Hải quân Syria: Nhỏ nhưng 'có võ' (1)

07:00 08/01/2019

Hải quân Syria có qui mô không lớn, gồm các loại tàu chiến cỡ nhỏ, tác chiến ven bờ.

Hải quân Syria - lực lượng nhỏ nhất của quân đội Syria

Sau 8 năm chiến sự nổ ra trên đất nước Syria, một điều may mắn cho chính phủ của Tổng thống Bashar al Assad, là lực lượng hải quân của quân đội chính phủ vẫn gìn giữ được các tàu chiến của mình. Điều này có được là nhờ quân đội Syria vẫn bảo vệ được các căn cứ hải quân chủ chốt ở các thành phố duyên hải như Latakia hay Tartus.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Một tàu tên lửa cao tốc Đề án 205 của Hải quân Syria

Hải quân Arab Syria là lực lượng nhỏ nhất trong ba nhánh hải - lục - không quân của quân đội Syria, với quân số chừng 4.000 người, cùng vài chục hạm tàu nhỏ. Tư lệnh hiện tại của hải quân Syria là Phó Đô đốc Yasser al-Haffei. Ngân sách của lực lượng này ước tính chỉ vào khoảng 50-150 triệu USD mỗi năm (thời điểm năm 2011). Hải quân Syria lại càng trở nên nhỏ bé, khi so sánh với lực lượng hải quân Nga trực chiến trong quân cảng Tartus, hay các lực lượng hải quân khối NATO thường xuyên hiện diện trên Địa Trung Hải.

Nhìn chung, mặc dù sở hữu một số lượng ít các khí tài hiện đại, có khả năng sát thương các tàu chiến của đối phương ở tầm xa, song về tổng thể hải quân Syria đang rất lạc hậu so với công nghệ thế kỉ XXI. Thực tế, trong gần 8 năm chiến tranh, trước áp lực rất lớn của không quân - hải quân khối NATO, hải quân Syria chủ yếu dừng lại ở nhiệm vụ phòng thủ, bảo vệ bờ biển và vùng biển gần bờ, pháo kích ven biển hỗ trợ cho lục quân. Thay vì thực hiện những đòn công kích vào tàu địch, hải quân Syria chọn giải pháp sơ tán, bảo tồn, và che giấu lực lượng của mình.

Không còn tàu ngầm và tàu chiến lớn

Về hạm tàu, hải quân Syria hiện không còn tàu ngầm, mà chỉ có các hạm nổi. Các tàu ngầm Đề án 613 (mã định danh NATO là lớp Whiskey), và Đề án 633 (mã định danh NATO là lớp Romeo) nhận được từ Liên Xô đã bị loại biên từ lâu do đã hết niên hạn sử dụng.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Quân kì của Hải quân Syria

Về tàu nổi, hiện nay trên giấy tờ, thì tàu chiến có lượng giãn nước lớn nhất của hải quân Syria là hai chiếc tàu hộ vệ săn ngầm Đề án 159AE (mã định danh NATO là lớp Petya III), thuộc phiên bản xuất khẩu của loại tàu hộ vệ Đề án 159A do Liên Xô chế tạo.

Hai con tàu mang tên Al Assari 1-508 và Al Assari 2-508 được Liên Xô chuyển giao cho Syria vào năm 1969 và năm 1976, đã từng một thời là soái hạm của Hải quân Syria. Mặc dù là hai tàu lớn nhất của Hải quân Syria, nhưng chúng chỉ có lượng giãn nước chừng 1.000 tấn, trang bị hai pháo 76,2mm 2 nòng AK-726, một giàn phóng ngư lôi TTA-53-57 bis với 3 ống phóng SET-53M cỡ 533mm, và 2 hệ thống phóng bom chìm chống ngầm RBU-6000.

Với hỏa lực như vậy, những con tàu này chỉ có thể làm nhiệm vụ chống ngầm trong tầm nhìn, không có năng lực đối hải tầm xa trong chiến tranh hiện đại.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Tàu hộ vệ Đề án 159AE của Syria diễn tập phóng bom chìm RBU-6000 chống ngầm

Trên thực tế, những con tàu 159AE của hải quân Syria đã trải qua hơn 50 năm phục vụ trong biên chế, nên không khó để đoán rằng các trang thiết bị, khí tài của tàu đã hư hỏng nhiều, đặc biệt là khí tài chống ngầm. Với hoàn cảnh của Syria hiện tại, sẽ rất khó để nước này có thể duy trì các tàu này, chứ chưa nói đến chuyện sẽ khôi phục năng lực chống ngầm cho tàu.

Trong hoàn cảnh đó, giới chuyên gia quân sự không ngạc nhiên trước thông tin tàu Al Assari 1-508 đã bị đem ra làm tàu bia mục tiêu để tập bắn vào ngày 15/04/2018. Chiếc Al Assari 2-508 cũng không thấy xuất hiện trong lễ duyệt binh kỉ niệm 70 năm thành lập Hải quân Syria cuối tháng 8 năm 2018. Có thể khẳng định: Hiện nay, Hải quân Syria đã không còn sử dụng hai tàu hộ vệ Đề án 159AE nữa.

“Hạm đội muỗi”

Mất hai tàu hộ vệ Đề án 159AE kể trên, hải quân Syria chỉ còn lại là một “hạm đội muỗi”, gồm các tàu tên lửa tấn công nhanh, tàu tuần tra cao tốc … với lượng giãn nước nhỏ và tốc độ cao, trang bị tên lửa diệt hạm. Cụ thể:

Hải quân Syria sở hữu 12 tàu tên lửa tấn công nhanh Đề án 205, mã định danh NATO là lớp Osa. Cụ thể hơn: Trong 12 tàu này có 2 chiếc thuộc phân lớp Đề án 205, 5 chiếc thuộc phân lớp Đề án 205ER, và 5 chiếc thuộc phân lớp Đề án 205U. Trên thực tế, Syria đã nhận được tổng cộng 16 tàu tên lửa lớp Osa trong giai đoạn thập niên 70-80 của thế kỉ XX, song một số tàu đã bị loại biên, bị bắn chìm bởi Hải quân Israel năm 1973. Thông số của tàu tên lửa cao tốc Đề án 205 có thay đổi theo từng phiên bản, nhưng có chung hỏa lực diệt hạm của tàu là 4 tên lửa P-15 Termit với tầm bắn khoảng 40km, hỏa lực phòng không là 2 pháo cao tốc AK-230. Lượng giãn nước của con tàu khoảng 200 tấn, tốc độ tối đa khoảng 40 hải lí/giờ.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Tàu tên lửa Tir II

Không những vậy, Hải quân Syria còn có trang bị 10 tàu tên lửa cỡ nhỏ loại Tir II, với lượng giãn nước gần 30 tấn, trang bị tên lửa diệt hạm loại Noor do Iran sản xuất, dựa trên cơ sở sao chép tên lửa diệt hạm C-802 của Trung Quốc. Theo nhiều nguồn tin, phiên bản xuất khẩu của tên lửa diệt hạm Noor có tầm bắn lên đến 120km.

Trên lí thuyết, đội tàu cao tốc của Syria có thể tung ra những cuộc tấn công bất ngờ vào các cụm lực lượng hải quân đối địch trên Địa Trung Hải. Tuy nhiên, trên thực tế, lực lượng này rất yếu kém cả về vũ khí trang bị lẫn kinh nghiệm tác chiến. Trong lịch sử, các tàu tên lửa cao tốc của Syria đã bị hải quân Israel tại Latakia vào năm 1973. Trong hoàn cảnh hiện nay, với điều kiện bảo đảm kĩ thuật yếu kém, các tàu tên lửa Syria khó có thể tổ chức được các mũi đột kích hỏa lực vào hải quân địch trên biển.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Tàu tên lửa Tir II khai hỏa tên lửa diệt hạm

Về tàu tuần tra, Hải quân Syria sở hữu 8 tàu tuần tra Đề án 1400 (lớp Zhuk) do Liên Xô chuyển giao, với lượng giãn nước 39 tấn, trang bị 2 trọng liên 12,7mm hai nòng. Bên cạnh các tàu cũ của Liên Xô, Syria cũng có trong trang bị 6 tàu tuần tra MiG-S-1800 do Iran sản xuất, với lượng giãn nước chừng vài chục tấn, trang bị trọng liên 12,7mm. Đây là các tàu làm nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ ven bờ.

Về tàu quét mìn - một thành tố quan trọng của tác chiến hải quân hiện đại - Hải quân Syria vẫn duy trì đội tàu cũ từ thời Liên Xô, gồm 1 tàu quét mìn Đề án 266M Akvamarin (lớp Natya) giãn nước 873 tấn, 1 tàu quét mìn Đề án 1265 Yakhont (lớp Sonya) giãn nước 400 tấn, 5 tàu quét mìn Đề án 1258 Korund (lớp Yevgenya) giãn nước 90 tấn. Với lực lượng này, Hải quân Syria chỉ đảm bảo được khả năng quét mìn ven bờ, trong phạm vi nhất định xung quanh các quân cảng quan trọng.

Về tàu đổ bộ, Hải quân Syria có trong tay 3 tàu đổ bộ Đề án 771 (lớp Polnocny-B), với lượng giãn nước 834 tấn, có thể chở được 5 xe tăng lội nước PT-76, hoặc 6 xe chiến đấu bộ binh hay xe bọc thép chở quân. Với ba tàu trong tay, hải quân Syria có thể triển khai các cuộc đổ bộ đến cấp tiểu đoàn hải quân đánh bộ với đầy đủ trang bị.

hai-quan-syria-nho-nhung-co-vo-1
Trực thăng Ka-28PL yểm hộ lính thủy đánh bộ Syria

Lực lượng không quân hải quân của Syria được biên chế thành Trung đoàn không quân hải quân 618, với 11 trực thăng Mi-14PL, 5 chiếc Ka-25, và 5 chiếc Ka-28PL, là các loại trực thăng hải quân làm nhiệm vụ tuần tra biển và chống ngầm, do Liên Xô sản xuất.

 

Tàu Hải quân Mỹ ra Biển Đông khi Washington – Bắc Kinh đàm phán thương mại

Một tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã di chuyển gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam ở Biển Đông nhằm thách thức tuyên bố chủ quyền phi lý của Trung Quốc trong bối cảnh phái đoàn Mỹ - Trung đang đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh thương mại ở Bắc Kinh, New York Times ngày 7/1 đưa tin.

 

Hải quân Brazil hạ thủy tàu ngầm 'Bọ cạp' đầu tiên

Chiếc Riachuelo là tàu ngầm lớp Scorpene đầu tiên trong số 4 tàu mà Hải quân Brazil dự định đóng.



Tin khác