Theo chuyên gia Vũ Vinh Phú, cần phải làm rõ khái niệm hàng Việt là thế nào, nói rằng hàng Việt chiếm tới 70-90% chưa hẳn là đã mừng bởi số lượng nhiều nhưng chất lượng và giá trị mang lại lớn hay nhỏ mới là vấn đề.
dinh-nghia-ve-sieu-thi
Nói hàng Việt chiếm 70-90% trong các siêu thị là không khách quan. Ảnh nguồn BigC

Trước thông tin đại diện Bộ Công Thương khẳng định, tỷ lệ hàng Việt Nam trong các siêu thị đã lên đến trên 70%, đặc biệt một số siêu thị như Coopmart, BigC có tỷ lệ hàng Việt chiếm trên 90%, ông Vũ Vinh Phú, nguyên Phó Giám đốc Sở Thương mại Hà Nội cho rằng đánh giá này không khách quan.

Theo ông Phú, Bộ Công Thương trước hết phải làm rõ khái niệm hàng Việt. Cụ thể, muốn gọi là hàng Việt thì doanh nghiệp trong nước phải tự sản xuất được hơn 50%. Còn nếu chỉ gia công lắp ráp mà không có chi tiết được nội địa hóa thì không thể gọi là hàng Việt.

Chỉ rõ yếu tố không khách quan trong đánh giá của Bộ Công Thương ông Phú cho biết:

Thứ nhất, nếu nói tỷ lệ hàng Việt cần phải chia ra hàng nông sản, hàng điện máy, hàng may mặc, hàng nội thất gia dụng…

“Theo tôi trong siêu thị, hàng nông sản, thực phẩm như gạo, muối, bưởi da xanh, rau muống... chiếm 60-70%, tuy nhiên giá trị doanh số của chúng rất thấp. Còn lại, riêng hàng điện máy Thái Lan đã chiếm khoảng 70% thị phần. Ngay cả hoa quả trên thị trường, hàng Việt cũng không nhiều hoặc chủ yếu ở chợ còn siêu thị có cả hoa quả Thái Lan do khí hậu giữa Việt Nam và Thái Lan tương đối giống nhau”, ông Phú nói.

Thứ hai, tâm lý tiêu dùng của người Việt là sính hàng ngoại. “Chúng ta mua hàng giữa hàng sản xuất liên doanh trong nước với hàng nhập khẩu từ Thái Lan, Nhật bản, Hàn Quốc…chúng ta chọn hàng nhập khẩu. Tâm lý tiêu dùng tác động đến xu hướng kinh doanh bán hàng. Trong siêu thị có hàng Việt nhưng mức tiêu thụ thế nào, giá trị mang lại cho sản xuất ra sao? Nói hàng Việt nhiều nhưng không hẳn đã mừng”, ông Phú nói.

Thứ ba, các mặt hàng liên doanh liên kết như hóa mỹ phẩm của Unilever, P&G, điện tử Samsung…hàm lượng Việt Nam chiếm bao nhiêu phần trăm?

“Nếu cứ sản xuất ở Việt Nam mà chúng ta vơ vào là hàng Việt mà không nhìn thấy giá trị thực sự của sản phẩm là ở doanh nghiệp nước ngoài sẽ dẫn đến chủ quan, chủ quan thua ngay sân nhà. Thực tế hiện nay hàng Việt đã thất thế ở hầu hết các mặt hàng. Sắp tới khi mở cửa trong khối Asean hàng các nước trong khu vực thuế suất bằng 0% hàng Việt càng khó cạnh tranh”, ông Phú nói.

Vu_Vinh_Phu
Ông Vũ Vinh Phú, nguyên Phó Giám đốc Sở Thương mại Hà Nội. Ảnh Giadinhvietnam

Cũng theo ông Phú Bộ Công Thương có cách đánh giá nhìn nhận riêng tuy nhiên thực tế khảo sát tại siêu thị chúng ta sẽ thấy hàng thực chất do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, hàm lượng nội địa trên 50% không nhiều hoặc chủ yếu ở mặt hàng nông sản.

Nói đến khó khăn của hàng Việt trong việc lên kệ hàng siêu thị ông Phú cho biết, hiện nay hàng Việt vốn đã khó cạnh tranh về mẫu mã, giá cả lại khó lên kệ siêu thị do các siêu thị yêu cầu chiết khấu cao.

“Tôi biết có siêu thị yêu cầu chiết khấu lên đến 20-30%, như vậy nông dân, doanh nghiệp Việt làm gì có lãi. Hơn nữa siêu thị lớn hiện nay đều là của doanh nghiệp nước ngoài như BigC, Metro, Lotter…Vì thế, ưu tiên sản phẩm trong siêu thị này là sản phẩm hàng hóa từ quốc gia của họ hoặc vì lợi nhuận chứ không phải vì hàng Việt. Do các yếu tố này hàng Việt càng khó cạnh tranh”, ông Phú chỉ rõ.

Ông Phú cho rằng, người tiêu dùng bây giờ có thể chấp nhận giá đắt hơn nhưng giá trị sử dụng của sản phẩm lại tốt hơn.

Trong câu chuyện hàng Việt chiếm bao nhiêu phần trăm trong siêu thị cuối cùng phải quay về vấn đề giá trị mang lại cho sản xuất là ra sao. Và, cuối cùng hàng Việt trên kệ ở siêu thị nhưng người Việt có lựa chọn hay tìm mua hàng nhập khẩu.