Phụ thuộc khi dùng vốn vay ODA từ Trung Quốc

Theo Hoàng Linh / Sức Khỏe Cộng Đồng 06:37 23/09/2019

Đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông vay vốn ODA từ Trung Quốc, do tổng thầu nước này thực hiện nhưng liên tục đội vốn, lỡ hẹn vận hành gần 10 lần.

phu-thuoc-khi-dung-von-vay-oda-tu-trung-quoc
Đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông vay vốn ODA từ Trung Quốc, do tổng thầu nước này thực hiện nhưng liên tục đội vốn, lỡ hẹn vận hành gần 10 lần. 

Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông sau 11 năm phê duyệt, 8 năm thi công và 10 lần lùi tiến độ nhưng vẫn chưa rõ ngày về đích. Đến lúc này tổ chức, cá nhân nào phải chịu trách nhiệm vẫn chưa có lời đáp.

Yêu cầu thu hồi những khoản “chi sai”

Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông được đầu tư xây dựng bằng vốn vay ODA của Chính phủ Trung Quốc theo Hiệp định khung ký ngày 30/5/2008, thực hiện theo hình thức hợp đồng EPC. 

Theo Hiệp định giữa hai Chính phủ, bên tài trợ vốn được chỉ định Tổng thầu thực hiện dự án là Công ty TNHH Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc; Tư vấn giám sát được tổ chức đấu thầu và đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH giám sát xây dựng Viện nghiên cứu thiết kế công trình đường sắt Bắc Kinh. Ban Quản lý dự án Đường sắt - Bộ Giao thông vận tải (GTVT) là đại diện chủ đầu tư.

Đây là dự án đường sắt trên cao đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam với tổng chiều dài hơn 13 km và 12 nhà ga đi trên cao. Dự án bắt đầu được thực hiện từ tháng 10/2011, tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng. Tháng 9/2018, dự án chính thức vận hành thử liên động toàn hệ thống và dự kiến bắt đầu khai thác thương mại từ tháng 4/2019, nhưng kế hoạch này đã bị “phá sản”. 

Theo cơ quan kiểm toán, có sai sót liên quan đến công tác lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư. Bộ GTVT tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh Dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư từ hơn 8.700 tỷ đồng lên hơn 18.000 tỷ đồng khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội, việc này thực hiện chưa đúng Nghị quyết số 49/2010/QH12 của Quốc hội và Luật Đầu tư công.  

Chiếu theo hợp đồng EPC đã ký giữa Bộ GTVT và Tổng thầu Trung Quốc, thời gian hoàn thành, chạy thử và bàn giao công trình không quá 48 tháng (kể từ năm 2010) và được điều chỉnh đến ngày 30/9/2017. Tuy nhiên, Dự án đã chậm tiến độ thêm 4 năm mà vẫn chưa được bàn giao. Kiểm toán Nhà nước cho rằng chủ đầu tư chưa làm rõ trách nhiệm của Tổng thầu.

Phụ thuộc khi vay vốn Trung Quốc

Cũng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước, Dự án sử dụng vốn vay chưa hiệu quả do việc phối hợp triển khai thực hiện và giải quyết những khó khăn trong thực hiện cơ chế tài chính của dự án chậm.

Cụ thể hiệp định vay 1,2 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 169 triệu USD ký năm 2008 có hiệu lực vào tháng 4/2010, bắt đầu tạm ứng 15% giá trị hợp đồng EPC từ năm 2009 và thanh toán cho khối lượng xây lắp từ tháng 12/2012 và đến tháng 9/2015.

Hợp đồng vay ưu đãi bên mua 250 triệu USD ký ngày 8/11/2009, có hiệu lực 15/11/2010. Đến hết tháng 6/2018 số tiền 250 triệu USD này mới giải ngân hết.

Hiệp định vay mới nhất bổ sung trên 1,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương 250 triệu USD ký ngày 11/5/2017 đến ngày 25/12/2017 mới có hiệu lực. Ngày 17/4/2018 mới bắt đầu giải ngân lần đầu đến ngày 30/6/2018 mới giải ngân được 9,3 triệu USD chiếm 3,7%.

"Việc vay vốn của Trung Quốc trước mắt giải quyết được các vướng mắc về vốn đầu tư cho các dự án nhưng cũng gặp những ràng buộc, bất lợi cho phía Việt Nam. Đó là phải thực hiện chỉ định thầu cho nhà thầu Trung Quốc thực hiện hơn 13,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 77% tổng mức đầu tư", Kiểm toán Nhà nước đánh giá.

Trong kết luận kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xem xét xử lý trách nhiệm tập thể và cá nhân còn để xảy ra sai sót trong việc nghiệm thu thanh toán khối lượng hoàn thành còn một số tồn tại dẫn đến phải giảm chi phí đầu tư theo kết quả kiểm toán.

Trong đó có việc ký phụ lục hợp đồng số 11 điều chỉnh hình thức hợp đồng từ đơn giá và tỷ lệ phần trăm sang hình thức trọn gói khi một số hạng mục chỉ tạm tính, không có dự toán chi tiết; thương thảo bổ sung hơn 21 triệu USD chi phí xây dựng tăng thêm vào giá hợp đồng trọn gói thiếu cơ sở pháp lý.

Theo Kiểm toán Nhà nước Bộ Giao thông vận tải bổ sung tổng mức đầu tư một số chi phí không đúng quy định như chi phí xây dựng tăng thêm hơn 21 triệu USD, chi phí trả nợ gốc phần vay lại của hiệp định vay 250 triệu USD.

Bộ này còn phê duyệt kế hoạch đấu thầu gói thầu tư vấn giám sát với hình thức đấu thầu rộng rãi giữa các nhà thầu Trung Quốc không đúng quy định của Luật Đấu thầu 2005.

 

Liên tục bị 3 cơ quan phủ nhận có kết luận cuối cùng, Asanzo đang tự 'lừa mình dối người'?

Sau khi Công ty cổ phần Tập đoàn Asanzo tự tổ chức họp báo và tự minh oan, đến nay 3 cơ quan quản lý lần lượt lên tiếng phủ nhận việc có kết luận cuối cùng.

 

Vụ 4 học sinh ngộ độc sau khi uống sữa Nutri Boost, Coca-Cola nói gì?

Sau vụ việc 4 trẻ tải Hải Phòng uống dung dịch trong chai sữa Nutri Boost đã bị ngộ độc nhập viện. Đại diện Coca-Cola đã lên tiếng.

 

Sản phẩm sữa của Vinamilk được đánh giá cao tại thị trường Trung Quốc

Ngày 21/09/2019, tại tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, đã diễn ra “Chương trình ra mắt sản phẩm sữa Việt Nam tại Trung Quốc” do Hiệp hội sữa Việt Nam và Sở Thương mại tỉnh Hồ Nam đồng tổ chức, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế về Thực phẩm và Dịch vụ ăn uống 2019.

Tin khác