Cổ phần hóa ACV: Lo ngại tiền rơi vào doanh nghiệp ‘thân hữu’

11:21 24/03/2018

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã khai thác triệt để tiềm năng này thông qua việc biến các dịch vụ trong sân bay thành đặc quyền dành cho chuỗi doanh nghiệp “thân hữu” hay vô tình làm cổ đông trong những doanh nghiệp này.

acv-sai-pham-3600-ty-dong-va-7200ha-dat
Nhiều lo ngại quá trình cổ phần hóa ACV tài sản nhà nước sẽ thất thoát.

Có thể nói thoái vốn nhà nước khỏi các doanh nghiệp, thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là chủ trương đúng đắn của Chính phủ. Tuy nhiên không ít lo ngại việc cổ phần hóa  ACV quyền khai thác dịch vụ hàng không mặt đất sẽ thuộc về doanh nghiệp tay doanh nghiệp thân hữu của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam  (ACV).

Năm 2012, ACV được thành lập trên trên cơ sở sáp nhập ba cụm cảng hàng không, với hơn 20 sân bay và các dự án hạ tầng hàng không cả nước. ACV ra đời 5 năm trở thành siêu tổng công ty cổ phần độc quyền khai thác các sân bay nhà nước.

Tưởng như với lợi thế đó, ACV phải bứt tốc vươn lên mốc doanh nghiệp nhà nước hàng đầu. Tuy nhiên kết luận của Thanh tra Chính phủ mới đây cho thấy doanh nghiệp này đã có sai phạm lên đến hàng nghỉn tỷ đồng. Điều dư luận thắc mắc là số tiền hàng nghìn tỷ đó của ACV đi đâu, có phải chảy về phía doanh nghiệp sân sau của AVC hay không?

Trong giới thiệu, ACV cho biết có ba công ty con, công ty liên kết hoạt động tại khu vực Sân bay Nội Bài. Đó là Công ty CP Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài (NAFSC), chuyên cung cấp nhiên liệu máy bay; Công ty CP Phục vụ mặt đất Hà Nội (HGS), chuyên cung cấp các dịch vụ mặt đất, hành khách tại sân bay; và Công ty CP Dịch vụ hàng hóa hàng không Nội Bài (ACSV), chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan hàng hóa hàng không.

Nhưng sau những doanh nghiệp này, lại là một hệ thống các công ty con nữa, với đường dây sở hữu chằng chịt. Mà, rất tình cờ, lại có những cá nhân sở hữu CP tại các doanh nghiệp này liên quan chặt chẽ với lãnh đạo của chính ACV.

Chẳng hạn, ACSV cùng Công ty CP Đầu tư thương mại và dịch vụ quốc tế góp vốn thành lập Công ty CP Logistics hàng không (ALS). ALS chuyên lo các phần việc thủ tục, vận chuyển hàng hóa hàng không “ngon nhất” của ACV, với chủ lực là hàng hóa giá trị cao, đơn cử là hàng hóa của hãng điện tử Samsung.

Công ty ALS lại tiếp tục góp vốn cùng Công ty CP Đầu tư thương mại và dịch vụ quốc tế… thành lập Công ty CP Dịch vụ sân bay (ASG), chuyên lo thủ tục các hàng hóa, dịch vụ giá trị cao cho các khách hàng của ACV và Sân bay Nội Bài.

Khai thác các dịch vụ có yêu cầu rất cao về an ninh và chất lượng như sân bay là một loại hình kinh doanh đặc thù. Mặc dù nhiều doanh nghiệp mong muốn được hoạt động trong lĩnh vực này nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng có thể đáp ứng được mọi yêu cầu.

Song, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã khai thác triệt để tiềm năng này thông qua việc biến các dịch vụ trong sân bay thành đặc quyền dành cho chuỗi doanh nghiệp “thân hữu” hay vô tình làm cổ đông trong những doanh nghiệp này.

Đáng lưu ý, đến “cấp” doanh nghiệp thứ 2, 3 này, phần vốn của các công ty con thuộc ACV đã giảm hẳn, mà phần lớn vốn góp thuộc về các công ty TNHH hoặc cá nhân. Tại ALS, hiện vốn của Công ty CP Dịch vụ hàng hóa Nội Bài chỉ còn 10,063% vốn điều lệ. “Nối dài” tới Công ty ASG, tỷ lệ nắm giữ điều lệ của ALS chỉ còn chưa tới 5%, trong khi một công ty TNHH và một cá nhân còn lại nắm gần 78%.

Cách đầu tư và bố trí công việc này đưa tới kết quả, những phần việc lợi nhuận tốt nhất trong chuỗi dịch vụ hàng không mà ACV khai thác độc quyền đã tự nhiên rơi vào những doanh nghiệp về danh nghĩa thuộc TCT, nhưng thực tế lại là của một số cổ đông cá nhân, hoặc doanh nghiệp ngoài ACV.

Những doanh nghiệp ký hợp đồng trực tiếp với ACV, hoặc công ty con của ACV thế là mặc nhiên được thuê trụ sở, thuê kho ngay trong khu vực Sân bay Nội Bài, một điều mà ngay các doanh nghiệp rất lớn hiện nay cũng không thể “mơ” tới.

Chẳng hạn, hãng Samsung, doanh nghiệp hiện chiếm không dưới 25% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam, cũng đã bị từ chối cho thuê diện tích tại Sân bay Nội Bài để tự làm thủ tục hàng không cho hàng hóa của hãng. Samsung hiện vẫn phải thuê dịch vụ của ALS, doanh nghiệp mà như trên đã nói, chỉ có hơn 10% vốn là của công ty con thuộc ACV.

Đương nhiên, theo quy định công ty CP, ai nắm giữ nhiều CP người đó sẽ được hưởng nhiều lợi nhuận hơn. Nói cách khác là phần lợi nhuận béo bở nhất tại ACV đang ồ ạt chảy qua các công ty con tới các doanh nghiệp tư nhân khác, hay độc quyền kinh doanh ACV có đã chuyển hóa thành một dạng biệt đãi với các công ty “sân sau” mà các cơ quan chức năng khó có thể lần tới.

Không chỉ số tiền thu trái quy định của người dân đưa hành khách đến sân trên, số tiền khủng khác từ việc khai thác độc quyền sân bay nhà nước đang đẩy qua những doanh nghiệp sân sau, tiền chảy vào túi của một số cá nhân, doanh nghiệp tư nhân có quan hệ với lãnh đạo ACV.

Năm 2018 ACV dự định sẽ chào bán cổ phần 20%, tương đương 4.354 tỉ đồng (mệnh giá 10.000 đồng/cổ phần) vốn điều lệ, thông qua hình thức đấu giá công khai với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Sau khi thoái vốn, tỷ lệ vốn nhà nước tại ACV sẽ giảm 20%, xuống mức 75,4% vốn điều lệ trong năm. Tuy nhiên nhìn lại cách ACV thoái vốn các doanh nghiệp nhiều lo ngại quyền khai thác sân bay sẽ tiếp tục rơi vào doanh nghiệp sân sau của ACV.

Năm 2017, ACV cho biết muốn thoái 20% CP vốn điều lệ đang nắm giữ tại HGS. Đề nghị này đã chuyển hóa thành tờ trình và được Bộ GTVT đồng ý để thoái vốn toàn bộ số CP tương ứng 20% vốn điều lệ hiện đang nắm giữ tại HGS.

ACV cũng được yêu cầu thực hiện bán đấu giá công khai số CP trên cho các nhà đầu tư khác không phải là CĐ sáng lập (nếu được sự chấp thuận của Đại hội đồng CĐ của HGS)

“Giá khởi điểm chào bán CP sẽ được xác định thông qua tổ chức có chức năng thẩm định giá theo quy định của pháp luật về thẩm định giá”, Bộ GTVT yêu cầu.

Đáng chú ý, đến thời điểm ACV đề nghị thoái vốn tại HGS, DN này thậm chí mới được có… hai năm tuổi. Theo đó, HGS được thành lập ngày 2/4/2015 với vốn điều lệ 150 tỷ đồng, bởi bốn CĐ pháp nhân. Trong đó, ACV chỉ nắm 20% vốn điều lệ, 80% còn lại được nắm bởi 3 CĐ pháp nhân.

 

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam sai phạm 3.600 tỷ đồng và 7.200ha đất

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ chỉ ra tổng số tiền và tài sản vi phạm tại ACV cần kiến nghị xử lý là 3.652 tỷ đồng và 7.225ha đất.

 

21 cảng hàng không thu phí ô tô sai quy định với gần 551 tỉ đồng

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ trong giai đoạn 2012-2015, 21 cảng hàng không trên cả nước thu phí ô tô vào đường dẫn nhà ga hàng không là không đúng quy định pháp luật về đất đai.

 

Công bố Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2017

Quảng Ninh lần đầu tiên vươn lên vị trí dẫn đầu Bảng xếp hạng Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2017, TP Hồ Chí Minh giữ nguyên thứ hạng, trong khi Hà Nội tăng 1 bậc so với năm trước, đạt 64,71/100 điểm đứng thứ 13/63 tỉnh, TP.



Tin khác