Hà Nội đề xuất thí điểm các tuyến phố cảnh quan trung tâm Thành phố

UBND Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước. Một nội dung đáng chú ý của đề án là đề xuất thí điểm thiết kế các tuyến phố cảnh quan tại khu vực trung tâm. Đây được xem là bước đi nhằm tái cấu trúc không gian xanh trong bối cảnh khu vực nội đô lịch sử ngày càng chịu áp lực lớn từ mật độ xây dựng và giao thông.

Một trong những tuyến phố được lựa chọn thí điểm là đường Thanh Niên, trục giao thông ven hồ Tây mang tính biểu tượng, nơi hội tụ hài hòa giữa cây xanh và mặt nước. Tuyến đường hiện có vỉa hè rộng từ 4,5 đến 6m, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã được hạ ngầm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lại cảnh quan. Hệ cây xanh hiện hữu gồm các loại phượng, dương xỉ, thiên tuế và dâm bụt.

Trên cơ sở hiện trạng đó, Sở Xây dựng đề xuất tăng cường thảm cỏ nhằm tạo dải ngăn cách an toàn giữa giao thông cơ giới và không gian đi bộ; bố trí ghế ngồi hướng ra hồ để gia tăng trải nghiệm công cộng; đồng thời kết nối trực tiếp mảng xanh với mặt nước, yếu tố đặc trưng của khu vực hồ Tây.

Tại các dải phân cách, phương án phối kết cây xanh đa tầng, đa tán được đưa ra, ưu tiên các loài hoa có sắc màu tươi sáng làm điểm nhấn, kết hợp với cây bóng mát có tán được tỉa cao trên 3,5m, bảo đảm tầm nhìn, an toàn giao thông và thẩm mỹ đô thị.

Với tuyến phố Tràng Tiền, không gian thương mại, dịch vụ và du lịch sôi động bậc nhất của Thủ đô, bài toán cây xanh được đặt ra theo hướng khác. Do vỉa hè hẹp, chỉ từ 1,5 đến 3m, cùng đặc thù ban công, logia của các công trình vươn ra mặt phố, việc trồng cây đường phố theo cách truyền thống gặp nhiều hạn chế.

Giải pháp được đề xuất là lựa chọn các chủng loại cây có dáng gọn, tăng diện tích mảng xanh nhưng không che khuất mặt tiền, không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Thành phố cũng khuyến khích các hộ dân và cơ sở dịch vụ trồng cây, hoa tại ban công, logia, coi đây là cách “xanh hóa” mềm mại, linh hoạt, phù hợp với không gian phố cổ.

Đối với đường Hoàng Diệu, nơi tập trung nhiều công trình công cộng, trụ sở cơ quan và di tích lịch sử, vỉa hè rộng từ 4,5 đến 6m, hiện có nhiều cây lâu năm, cây cổ thụ gắn với giá trị văn hóa và lịch sử của khu vực, tạo nên cảnh quan đặc trưng nổi tiếng của Thủ đô. Hệ thống cây xanh trên tuyến đường này đã được quản lý, đánh số và chăm sóc thường xuyên.

Tuy nhiên, các loài cây hiện có như phượng, xà cừ, dương xỉ, thiên tuế, dâm bụt chưa thực sự đồng nhất, trong đó cây dâm bụt chưa phát huy vai trò tạo sắc màu theo mùa.

Để hoàn thiện cảnh quan tuyến phố, đơn vị tham mưu đề xuất tăng cường thảm cỏ nhằm tạo sự ngăn cách giữa giao thông cơ giới và lối đi bộ trên vỉa hè; đồng thời phối kết cây xanh đa tầng, đa tán tại dải phân cách, lựa chọn các loài hoa có sắc màu tươi sáng làm điểm nhấn, kết hợp với cây có tán được tỉa cao trên 3,5m.

Ở tầm nhìn dài hạn, đề án đặt mục tiêu phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và cây xanh đường phố đến năm 2045 theo nguyên tắc phân vùng cảnh quan, gắn với cấu trúc đô thị đa cực, các hành lang xanh, mặt nước và hệ thống đô thị vệ tinh. Riêng khu vực trung tâm, nơi quỹ đất xanh hạn chế, được định hướng bảo tồn và nâng cao chất lượng các không gian xanh hiện hữu như hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây, hồ Trúc Bạch, các công viên, vườn hoa, tuyến phố cây xanh và không gian xanh trong khu di tích.

Theo đề án, tổng mức đầu tư ưu tiên cho các dự án công viên cây xanh đến năm 2030 khoảng 543.387 tỷ đồng; tổng mức đầu tư cho công viên cây xanh đến năm 2045 ước khoảng 681.500 tỷ đồng.

Thống kê cho thấy, Hà Nội hiện đang quản lý một hệ thống cây xanh quy mô lớn với hàng trăm nghìn cây bóng mát, hơn 4,2 triệu m² thảm cỏ và cây mảng, cùng trên 8.000 cây cổ thụ tại 12 quận nội đô cũ. Đây được coi là những “chứng nhân xanh”, góp phần tạo nên hồn cốt của Thủ đô.

Việc thí điểm các tuyến phố cảnh quan không chỉ dừng lại ở việc trồng thêm cây hay bố trí thêm ghế ngồi, mà còn là bước thử nghiệm quan trọng để Hà Nội định hình lại cách tiếp cận không gian xanh, bảo tồn giá trị lịch sử, thích ứng với yêu cầu hiện tại và hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị đáng sống hơn cho các thế hệ mai sau.