Hòa bình Syria bị Thổ Nhĩ Kỳ ‘dội gáo nước lạnh’ bằng chiến dịch Afrin?

Chiến dịch “Nhành Oliu” ở Afrin

Ngày 19/1, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã phát động chiến dịch quân sự lớn mang tên "Nhành Ôliu" nhằm đánh bật Lực lượng Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) ra khỏi Afrin của Syria, nằm sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ coi YPG là một tổ chức khủng bố vì có quan hệ với các tay súng thuộc đảng Công nhân người Kurd (PKK) bị cấm hoạt động ở Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, YPG lại được Mỹ hậu thuẫn tại Syria.

Ngày 20/1, khoảng 72 chiến đấu cơ Thổ Nhĩ Kỳ đã phá hủy 108 trong số 113 mục tiêu bị không kích ở Afrin, trong đó có căn cứ không quân Menagh ở tây bắc Syria. Đây cũng chính là căn cứ Mỹ đã sử dụng để cung cấp vũ khí cho lực lượng vũ trang người Kurd. Ít nhất 7 dân thường, trong đó có 1 trẻ em và 3 chiến binh người Kurd, đã thiệt mạng sau vụ tấn công. Ngoài ra còn có 13 dân thường bị thương.

Đến sáng 21/1, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục điều động một đoàn xe bao gồm hàng chục xe thiết giáp và xe tăng, cùng với một số lượng lớn binh sĩ tới sát biên giới Syria.

Lực lượng mới được tăng cường này có thể sẽ cùng với đội quân Thổ Nhĩ Kỳ đã có mặt bên trong Syria tham gia vào giai đoạn tiếp theo của cuộc tấn công Afrin trong những ngày tới.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim tuyên bố giai đoạn đầu của chiến dịch đã phá hủy gần như toàn bộ các mục tiêu.

Hy vọng hòa bình của Syria bị “dội gáo nước lạnh”?

Hành động trên của Thổ Nhĩ Kỳ được cho là sẽ cản trở những hy vọng hòa bình vừa mới le lói ở Syria. Hãng thông tấn TASS của Nga dẫn lời Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Duma quốc gia (Hạ viện) Nga Vladimir Shamanov cho rằng chiến dịch chống lực lượng người Kurd tại Afrin của Thổ Nhĩ Kỳ có thể tạo ra những khó khăn nhất định cho Đại hội đối thoại dân tộc Syria, dự kiến sẽ diễn ra vào các ngày 29-30/1 tại Sochi, Nga.

Ông Shamanov cho rằng, động thái của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây nhiều hậu quả nghiêm trọng bởi  Chính phủ của Tổng thống Bashar Assad coi đây là sự can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia.

Trong khi đó, nguồn tin của AFP cho hay, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sẽ nhóm họp vào ngày 22/1 nhằm thảo luận về cuộc khủng hoảng nhân đạo đang trở nên tồi tệ hơn tại Syria sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch Afrin.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết hàng chục nghìn người Syria bị mắc kẹt tại các khu vực do phiến quân kiểm soát bên ngoài Damascus, Đông Ghouta, trong khi hàng chục nghìn người khác buộc phải sơ tán do giao tranh ở tỉnh Idlib, Tây Bắc Syria. Bên cạnh đó, ông cho biết đã điện đàm với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ để nhấn mạnh việc Thổ Nhĩ Kỳ cần ngừng giao tranh với các tay súng người Kurd ở Syria.

Trong khi đó, Phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert nhấn mạnh: “Mỹ tiếp tục ủng hộ việc giải quyết mối lo ngại về an ninh chính đáng của Thổ Nhĩ Kỳ - một đồng minh NATO và là đối tác quan trọng trong nỗ lực đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Tuy nhiên, chúng tôi kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ kiềm chế và đảm bảo các hoạt động quân sự của họ có giới hạn về phạm vi và thời gian, thận trọng để tránh thương vong cho dân thường".

Ngày 20/1, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson gọi tình hình đang diễn ra là “một sự hiểu lầm” và trấn an Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan rằng người Kurd không phải là mối đe dọa đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Đáp lại, Tổng thống Erdogan chỉ trích các nước đồng minh, đặc biệt là Mỹ đã cung cấp nhiều vũ khí cho lực lượng YPG ở Syria.

Ông nói: “Ngoài 5000 xe tải, nhiều loại vũ khí và đạn dược còn đến với lực lượng người Kurd YPG. Các nước đồng minh của chúng ta đã không thật thà khi nói rằng họ không cung cấp vũ khí cho những kẻ khủng bố đó”.

Ông nhắc lại mục tiêu đẩy lực lượng người Kurd ra khỏi Afrin và đưa 3,5 triệu người tị nạn Syria ở Thổ Nhĩ Kỳ về đúng nơi ở của mình.

Mỹ cũng đã đồng ý coi PKK là khủng bố, tuy nhiên, nước này lại là đồng minh hỗ trợ YPG ở Syria trong việc chống lại các phiến quân cực đoan như tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), do đó, Washington đã cung cấp rất nhiều vũ khí cho YPG.