Vì sao giới khoa học sốc vì sức mạnh của sóng thần ở Indonesia

15:02 01/10/2018

Theo tờ New York Times, nhiều nhà khoa học thế giới cho biết họ rất ngạc nhiên về sức mạnh của cơn sóng thần đã tàn phá thành phố Palu ở Indonesia hôm 28/9. Theo họ, trận động đất 7,5 độ Richter trước đó lẽ ra không thể sinh ra cơn sóng thần mạnh đến vậy.

“Chúng tôi nghĩ nó có thể gây ra sóng thần nhưng không phải một cơn sóng thần lớn như vậy”, ông Jason Patton, một nhà địa vật lí làm việc cho Công ty tư vấn Temblor và là giảng viên tại Đại học bang Humboldt ở California nhận xét về cơn sóng thần ở Indonesia ngày 28/9.

Trận động đất 7,5 độ Richter xảy ra đầu giờ tối 28/9 ở dọc bờ biển của đảo Sulawesi, cách phía bắc thành phố Palu khoảng 50 dặm. Ngay sau đó – chỉ khoảng 30 phút, những con sóng cao tới 6 mét đã ập vào bờ Palu, phá hủy các tòa nhà, đập nát nhiều chiếc xe và giết chết hàng trăm người.

Sóng thần thảm khốc thường xảy ra sau một trận động đất rất lớn khiến các lớp vỏ Trái đất bị biến dạng, di chuyển theo chiều dọc với một chỗ bị khuyết. Chỗ khuyết này đột nhiên bị chiếm chỗ bằng một lượng nước lớn, gây ra các con sóng di chuyển với tốc độ cao trên lòng chảo đại dương và có thể phá hủy các vùng bờ biển cách tâm động đất tới hàng ngàn dặm.

vi-sao-gioi-khoa-hoc-soc-vi-suc-manh-cua-song-than-o-indonesia
Một người đàn ông đang bế thi thể của một bé gái sau động đất và sóng thần ở Indonesia.

Thảm họa sóng thần Indonesia năm 2004 có sóng cao tới 100 feet (30 mét) và đã giết gần một phần tư triệu người từ Indonesia đến Nam Phi, là hậu quả của trận động đất mạnh tới 9,1 độ Richter ở Sumatra.

Trong khi đó, phần khuyết do trận động đất ngày 28/9 ở Indonesia bị trượt, chuyển động của vỏ trái đất phần lớn đều theo chiều ngang. Loại chuyển động đó thường không tạo ra sóng thần. Nhưng trong một số trường hợp nhất định, sóng thần có thể xảy ra, ông Patton cho hay.

Cơn sóng thần xuất hiện sau trận động đất 7,5 độ Richter ở Indonesia ngày 28/9 được cho là bắt nguồn ở gần Palu chứ không phải “sự kiện toàn đại dương” như nguyên nhân thông thường của các trận sóng thần.

vi-sao-gioi-khoa-hoc-soc-vi-suc-manh-cua-song-than-o-indonesia
Cảnh tượng tan hoang sau động đất và sóng thần ở Indonesia.

Số người thiệt mạng cao cũng có thể phản ánh việc Indonesia thiếu hệ thống tiên tiến để phát hiện và cảnh báo sóng thần, các chuyên gia sóng thần cho biết.

Các cộng đồng khác ở Sulawesi, kể cả thành phố Donggala, cũng bị sóng thần tấn công nhưng cho đến giờ vẫn chưa có nhiều thông tin về hậu quả của nó.

Với các cơn sóng thần như ở Palu, sẽ có rất ít thời gian để mọi người trốn thoát. Chính phủ Indonesia đã ban hành cảnh báo sóng thần nhưng cảnh báo này được dỡ bỏ khoảng nửa giờ sau trận động đất. Cơ quan quản lý quốc gia Khí tượng, Khí Hậu và Địa vật lý Indonesia giải thích các chuyên gia của cơ quan này đã rút lại lời cảnh báo về mối đe dọa của sóng thần ngay sau khi công bố, do dựa vào dữ liệu của các thiết bị nằm cách Palu 200 km.

Hiện tại, Indonesia chỉ sử dụng thiết bị định vị toàn cầu, do địa chấn và đồng hồ đo thủy triều để phát hiện sóng thần – những dụng cụ có hiệu quả rất hạn chế, Louise Comfort , giáo sư tại trường đại học Pittsburgh cho hay. Bà đã tham gia vào một dự án mang các cảm biến sóng thần mới đến Indonesia.

Tại Mỹ, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia có mạng lưới gồm 39 cảm biến rất nhạy cảm ở đáy đại dương có thể phát hiện những thay đổi áp suất cực nhỏ để phát hiện sóng thần. Dữ liệu sau đó được chuyển tiếp qua vệ tinh và được phân tích và cảnh báo sẽ được phát hành nếu cần.

Tiến sĩ Comfort cho biết Indonesia có mạng lưới tương tự gồm 22 cảm biến nhưng chúng không còn được sử dụng vì không được bảo dưỡng hoặc đã bị phá hoại.

Dự án mà bà Comfort đang thực hiện sẽ mang lại một hệ thống mới cho Indonesia có thể sử dụng thông tin dưới biển để tránh việc sử dụng phao trên bề mặt, tránh việc bị phá hoại hoặc bị tàu lao trúng.

Tiến sĩ Comfort cho biết bà đã thảo luận dự án với ba cơ quan chính phủ Indonesia. Kế hoạch cài đặt một mẫu thử nghiệm của hệ thống ở miền tây Sumatra đã bị trì hoãn trong tháng này do vẫn chưa thống nhất được các bên.

 

Số người chết vì thảm họa kép ở Indonesia vượt quá 1.200 người

Lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tiếp cận các nạn nhân của trận vẫn đang bị mắc kẹt dưới những đống đổ nát hai ngày sau thảm họa. Số người chết vẫn đang tiếp tục tăng lên. 

 

Indonesia tang thương vì động đất và sóng thần, ít nhất 30 người thiệt mạng

Ít nhất 30 người bị thiệt mạng ở thành phố Palu, thuộc đảo Sulawesi của Indonesia sau khi khu vực này phải hứng chịu một trận động đất mạnh và sóng thần ngày 28/9.

 

Video: Sóng thần ập vào bờ biển Indonesia, nhiều người la hét bỏ chạy

Cơn sóng thần khổng lồ ập vào một thị trấn Indonesia khiến nhiều người la hét, bỏ chạy đã được cơ quan địa chất Indonesia cho rằng do trận động đất Sulawesi ngày 28/9 đã gây ra.



Tin khác