Gánh nặng thuế, chi tiêu công khiến chỉ số tự do kinh tế Việt Nam thấp

13:30 09/02/2018

Đó là khẳng định của chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành khi nhìn vào chỉ báo cáo chỉ số tự do kinh tế 2018 của Quỹ Heritage trong đó Việt Nam thấp hơn cả Lào và Campuchia.

kinhtevn
Gánh nặng thuế, chi tiêu công khiến chỉ số tự do kinh tế Việt Nam thấp. Ảnh minh họa

Báo cáo "Chỉ số tự do kinh tế 2018" được Quỹ Heritage ở Washington (Mỹ) công bố hôm 2/2 (giờ địa phương) đánh giá, kinh tế thế giới phát triển ở mức độ tự do vừa phải và năm 2017 là năm thứ sáu liên tiếp chỉ số tự do kinh tế bình quân thế giới tiếp tục tăng. Điểm bình quân đạt 61,1/100, mức cao nhất trong lịch sử xếp hạng và cao hơn 3 điểm so với lần công bố chỉ số đầu tiên vào năm 1995.

Trong xu hướng tăng chung của thế giới, tổng điểm tự do kinh tế của Việt Nam tăng 0,7 điểm nhờ Việt Nam nỗ lực cải cách chính sách thuế, tăng cường chính phủ liêm chính và gia tăng hiệu quả của bộ máy pháp luật.

Theo bảng xếp hạng Việt Nam xếp hạng 141/180 với 53,1 điểm, mức tổng điểm thấp hơn điểm bình quân khu vực và thế giới. Trong 43 nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng hạng 35, thua Lào (53,6 điểm, hạng 34), Myanmar (53,9 điểm, hạng 33) và Campuchia (58,7, điểm hạng 22).

Trước kết quả đánh giá Quỹ Heritage đặt ra vấn đề vì sao Việt Nam nỗ lực cải cách chính sách thuế, tăng cường chính phủ liêm chính và gia tăng hiệu quả của bộ máy pháp luật nhưng tự do kinh tế Việt Nam vẫn thấp hơn Lào, Campuchia?

ganh-nang-thue-chi-tieu-cong-khien-chi-so-tu-do-kinh-te-viet-nam-thap
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành. Ảnh H.Lực

Trao đổi với phóng viên về vấn đề chỉ số tự do kinh tế của Việt Nam, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng, đánh giá chỉ số tự do kinh tế của Việt Nam thấp hơn Lào, Campuchia đa chỉ ra trong điều hành kinh tế của Nhà nước vẫn còn những hạn chế.

“Kết quả đánh giá của Quỹ Heritage góp phần để Chính phủ nhìn lại đâu là hạn chế trong quản lý điều hành kinh tế ở Việt Nam, Chính phủ phải xem trong bốn nhóm lĩnh vực được Quỹ Heritage đưa vào tiêu chí đánh giá gồm luật pháp, quy mô chính phủ, hiệu quả điều tiết và thị trường tự do thì đâu lĩnh vực nào Việt Nam yếu kém cần khắc phục”, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho biết.

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành trong 12 tiêu chí kinh tế để xếp hạng tự do kinh tế Việt Nam gồm: Quyền tư hữu, hiệu quả tư pháp, chính phủ liêm chính, gánh nặng thuế, chi tiêu công, tình hình tài chính, tự do kinh doanh, tự do lao động, tự do tiền tệ, tự do thương mại, tự do đầu tư và tự do tài chính.

Trong đó nhóm tiêu chí liên quan luật pháp còn hạn chế, thể hiện rõ nhất ở quyền tư hữu, hiệu quả tư pháp.

Dẫn chứng chuyên gia này kinh tế này cho biết, quyền tư hữu của người dân đang còn nhiều vấn đề, cụ thể ngay ở Luật Đất đai không cho người dân được quyền tư hữu bảo đảm.

Nhà nước có quyền chưng thu đất đai của người dân bất cứ khi nào, điểm này khác với quy định của nhiều quốc gia khi người dân có quyền tư hữu đất, việc thu hồi giải tỏa phải dựa trên quan hệ mua bán, thỏa thuận. Trong khi của chúng ta việc chưng thu đất cho các dự án, quy hoạch dựa vào quyết định hành chính, giá trị tài sản của người dân mất nhiều.

Ngoài quyền tư hữu, hạn chế luật pháp Việt Nam thể hiện vấn đề độc lập của bộ máy tư pháp, vấn đề thực thi pháp luật. Luật ban hành ra nhưng khâu thực thi, hướng dẫn thực thi còn chậm gây khó khăn, thậm chí có văn bản quy phạm pháp luật ban hành nhưng hiệu quả thực tế thấp.

Vấn đề khác khiến tự do kinh tế Việt Nam thấp chính là tham nhũng trong bộ máy thực thi pháp luật. Tham nhũng gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong bộ máy từ trên xuống dưới, từ bộ, ngành đến chính quyền cơ sở.

“Tham nhũng không giải quyết được chỉ số thấp là điều dễ hiểu”, ông Bùi Kiến Thành nói.

Ngoài ra, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành đặc biệt lưu ý nhóm tiêu chí đánh giá liên quan đến gánh nặng thuế, chi tiêu công. Cụ thể, Quỹ Heritage sẽ xem xét các vấn đề thuế suất biên của Việt Nam, tỷ lệ gánh nặng thuế/GDP để đo lường tác động đến tự do kinh tế. Theo đó thuế càng lớn sẽ dẫn đến điểm, thứ hạng đánh giá càng thấp.

Tương tự trong chi tiêu công Quỹ Heritage dựa vào việc chi thường xuyên cho bộ máy từ ngân sách, tỷ lệ chi trả lương/tăng trưởng GDP. Theo đó, ngân sách phải nuôi bộ máy quá lớn sẽ làm giảm điểm số đánh giá tự do kinh tế của Việt Nam.

“Không chỉ gánh nặng chi tiêu công do bộ máy hành chính, bộ máy của các tổ chức xã hội, tổ chức của đảng. Cái quan trọng khiến điểm số chúng ta thấp vì thiếu minh bạch con số, đặc biệt là chi tiêu công cho tổ chức xã hội, tổ chức đảng”, ông Thành nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, trong các tiêu chí hiệu quả điều hành kinh tế, tự do kinh doanh, tự do thương mại…Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng, chính giấy phép con, nạn nhũng nhiễu trong cơ quan hành chính làm kéo dài thủ tục hành chính khiến điểm số đánh giá tiêu chí tự do kinh doanh, chỉ số điều hành kinh tế thấp.

Cũng theo ông Thành với đánh giá về chỉ số tự do kinh tế hay trước đó là đánh giá về việc năng suất lao động của Việt Nam đều thấp hơn Lào, Campuchia cho thấy Chính phủ cần phải cải thiện hơn nữa chính sách điều hành kinh tế - xã hội.

 

Ngân sách đang phải ‘nuôi’ gần 300 nghìn công chức

Tổng biên chế công chức năm 2018 trong các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước là 263.621 biên chế, đó là chưa kể biên chế trong đơn vị công an, quân đội...

 

Doanh nghiệp FDI trốn thuế: Cần thức tỉnh

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, tình trạng một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hiện nay lách luật, chuyển giá, trốn thuế đóng góp ngân sách hạn chế đòi hỏi sự thức tỉnh trong chính sách của Việt Nam.

 

Chỉ số tự do kinh tế 2018: Việt Nam thua cả Lào và Campuchia

Theo báo cáo “Chỉ số tự do kinh tế 2018”, trong 43 nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng hạng 35, thua Lào (53,6 điểm, hạng 34), Myanmar (53,9 điểm, hạng 33) và Campuchia (58,7, điểm hạng 22).



Tin khác