Hàng loạt bất cập trong việc thanh toán tài sản công cho dự án BT

20:15 19/09/2018

Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý kiến dự thảo Nghị định quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án BT (Xây dựng – chuyển giao) gửi Thủ tướng Chính Phủ và Bộ Tài chính.

dự án BT
Hàng loạt dự án Bt đang được triển khai thực hiện.

Theo đó, về giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư, HoREA cho rằng, cách tính giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư BT theo nội dung dự thảo Nghị định có điểm chưa phù hợp.

Cụ thể, về phương thức tính giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán tương đương với giá trị dự án BT được duyệt. Trong đó, giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán tương đương được xác định tại thời điểm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi bằng (=) Diện tích quỹ đất dự kiến giao nhân (x) với Giá đất theo mục đích sử dụng mới tại Bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành nhân (x) với Hệ số điều chỉnh giá đất để tính thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành".

Căn cứ Luật Đất đai 2013, HoREA nhận thấy phương pháp tính giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán cho dự án BT theo điều khoản trên chỉ đúng trong trường hợp thửa đất thanh toán có giá trị nhỏ (chiếm số ít), trong khi đó đa phần các thửa đất, khu đất thanh toán cho dự án BT có giá trị rất cao.

HoREA cho rằng, do những bất cập trong Luật Đất đai 2013 về cơ chế hình thành "Khung giá đất", "Bảng giá đất" nên trên thực tế, "Bảng giá đất" của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hiện nay đều chỉ bằng khoảng 30-50% giá thị trường.

Do vậy, nội dung này của dự thảo nếu được thông qua và áp dụng cho mọi thửa đất, khu đất như cách làm hiện nay để thanh toán cho dự án BT thì có thể làm thất thoát ngân sách nhà nước.

Từ những điểm chưa phù hợp trên, HoREA cho rằng cần sửa nội dung này của dự thảo nghị định theo hướng, giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán tương đương với giá trị dự án BT hoặc giá trị dự án BT được thỏa thuận thanh toán theo giai đoạn được duyệt.

Liên quan đến việc xác định giá trị Dự án BT, HoREA cho rằng nội dung Khoản 3, Điều 4 Dự thảo: "Giá trị Dự án BT để thanh toán là giá trị Dự án BT được quyết toán theo quy định của pháp luật" có nhiều điểm bất cập.

Cụ thể, công tác quyết toán Dự án BT thường kéo dài rất lâu, thậm chí mất hàng năm trời. Nếu quy định Dự án BT chỉ được thanh toán sau khi Dự án đã được quyết toán thì rất thiệt hại cho nhà đầu tư. Kết quả quyết toán Dự án BT thường có tăng hoặc giảm so với giá trị hợp đồng BT và nhà đầu tư thường có xu hướng đồng thuận với ý kiến của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền;

Bên cạnh đó, các dự án BT có giá trị lớn, thường được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư thỏa thuận thanh toán theo giai đoạn, trên cơ sở khối lượng và giá trị thực tế. Mức tạm ứng thanh toán theo giai đoạn có thể khoảng 90% giá trị khối lượng được kiểm tra thống nhất.

Về việc đấu thầu dự án BT để lựa chọn nhà đầu tư, HoREA cũng kiến nghị bổ sung vào Dự thảo Nghị định nội dung quy định việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư Dự án BT trong các trường hợp: Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án BT trong trường hợp nhà đầu tư được thanh toán bằng tiền ngân sách;  Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư Dự án BT và cả quỹ đất đối ứng thanh toán Dự án BT, trong điều kiện quỹ đất này đã giải phóng mặt bằng (hoặc cả trường hợp chưa giải phóng mặt bằng) để nhà đầu tư thực hiện dự án khác.

Trước đó, nhận thấy nhiều bất cập trong việc dùng tài sản công để thanh toán cho dự án BT, Bộ Tài chính đã có công văn gửi các Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hướng dẫn thực hiện tạm dừng việc xem xét, quyết định sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư kể từ ngày 1/1/2018 cho đến khi Nghị định của Chính phủ quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư theo hình thức BT có hiệu lực thi hành nhằm tránh lãng phí nguồn lực đất đai, thất thoát ngân sách nhà nước...

Cũng liên quan đến việc thanh toán cho dự án BT, trao đổi với báo chí, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, về nguyên tắc, quỹ đất đối ứng và giá trị tiền sử dụng đất chỉ được xác định sau khi dự án BT hoàn thành và bàn giao.

Tuy nhiên, hầu hết dự án BT hiện nay tiền sử dụng đất đã được tạm tính ngay tại thời điểm ký hợp đồng để tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện song song cả 2 dự án BT và dự án khác đối ứng. Khi dự án hoàn thành, lẽ ra phải thực hiện kiểm toán kỹ thuật và kiểm toán tài chính để xác định chính xác chất lượng, giá trị, làm cơ sở cho việc thanh toán bằng đất. Song thực tế, chưa có dự án BT nào được kiểm toán mà chỉ là quyết toán. Vì vậy rất dễ phát sinh thất thoát nguồn lực về đất đai.



Tin khác