Giá xăng dầu bao giờ sẽ 'cong ăn cong - thẳng ăn thẳng'?

Theo Hoàng Linh / Sức Khỏe Cộng Đồng 06:28 11/06/2019

Điều hành giá xăng dầu hiện vẫn chưa theo diễn biến thị trường thế giới, độ trễ 15 ngày điều hành giá một lần cũng như việc dùng quỹ bình ổn giá khiến giá xăng chưa "cong ăn cong - thẳng ăn thẳng".

gia-xang-dau-bao-gio-se-cong-an-cong-thang-an-thang
Điều hành giá xăng dầu hiện vẫn chưa theo diễn biến thị trường thế giới, độ trễ 15 ngày điều hành giá một lần cũng như việc có bỏ quỹ bình ổn giá khiến giá xăng chưa "cong ăn cong - thẳng ăn thẳng". Ảnh minh họa

Mới đây, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã kiến nghị nên bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giá mặt hàng này về tiệm cận hơn với thế giới.

Trong văn bản gửi Chính phủ, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng, việc trích lập Quỹ bình ổn xăng dầu 300 đồng một lít theo quy định tại Nghị định 83 điều hành xăng dầu đang khiến “người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi".

Đề xuất này ngay sau đó thu hút quan tâm từ phía dư luận bởi trước nay, quỹ này vốn vẫn gây nhiều nhiều băn khoăn, nghi ngờ từ khi ra đời.

Nhiều chuyên gia lên tiếng cho rằng, quỹ bình ổn có nguồn tiền là từ người tiêu dùng, lấy tiền của người tiêu dùng trả cho người tiêu dùng nhưng lại qua một loạt cơ chế phức tạp, không hình thành quỹ tập trung mà chỉ là ghi sổ rồi báo cáo.

Với cơ chế này, nếu người dân là những người trực tiếp đóng vào quỹ này có nghi ngờ cũng là điều dễ hiểu.

Theo Thứ trưởng Ðỗ Thắng Hải, thời điểm hiện nay, thị trường xăng dầu vẫn chưa hoàn toàn vận hành theo đúng bản chất thị trường, vẫn còn có sự điều hành của Nhà nước, nên việc bỏ quỹ ở thời điểm hiện tại là chưa phù hợp với Việt Nam.

“Nguyên tắc của quỹ là lúc dư thì đóng vào đó, lúc khó thì lấy ra dùng. Sau mười mấy năm điều hành giá xăng dầu, chúng tôi thấy đây là biện pháp kinh tế hữu hiệu. Cho nên, đây không phải là can thiệp hành chính, đây chính là biện pháp kinh tế, tức là mình lấy nó nuôi nó và không phải tăng trong những thời điểm nhạy cảm. Nếu đợt vừa qua khi giá điện tăng, giá xăng cũng tăng sẽ gây sốt lạm phát kỳ vọng, sẽ bị cộng hưởng rất mạnh”, ông Thắng Hải cho biết.

Trong khi đó, theo ông Ngô Văn Tuân – Phó Giám đốc công ty Cổ phần Xăng dầu Dầu khí Thái Bình nhận xét, quỹ bình ổn giá xăng dầu thực chất chỉ là lấy tiền của người mua xăng dầu để “bình ổn” giá cho người mua xăng dầu. Vậy việc kiến nghị bỏ quỹ là hợp lý, nhằm giúp giá xăng trong nước tiệm cận với giá xăng dầu thế giới, đồng thời doanh nghiệp có thể chủ động trong việc điều chỉnh giá trước biến động của thị trường.

“Theo cá nhân tôi, quỹ xăng dầu cũng như "quỹ lớp", thay vì để đó thì bỏ quỹ đi để giá xăng dầu đươc linh hoạt hơn trong cơ chế thị trường hiện nay”, ông Tuân nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Tiu – Chủ tịch HĐQT Công ty Xăng dầu Tự lực I (Hà Nội) cho rằng, nên bỏ quỹ bình ổn này bởi nó không cần thiết.

“Nên để giá xăng xầu hoàn toàn theo cơ chế thị trường, thế giới lên thì mình cũng lên, họ giảm mình cũng giảm. Các nước họ cũng đâu có cần quỹ bình ổn này đâu”, ông Tiu nói.

Theo vị này, bấy lâu nay người dẫn vẫn đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong quản lý quỹ bình ổn. Chưa kể việc sử dụng quỹ bình ổn giá mang đậm tính can thiệp hành chính làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu. Bỏ quỹ bình ổn giá, ông Tiu cho rằng việc điều hành giá sẽ tốt hơn, bình đẳng hơn.

Trước nỗi lo tăng giá sốc nếu bỏ quỹ bình ổn, vị chủ doanh nghiệp này cho rằng: Bình thường nếu bình quân 15 ngày điều chỉnh 1 lần thì giảm xuống 10 ngày, thậm chí 5 ngày. Như vậy sẽ khó có khả năng tăng sốc. Điều này cũng thuận tiện hơn cho doanh nghiệp khi không phải lo tích trữ hay lo quỹ bị âm.

Sự ra đời và vận hành của quỹ bình ổn xăng dầu luôn gây tranh cãi, theo Thông tư 234, cơ chế giám sát duy nhất đối với quỹ là chế độ báo cáo hằng quý của doanh nghiệp. Trong khi thực tế quỹ bình ổn xăng dầu là “vốn chết” lên tới hàng nghìn tỷ đồng nằm tại doanh nghiệp, do không thể sử dụng như vốn kinh doanh. Người tiêu dùng cũng không được hưởng lợi vì về thực tế tổng chi phí cho nhu cầu xăng dầu của người dân vẫn không thay đổi.

Vậy sử dụng như thế nào cho hợp lý? Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú, từng nhấn mạnh, cần có cơ chế minh bạch, công khai việc sử dụng quỹ định kỳ hằng tháng. Mặt khác, quỹ này không nên để tại doanh nghiệp mà nên giao về Kho bạc Nhà nước, chỉ chi theo yêu cầu của Chính phủ hoặc bộ được ủy quyền.

Theo quan điểm của PGS-TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), việc đưa quỹ bình ổn vào giúp điều hành vĩ mô, ổn định giá xăng phần nào, đáng nhẽ tăng 10 thì chỉ tăng 7 thôi.

Tuy nhiên, một điểm bất cập trong việc sử dụng quản lý quỹ được vị này chỉ ra đó là việc xả quỹ chưa hợp lý. Theo ông Long, quỹ bình ổn nên dự phòng cho những thời điểm quan trọng, đặc biệt là cuối năm hoặc sau khi tăng giá điện theo lộ trình.

Trước kiến nghị bỏ quỹ bình ổn, ông Long nói: Khi nào giá thực sự do thị trường tự quyết định (tức là do doanh nghiệp và người tiêu dùng) quyết định thì có thể bỏ.Hiện nay có 3 doanh nghiệp kinh doanh phân phối trong lĩnh vực chiếm tới 70% thị phần thì khó có thể để cơ chế doanh nghiệp tự định giá.

 

Xăng tiếp tục giảm mạnh?

Diễn biến giá xăng dầu trên thị trường giới tiếp tục giảm sau phiên điều hành ngày 1/6, đây cơ sở tin tăng trong kỳ điều hành tới đây giá xăng tiếp tục giảm mạnh.

 

Đại gia Trịnh Sướng làm xăng giả: Sóc Trăng họp khẩn

Chiều 10/6, các ngành chức năng Sóc Trăng sẽ họp để báo cáo UBND tỉnh về trường hợp của ông Trịnh Sướng (52 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH Mỹ Hưng - Petrol Mỹ Hưng).

 

79,13% đại biểu Quốc hội đồng ý giám sát chuyên đề 'chống xâm hại trẻ em'

Với 446/447 đại biểu tán thành, (chiếm 92,15%), sáng nay (10/6), Quốc hội thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2020. Trong đó có giám sát chuyên đề "chống xâm hại trẻ em".

Tin khác