khó lường. Giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 7 được dự báo ở mức tương đương trung bình nhiều năm.

Từ tháng 8 đến cuối năm, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có thể thấp hơn trung bình. Từ tháng 9 đến tháng 12, bão có xu hướng ảnh hưởng nhiều hơn đến khu vực Trung Bộ và phía Nam, dù Bắc Bộ vẫn có thể chịu tác động trong các tháng 9–10.

Song trong điều kiện nhiệt độ mặt nước biển cao và Enso nghiêng nóng, nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh, diễn biến nhanh và quỹ đạo phức tạp vẫn cần được đặc biệt lưu ý.

Bên cạnh đó, hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, lốc, sét và mưa lớn cục bộ có thể xuất hiện nhiều hơn trong các giai đoạn chuyển mùa của năm 2026.

Về mùa mưa, tổng lượng mưa trên phạm vi cả nước nhìn chung được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, đặc điểm đáng chú ý là sự phân bố mưa có xu hướng cực đoan hơn. Số đợt mưa lớn diện rộng có thể không tăng, nhưng mưa lớn cục bộ với cường suất rất lớn trong thời gian ngắn có khả năng gia tăng. 

Các đợt mưa lớn diện rộng tại Bắc Bộ có thể bắt đầu từ tháng 6, sau đó dịch dần xuống phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 tại các tỉnh Trung Bộ. Trong thời gian cao điểm mùa mưa, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại các tỉnh miền núi Bắc Bộ và Trung Bộ có thể gia tăng.

Ngoài ra, ven biển Đông Nam Bộ dự kiến xuất hiện 6 đợt triều cường cao trong năm 2026, trong đó các đợt tháng 11 và 12 có khả năng khiến mực nước tại trạm Vũng Tàu vượt 4,3 m, tiềm ẩn nguy cơ ngập tại các vùng trũng thấp.

 Tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn trong mùa khô đầu năm 2026 được dự báo ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm và thấp hơn mùa khô 2024–2025, với cao điểm từ tháng 2 đến tháng 4. Trong khi đó, từ tháng 4 đến tháng 7, tình trạng khô hạn và thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số khu vực thuộc Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.