Dự thảo biểu giá điện bán lẻ: Phần lớn khách hàng sẽ phải trả cao hơn giá bình quân

Bộ Công Thương đang Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện mới thay thế Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg ngày 7/4/2014.

Theo Dự thảo biểu giá điện bán lẻ của Bộ Công thương, giá bán lẻ điện được quy định chi tiết cho từng nhóm khách hàng sử dụng điện, bao gồm: Sản xuất, kinh doanh, cơ sở lưu trú du lịch, hành chính sự nghiệp, sinh hoạt. Đối với nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt, biểu giá điện bán lẻ vẫn được chia thành 6 bậc có mức giá tăng dần, khoảng cách giữa các bậc thang vẫn giữ như cũ.

Theo đó, bậc 1: Từ 0-50 kWh có mức giá bằng 92% giá bán lẻ điện bình quân. Bậc 2: Từ 51-100 kWh giá bằng 95% giá bán lẻ điện bình quân. Bậc 3: Từ 101-200 kWh giá bằng 110% giá bán lẻ điện bình quân. Bậc 4: Từ 201-300 kWh giá bằng 138% giá bán lẻ điện bình quân. Bậc 5: Từ 301-400 kWh giá bằng 154% giá bán lẻ điện bình quân. Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên có giá bằng 159% giá bán lẻ điện bình quân.

Nhìn vào Dự thảo biểu giá điện mới này, giới chuyên gia nhận định, mặc dù có áp dụng giá điện theo giờ cao điểm và thấp điểm, nhưng theo biểu giá điện này, số người phải chịu mức giá cao là rất lớn. Và khoảng cách giữa hộ sử dụng nhiều so với mức người sử dụng ít nhất (51kWh) cao gấp 1,5 lần. Đây là điểm chưa được hợp lý và chắc chắn theo biểu giá điện  này, số người phải trả giá điện cao sẽ tăng lên nhiều lần so với biểu giá điện hiện hành.

Trao đổi với phóng viên, TS Nguyễn Minh Phong – Chuyên gia nghiên cứu kinh tế cho biết, trong dự thảo biểu giá điện bán lẻ của Bộ Công Thương có những điểm hợp lý đáng ghi nhận, nổi bật là có sự phân biệt giá bán lẻ điện theo đối tượng và thời gian sử dụng; mức tiêu thụ và có tính tới chính sách xã hội cho người nghèo.

Theo dự thảo, giá bán lẻ điện sẽ được quy định chi tiết cho năm nhóm khách hàng sử dụng điện, gồm: nhóm khách hàng dùng điện cho sản xuất; kinh doanh; lưu trú du lịch; hoạt động hành chính sự nghiệp và sinh hoạt. Ðồng thời, giá điện tiêu thụ vào giờ thấp điểm sẽ được giảm khoảng 25% và ngược lại, sẽ tăng giá tới gần 160% đối với điện tiêu thụ trong giờ cao điểm.

Giá bán lẻ điện cho nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt còn được chia thành sáu bậc, chịu mức giá tăng dần và càng sử dụng nhiều càng phải trả tiền cao hơn, tới 1,5 lần so với giá dùng ít nhất (dưới 51 kW giờ).

“Quy định này là hợp lý và công bằng nhìn từ góc độ điện năng là mặt hàng không khuyến khích tiêu thụ lãng phí và mức điều tiết giá cơ bản phù hợp mức thu nhập của người dân hiện nay. Ðiểm tích cực và công bằng xã hội của cơ cấu giá điện mới còn ở chỗ tiếp tục lồng ghép chính sách xã hội vào giá điện.

Cụ thể, hộ nghèo theo tiêu chí do Thủ tướng Chính phủ quy định được hỗ trợ tiền điện cho mục đích sinh hoạt, mức hỗ trợ hằng tháng tương đương tiền điện sử dụng 30 kW giờ tính theo mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành”, TS Nguyễn Minh Phong đánh giá.

Tuy nhiên, theo TS Phong số các gia đình có mức sử dụng điện trung bình từ 101-400kWh/tháng là chiếm đại đa số, bởi vậy, với cách tính theo biểu giá điện mới, phần lớn khách hàng phải trả tiền cao hơn giá bán lẻ điện bình quân từ 110-154%.

TS Phong cho rằng, dự thảo chia làm sáu nhóm mức tiêu thụ điện sinh hoạt là khá dày. Có thể thu hẹp số nhóm và tăng giãn cách tới 150 kW giờ cho mỗi mức 3, 4 và 5 thay vì chỉ 100 kW giờ. Ðồng thời, mức giá lũy tiến bị tăng nhanh cho nhóm đối tượng từ mức 200 đến 400 kW giờ cũng là một điểm cần cân nhắc để bảo đảm công bằng hơn cho đa số người dân hiện nằm trong nhóm có mức tiêu thụ này.

Ngoài ra, mức giá cũng chưa thật sự công bằng giữa các hộ tiêu thụ điện sinh hoạt nhóm 5 với nhóm 6, nhất là việc tính đồng giá giữa các hộ sử dụng dưới 501 kW giờ với các hộ sử dụng hàng nghìn kW giờ, đặc biệt từ góc độ cần hạn chế sử dụng điện sinh hoạt lãng phí.

“Việc áp dụng giá điện theo giờ cao điểm và thấp điểm là đáng hoan nghênh, song đòi hỏi cơ quan chức năng cần nêu rõ quy trình và cách tính mức tiêu thụ điện cho giờ cao điểm và thấp điểm sao cho minh bạch, chính xác và ngăn chặn sự lạm dụng có thể cả từ hai phía, người tiêu dùng và người cung cấp, thu tiền điện”, TS Phong cho biết.

Được biết dự thảo giá điện bán lẻ của Bộ Công Thương ngay sau khi được đưa ra lấy ý kiến đã gặp sự phản đổi của cử tri các tỉnh Bình Dương, Long An. Theo cử tri các tỉnh này giá bán lẻ điện sinh hoạt thấp nhất (bậc 1) chỉ áp dụng đối với mức tiêu thụ từ 0 - 50 kWh là không phù hợp và đề nghị điều chỉnh.