GDP quý I tăng kỷ lục 10 năm: Quan trọng người dân được hưởng lợi gì

Theo số liệu công bố của Tổng cục thống kê, tăng trưởng quý I/2018 đạt 7,38% so với cùng kỳ, với mức tăng 9,7% trong quý này, công nghiệp và xây dựng góp 3,39 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GDP, kế đến là dịch vụ tăng 6,7% và góp 2,75 điểm phần trăm; nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng 4,05%, góp 0,46 điểm phần trăm.

Tổng cục thống kê đánh giá, mức tăng trưởng đạt đạt 7,38% là mức tăng cao nhất của quý I trong 10 năm gần đây.

Lý giải mức tăng trưởng ấn tượng này, theo Tổng cục thống kê, trước tiên nhờ tiếp đà tăng của 6 tháng cuối năm ngoái.

Ngoài ra, sản xuất Việt Nam thường tăng trưởng có tính mùa vụ, đầu năm mức tăng trưởng thường thấp. Các năm trước có hiện tượng sản xuất theo mùa vụ nên tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước. Năm nay yếu tố mùa vụ có nhưng không tác động nhiều như các năm trước.

GDP quý I tăng mạnh còn có sự tăng trưởng của sản xuất nông nghiệp với mức trên 4%, mức tăng mạnh nhất trong 13 năm qua. Bên cạnh đó, xuất nhập khẩu, du lịch, tiêu dùng trong dân cư... cũng đóng góp đáng kể cho tăng trưởng.

Bình luận về con số tăng trưởng GDP quý 1/2018, Chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho biết, năm 2017 Việt Nam đạt con số kỷ lục về tăng trưởng kinh tế 6,81%, cao nhất trong nhiều năm và được tung hô thành tựu đột phá trong tăng trưởng kinh tế.

Thế nhưng ngay đầu năm 2018, giải bài toán ngân sách thiếu hụt ngay lập tức một loạt đề xuất tăng thuế được Bộ Tài chính đưa ra. Điển hình như thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu và dự kiến tăng các loại thuế khác như VAT, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt với nước ngọt…

“Tăng thuế là ảnh hưởng đến người dân, vậy quay ngược trở lại khi tăng GDP, người dân được hưởng gì từ kỳ tích ấy hay lại phải cóng thêm gánh nặng thuế?”, TS Bùi Trinh đặt câu hỏi.

Mặt khác, TS Bùi Trinh cho rằng, con số tăng trưởng GDP cao hay thấp cũng không có ý nghĩa gì nhiều đối với nền kinh tế Việt Nam. Tôi cho rằng chúng ta không nên đặt mục tiêu tăng trưởng GDP nữa. Bởi GDP tăng trưởng càng cao thì càng gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

TS Bùi Trinh phân tích, mô hình kinh tế của Việt Nam vẫn chuyển đổi chậm, nền kinh tế vẫn phụ thuộc nặng nề vào các ngành công nghiệp chế biến chế tạo và FDI. Nền kinh tế vẫn chủ yếu là gia công, công nghiệp phụ trợ phát triển còn chậm, gần như không có.

Tiến sĩ Bùi Trinh cho biết, tăng trưởng kinh tế Việt Nam dựa trên 3 rường cột quan trọng: Xuất nhập khẩu, đầu tư cơ sở hạ tầng và tiêu dùng.

Vì thế muốn kinh tế tăng trưởng mạnh, chỉ cần tăng trưởng kinh tế tiêu dùng. Bởi kinh tế tiêu dùng luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tăng trưởng GDP.

Động lực thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng trong ngắn hạn đó chính là giá cả hàng hóa giảm, còn dài hạn chính là xu hướng tiêu dùng và chính sách nới tín dụng tiêu dùng trong nước.

“Nói cách khác để tăng tiêu dùng chỉ cần nới tín dụng cho vay tiêu dùng là có thể tăng và đảm bảo tăng trưởng GDP”, ông Trinh cho biết.

Theo ông Trinh cách tính GDP dựa trên quản lý cầu là của Keynes được đưa ra trong bối cảnh thế giới khủng hoảng thừa những năm 30 của thế kỉ trước.

Người ta quản lý cầu là vì muốn kỳ vọng rằng khi kích cầu tăng 1 đồng thì sẽ kích cung tăng hơn 1 đồng. Trong khi đó, thực tế tại Việt Nam hiện nay không giống như vậy, do đó, chúng ta cũng không thể áp dụng cách tính này. Nền kinh tế sản xuất của chúng ta còn yếu, chính vì vậy, việc Nhà nước quá chú trọng vào quản lý cầu là chưa thực sự hợp lý.

Khi tập chung vào quản lý cầu dẫn đến các chính sách tập trung can thiệp để người dân sử dụng các sản phẩm làm ra trong xã hội. Đồng thời tất cả các ngành phải chi ngân sách mạnh hiện nay như quản lý ngân sách. Chỉ cần tiêu dùng tăng GDP sẽ tăng nhưng không có ý nghĩa gì đối với nền kinh tế, về lâu về dài sẽ dẫn đến những tác động tiêu cực khôn lường.

Đưa ra quan điểm không nên chạy theo con số tăng trưởng GDP, TS Bùi Trinh muốn kinh tế tốt lên thì phải thay đổi từ nội tại chứ không phải để tăng trưởng dựa vào FDI hay đẩy tín dụng tiêu dùng, nới đầu tư công lên…

Để tăng trưởng GDP bền vũng Tiến sĩ Bùi Trinh cho rằng cần thực hiện hai giải pháp: Cấu trúc toàn diện lại nền kinh tế, cải cách hành chính, cải cách môi trường kinh doanh và đặc biết là tham nhũng. Đặc biệt, cần củng cố niềm tin của khu vực kinh tế tư nhân, tạo niềm tin cho người dân doanh nghiệp để tăng đóng góp của doanh nghiệp tư nhân vào tăng trưởng kinh tế.