Dừng chính sách hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo từ ngày 1/1/2019: Liệu có nên thực hiện?

Mới đây, Bộ Tài chính kiến nghị dừng chính sách cho không tiền điện với người nghèo từ ngày 1/1/2019.

Theo Bộ Tài chính, cùng với các chính sách an sinh xã hội khác, chính sách hỗ trợ hộ nghèo tiền điện đã góp phần giải quyết khó khăn cho không ít người dân, giảm bớt tác động của các đợt điều chỉnh giá điện.

Tuy nhiên, thực tế cũng phát sinh nhiều vấn đề bất hợp lý. Cụ thể là: phạm vi đối tượng hỗ trợ rộng, thay đổi thường xuyên do quy định hộ chính sách xã hội phải có lượng điện sử dụng dưới 50kWh/tháng, hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng chưa có điện lưới… không phân biệt giàu nghèo, điều này đã tạo ra sự bất cập nhất định.

Tính toán của Bộ Tài chính cho thấy giai đoạn 2011-2014, nhà nước đã hỗ trợ tiền điện cho khoảng 2,3 triệu hộ nghèo, hộ chính sách xã hội với kinh phí từ ngân sách nhà nước khoảng 8.083 tỉ đồng. Năm 2018, ngân sách nhà nước đã bố trí khoảng 1.081 tỉ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ tiền điện cho khoảng 1,8 triệu hộ nghèo và chính sách xã hội.

Bộ Tài chính cho rằng chính sách này tỏ ra không còn phù hợp với thực tế. Nhà nước cũng đã ban hành khá đầy đủ các chính sách an sinh xã hội với mục tiêu hỗ trợ tốt hơn cho các đối tượng diện hộ nghèo, hộ chính sách.

Trong điều kiện nguồn lực nhà nước còn hạn chế, đề nghị giảm chính sách hỗ trợ cho không, tăng chính sách hỗ trợ có điều kiện gắn với đối tượng, địa bàn và thời hạn thụ hưởng nhằm tăng cơ hội tiếp cận chính sách và khuyến khích sự tích cực, chủ động tham gia của người nghèo và cân đối nguồn lực trung hạn cho các chính sách giảm nghèo, ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các chính sách tạo sinh kế.

Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ chính sách hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo, hộ chính sách xã hội, hoặc có phương án tích hợp chính sách hỗ trợ tiền điện trong thời gian tới. Cụ thể là tích hợp vào chính sách giảm nghèo bền vững 2016-2020, bao gồm hỗ trợ về giáo dục, y tế, nhà ở, xây dựng hạ tầng…

Như vậy việc Bộ Tài chính muốn cắt hỗ trợ phần tiền điện ít ỏi cho hộ nghèo, hộ chính sách chỉ vì lý do "giúp nhà nước tiết kiệm được nguồn kinh phí sự nghiệp hằng năm".

Tuy nhiên nhìn góc độ chuyên gia kinh tế Tiến sĩ Bùi Trinh cho rằng, nếu tiết kiệm ngân sách nhà nước phải làm từ việt siết chặt đầu tư công, tránh đầu tư lãng phí.

Dẫn chứng Tiến sĩ Bùi Trinh cho biết, riêng 12 dự án thua lỗ yếu kém của ngành Công Thương theo cập nhật đến thời điểm hết năm 2017, tổng số vốn chủ sở hữu của 12 dự án còn lại là âm 33,41 tỷ đồng (giảm hơn 4.000 tỷ đồng so với cùng kỳ 2016). Tổng tài sản của 12 nhà máy là hơn 58 nghìn tỷ đồng (tăng 366 tỷ đồng so với cùng kỳ 2016).

Đáng chú ý, tổng nợ phải trả đã lên đến hơn là 58,5 nghìn tỷ đồng (tăng hơn 3,4 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ 2016).

Tổng số lỗ luỹ kế của 10 dự án đang sản xuất hoặc đã dừng sản xuất là 18,6 nghìn tỷ đồng, tăng 2,5 nghìn tỷ đồng so với năm 2016.

So sánh số lỗ lũy kế, số tiền đầu tư không hiệu quả tại những dự án này với khoản tiền điện hỗ trợ người nghèo, đối tượng chính sách thì rõ ràng số tiền lãng phí đủ để hỗ trợ tiền điện cho người nghèo đến hơn 18 năm.

Trở lại với vấn đề hỗ trợ tiền điện cho người nghèo và hộ chính sách, Tiến sĩ Bùi Trinh cho rằng trên thực tế, số hộ nghèo, hộ chính sách, đồng bào vùng sâu, vùng xa… còn rất lớn. Nhờ chính sách ưu đãi này, họ mới có điện để thắp sáng, để học hành. Nếu cắt đi, nhiều người trong số họ có thể không có điện để dùng.

Chung quan điểm trên, trao đổi với báo giới chuyên gia kinh tế Đặng Đình Đào, khi chuẩn nghèo đã thay đổi, đối tượng thụ hưởng chính sách ưu đãi này rộng hơn, gánh nặng ngân sách càng lớn thì Bộ Tài chính đề nghị xem xét lại việc hỗ trợ tiền điện là cần thiết.

"Tuy vậy, nếu vì đối tượng hưởng ưu đãi nhiều hơn, cắt hỗ trợ để ngân sách có thêm vài nghìn tỷ đồng thì tôi không ủng hộ, bởi lẽ có những dự án lớn lãng phí hàng nghìn tỷ đồng chưa giải quyết được, mà lại cắt hỗ trợ với đối tượng cần được hỗ trợ thì không ổn.

Ở nhiều địa phương, người dân còn nghèo lắm. Người nghèo thành phố có thể vẫn có điện, nhưng người nghèo ở vùng sâu, vùng xa thì không chắc có điện nếu không được hỗ trợ" - GS. TS Đặng Đình Đào cho hay.

Cũng theo vị này, chính sách an sinh xã hội cho người nghèo như: giáo dục, y tế... khác với chính sách ưu đãi giá điện, không thể gộp vào làm một.

"Cần xem xét lại cách thức hỗ trợ để người nghèo thật sự được hỗ trợ, không thể cắt bỏ luôn như vậy. Về đối tượng, nên cân nhắc lại đối tượng để khoanh vùng, để sự hỗ trợ này đến đúng nơi cần đến"- GS.TS Đặng Đình Đào nhấn mạnh.

Link gốc: http://baosuckhoecongdong.vn/dung-chinh-sach-ho-tro-tien-dien-cho-ho-ngheo-tu-ngay-112019-lieu-co-nen-thuc-hien-56524.html