Hà Nội sau 10 năm mở rộng địa giới hành chính

Tháng 5/2008, Kỳ họp thứ ba Quốc hội khóa 12 đã thông qua Đề án mở rộng địa giới hành chính thủ đô Hà Nội. Dù có những tranh luận gay gắt về lý do cũng như hiệu quả, nhưng cùng với việc quán triệt nghị quyết của Bộ Chính trị, Hà Nội được quyết định mở rộng với 92,9% số phiếu đồng ý.

Ngày 1/8/2008, Hà Nội chính thức mở rộng, trở thành thủ đô có diện tích lớn thứ 17 thế giới với hơn 3.300 km2 (gấp 3,6 lần trước đó), số dân tăng 80% từ 3,4 lên 6,2 triệu người.

Đến nay, sau 10 năm điều chỉnh địa giới hành chính, Hà Nội đã có nhiều thay đổi. Ngoài sự tăng lên về diện tích, dân số thì bộ mặt đô thị cũng có sự chuyển biến không ngừng với hàng loạt công trình, dự án lớn; chất lượng đô thị cũng được nâng lên.

Đặc biệt, vùng ngoại thành Hà Nội cũng đã có những sự thay “thay da đổi thịt” bởi luôn nhận được sự ưu tiên đặc biệt sau ngày mở rộng.

Hàng loạt dự án giao thông lớn được thực hiện kết nối trung tâm với các vùng ngoại thành như: Đại lộ Thăng Long, cầu Nhật Tân, đường Võ Nguyên Giáp, dự án đường sắt trên cao Hà Nội Metro…

Cùng với quá trình đô thị hóa, cơn sốt đất ở nhiều nơi lần lượt xuất hiện. Giá đất thổ cư tại một số phường của Hà Đông từ quãng 5-7 triệu đồng lên tới 35-40 triệu đồng/m2. Một làn sóng đầu tư bất động sản lớn chưa từng có về các vùng Hà Nội mở rộng được các nhà đầu tư nhanh chóng thực hiện.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng, Hà Nội vẫn đang phải tập trung giải quyết những tồn tại, hệ lụy của quá trình mở rộng địa giới hành chính thủ đô đem lại.

Việc rà soát các dự án đầu tư có thu hồi đất, đồng thời hoàn thiện các bản quy hoạch để thực hiện “mục tiêu giãn dân” vẫn đang là câu chuyện chưa có hồi kết sau 10 năm sáp nhập Hà Nội.

Đáng chú ý, tại Xã Tiến Xuân, huyện Thạch Thất, sau 10 năm về Thủ đô, bên cạnh những thay da đổi thịt về kinh tế, Tiến Xuân đang là xã có nhiều dự án treo nhất Thủ đô, và nhiều nhất cả nước.

Địa phương này hiện đang có 25 dự án đã được phê duyệt và phần lớn đều “nằm trên giấy”.

Đáng nói, 25 dự án này đều được dồn dập phê duyệt đầu tư trong khoảng thời gian từ tháng 2/2008 đến tháng 7/2008 - thời điểm một tháng sau đó Tiến Xuân được sáp nhập về huyện Thạch Thất, trở thành một đơn vị hành chính của Thủ đô.

Tại Sơn Tây, với quy hoạch đến 2030 trở thành một “đô thị văn hóa lịch sử du lịch sinh thái, phát triển tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp” nay lại đang gặp bế tắc trong việc làm du lịch; không phát triển được làng nghề có thương hiệu và giá trị sản xuất nông nghiệp không tăng đáng kể.

Đến nay, công cuộc xây dựng các đô thị vệ tinh vẫn ngổn ngang, nhiều tuyến đường là công trình trọng điểm chậm tiến độ kéo theo nhiều hệ lụy. Trong khi đó, nhiều vùng đất nông nghiệp trù phú thuộc Hà Tây cũ đang bị xé nhỏ bởi hàng trăm đại dự án bất động sản.

Mặt khác, mật độ dân số tăng cao gây áp lực lên hạ tầng đô thị, tình trạng ùn tắc ở các tuyến đường ở cả nội, ngoại thành diễn ra ngày càng trầm trọng. Nhiều tuyến đường, nhiều khu vực, KĐT trong tình trạng quá tải...

Như vậy, trong 10 năm qua, mặc dù Hà Nội khắc phục các điểm yếu trong quy hoạch và thu hồi nhiều dự án chậm triển khai. Thế nhưng, những tồn tại từ công cuộc sáp nhập từ 10 năm trước vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng, định hướng phát triển, quy hoạch đô thị và việc thực hiện các chính sách giãn dân vẫn chưa rõ ràng khiến kết quả của chiến lược phát triển đô thị một cách bền vững vẫn rất hạn chế.