Eo biển Đài Loan sẽ như thế nào nếu chiến tranh Triều Tiên lần thứ hai xảy ra? (Kỳ 1)

13:00 08/09/2018

Sau khi thống nhất, Hàn Quốc sẽ trở nên độc lập hơn, trong khi Nhật Bản vẫn muốn gắn bó với Mỹ

 

Eo biển Đài Loan sẽ như thế nào nếu chiến tranh Triều Tiên lần thứ hai xảy ra? (Kỳ 1)

Nếu như chính quyền của ông Kim Jong-un sụp đổ, rất có thể eo biển Đài Loan sẽ nổi sóng.

Hàn Quốc

Sự sụp đổ của chế độ Kim, cùng với việc thống nhất đất nước sẽ định hình lại phần lớn chính sách đối ngoại của quốc gia này. Trong vài thập niên sau đó, một Hàn Quốc hậu xung đột sẽ thống nhất và tái phát triển kinh tế, và trở thành một quốc gia có 75 triệu người với nền tảng kinh tế lớn mạnh hơn rất nhiều, đủ sức cạnh tranh toàn cầu. Có một minh chứng rõ ràng trong lịch sử - nước Đức sau khi thống nhất Đông và Tây vào năm 1991. Trong ví dụ về Châu Âu, một nền tảng kinh tế lớn hơn cùng với sự nâng đỡ chính trị cho phép Berlin trở thành cường quốc lớn mạnh trong Liên minh châu Âu, về cơ bản thay đổi sự cân bằng kinh tế và chính trị của cộng đồng châu Âu.

Xét trong mối quan hệ Hàn Quốc và Trung Quốc, điều này sẽ dẫn đến một mối quan hệ đầy căng thẳng. Trải dài từ những vấn đề trong lịch sử trước đó như tuyên bố của Trung Quốc về các bộ phận của Bắc Triều Tiên, sự ủng hộ của nước này với chế độ Kim đến những thách thức địa chính trị gần đây như tình hình của Mỹ tại Hàn Quốc, biên giới chung và những căng thẳng về kinh tế.

gia-dinh-eo-bien-dai-loan-sau-chien-tranh-trieu-tien-lan-thu-hai-2
Lực lượng quân sự của nước Hàn Quốc thống nhất sẽ không muốn khiêu khích Trung Quốc

Quan hệ Hàn Quốc với Mỹ và Nhật Bản cũng sẽ được tái cấu trúc. Không có sự đe dọa từ phía Bắc Triều Tiên, liên minh Mỹ-Hàn sẽ gặp phải những căng thẳng về mục đích của việc liên kết, giống như những gì NATO đã trải qua sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ. Sự hợp tác mới đây với Nhật Bản chống lại đe dọa từ Bắc Triều Tiên cũng sẽ tan rã, và một Hàn Quốc theo chủ nghĩa dân tộc sẽ tìm đến một chính sách đối ngoại hiếu chiến hơn chống lại những kẻ thù trong lịch  sử. 

Trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang gia tăng, nước Hàn Quốc thống nhất sẽ chần chừ trước việc sử dụng các khí tài quân sự của Mỹ trên lãnh thổ của mình để chống lại Trung Quốc, trong trường hợp những biến cố xảy ra ở Đài Loan. Sự chần chừ này có thể khiến Trung Quốc cho rằng biên giới của Hàn Quốc là một "mặt trận an toàn" và do đó sẽ có thể chuyển các nguồn lực từ biên giới với Hàn Quốc sang các vùng lân cận của Đài Loan.

Nhật Bản

Môi trường địa chính trị của Nhật Bản sẽ biến động đáng kể bởi một cuộc xung đột ở Hàn Quốc. Tương tự như Hàn Quốc, trong tương lai gần, Nhật Bản sẽ phải hứng chịu những tàn phá kinh thế. Chế độ Kim gần như chắc chắn sẽ phóng tên lửa nhắm vào Nhật Bản, và cuộc chiến tranh sẽ làm thiệt hại khoảng 100 tỷ USD trong việc giao thương giữa Nhật Bản và Hàn Quốc.

Mặc dù vậy, về lâu dài, chính sách đối ngoại của Tokyo sẽ trở nên tích cực hơn khi các nguồn lực có thể được một lần nữa triển khai xuất phát từ mối đe dọa không tồn tại từ Bắc Triều Tiên. Không giống như nước Hàn Quốc thống nhất - có lẽ sẽ tìm cách dàn xếp giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, Nhật Bản có thể sẽ muốn củng cố mối quan hệ với Washington - nhằm tự bảo vệ trước Trung Quốc cũng như Hàn Quốc mới. Hơn nữa, Nhật Bản và Trung Quốc từ lâu đã tham gia vào một cuộc cạnh tranh về ngoại giao và kinh tế đối với ảnh hưởng trong khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, và vì cả hai nước đều hoạt động tích cực hơn ở nước ngoài, chương trình nghị sự của họ ngày càng có nhiều va chạm.

gia-dinh-eo-bien-dai-loan-sau-chien-tranh-trieu-tien-lan-thu-hai-2
Lực lượng hải quân được hợp pháp hóa đầy đủ của nước Nhật sẽ tham gia mạnh hơn vào những xung đột tương lai ở Ấn Độ - Thái Bình Dương

Tokyo sẽ tiếp tục dành mối quan tâm lớn cho việc bảo đảm sự độc lập trên thực tế của Đài Loan. Điều này dựa trên cơ sở là người dân cả hai nước có những ấn tượng rất tốt đẹp về nhau thể hiện trong hai cuộc điều tra gần đây, với khối lượng thương mại song phương đáng kể giữa hai nước. Nhật Bản cũng rất quan tâm đến việc đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ không thể thiết lập các căn cứ quân sự ở Đài Loan, điều đe doạ chủ quyền của Nhật Bản trên quần đảo Senkaku và làm suy giảm đáng kể khả năng của quân đội Nhật Bản, hay quân đội Hoa Kỳ trong việc giám sát sự phát triển của hải quân Trung Quốc.

Cuối cùng, Nhật Bản hoàn toàn nhận ra rằng trong viễn cảnh ở Đài Loan, Trung Quốc chắc chắn sẽ không ngần ngại tấn công vào các cơ sở của Mỹ trên đất Nhật - dù quốc gia này có tham gia nhiều hay không. Nhật Bản gần như chắc chắn sẽ xem một cuộc tấn công của Trung Quốc vào binh lực Mỹ ở nước mình như một hành động chiến tranh. Thêm vào đó, dưới sự quản lý của ông Abe, Nhật Bản đã tham gia vào danh sách các quốc gia ở châu Á đầu tư số tiền lớn vào hiện đại hóa quân sự để đuổi kịp những tiến bộ nhanh chóng về tiềm lực của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa - điều sẽ tiếp tục được đẩy nhanh ngay cả khi, xung đột mới tại Hàn Quốc kết thúc.

Đài Loan

Trong các cường quốc khu vực, Đài Bắc chắc chắn sẽ là nơi duy nhất không phải hứng chịu những thiệt hại bởi xung đột tại Hàn Quốc. Sẽ có những khủng hoảng kinh tế do ảnh hưởng xấu của cuộc chiến tới việc giao thương giữa Đài Loan với Hàn Quốc và Nhật Bản, tuy vậy, thương mại Đài Loan phần lớn phụ thuộc vào Trung Quốc và Hoa Kỳ nên những ảnh hưởng trên cũng sẽ ít đáng kể hơn các quốc gia khác.

gia-dinh-eo-bien-dai-loan-sau-chien-tranh-trieu-tien-lan-thu-hai-2
Binh sĩ Đài Loan thực hành diễn tập

Cả Triều Tiên và Nhật Bản sẽ tìm cách mở rộng mối quan hệ không chính thức với Đài Loan, với mong muốn kiềm chế khao khát của Trung Quốc tìm kiếm vị trí thống trị Đông Á. Đài Bắc luôn mong mỏi được công nhận rộng rãi hơn và tăng thêm không gian quốc tế và có khả năng mở rộng thông qua chính sách hướng Nam mới (The New Southbound Policy), nhằm đa dạng hóa quan hệ đối tác thương mại của Đài Bắc và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Hơn nữa, Đài Loan cũng sẽ tăng chi phí quân sự - một sự tiếp nối của xu hướng hiện tại.

Tất cả những hành động này sẽ bị Trung Quốc phản đối mạnh mẽ, và sẽ làm gia tăng đáng kể căng thẳng trong khu vực.

Hãy cẩn thận với những gì mình mong muốn

Sự khó lường của chế độ Kim và các vũ khí hạt nhân Triều Tiên được biết đến rộng rãi như một mối đe dọa lớn nhất cho hòa bình khu vực Châu Á hiện nay. Với sự phát triển của tên lửa đạn đạo liên lục địa ở Bắc Triều Tiên, mối đe dọa này đã lan rộng đến Hoa Kỳ. Sự phát triển này, kết hợp với sự sụp đổ của tổ chức nhà nước Hồi giáo tự xưng ISIS, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của chính sách đối ngoại của Mỹ vào Hàn Quốc.

Một sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ trong việc quản lý khủng hoảng với Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ làm tăng căng thẳng giữa toàn bộ đồng minh của quốc gia này với Trung Quốc. Mỗi quốc gia đều phải đối mặt với những thách thức riêng của mình vì sự đi lên về địa chính trị của Bắc Kinh sẽ để lại những tác động mạnh mẽ lên hệ thống quốc tế.

Hệ thống liên minh của Mỹ ở Đông Á cũng đang gặp phải không ít thách thức, hầu hết bắt nguồn từ nền tảng cá nhân. Bao gồm các động thái của Nhật Bản hướng đến việc hợp pháp quân đội; sự gia tăng tình trạng mất cân bằng trong cán cân quân sự xuyên eo biển; và tính chất ngày càng bất ổn của chính sách đối ngoại Mỹ. Khi mối quan hệ của Trung Quốc với các cường quốc bên ngoài trở nên ngày càng phức tạp, những điểm mâu thuẫn, một khi được tách ra, ngày càng quấn chặt và không thể tách rời.

Gần đây, Washington chủ yếu tập trung vào kiểm soát tức thời các khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên, cả dưới hình thức ngăn chặn thực tế Triều Tiên, hay ngăn cản việc bùng nổ chiến tranh cùng với những hệ lụy của nó. Có tương đối ít người tập trung vào bối cảnh có thể diễn ra trong và sau chiến tranh, và điều này sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ của Hoa Kỳ trong khu vực như thế nào. Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ phải xem xét các tình huống này trong việc phát triển chính sách đối ngoại ngày nay, hoặc sự lơ đãng đặc biệt này ám chỉ việc thay thế chính sách "bên miệng hố chiến tranh" với một Triều Tiên nghèo nàn bằng một Trung Quốc đang bùng nổ.

Eric Chan là một chuyên gia về vấn đề quốc tế cho Không quân Hoa Kỳ, tập trung vào các vấn đề chính trị và an ninh của Trung Quốc.

Peter Loftus là sĩ quan Không quân Hoa Kỳ, tốt nghiệp Trường Nghiên cứu Quốc tế chuyên sâu Johns Hopkins, nơi ông tập trung vào các vấn đề an ninh ở Đông Á.

Bài viết được đăng tải trên The Diplomat, thể hiện của riêng các tác giả và không đại diện cho quan điểm của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, hoặc Không quân Hoa Kỳ.

Tài trợ


Tin khác