Khách đến 'vay tiền' quá đông, đền Bà Chúa Kho phải đóng cửa

Những ngày đầu năm Nhâm Dần 2022, đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh) thu hút đông đảo người dân, du khách đến thắp hương cầu, bái.

Sở dĩ địa điểm di tích lịch sử tâm linh này thu hút đông đảo người dân, du khách thập phương là vì từ lâu theo quan niệm dân gian cứ vào đầu xuân khi đến lễ bái cầu khấn tại đây để "vay vốn" thì cả năm sẽ làm ăn phát đạt, nhiều tiền của "cầu được ước thấy".

Cũng chính vì thế, ngay từ ngày mùng 1 Tết nguyên đán Nhâm Dần 2022 đã có hàng ngàn người dân, du khách kéo nhau đến đền Bà Chúa Kho thắp nhang, dâng lễ để “vay tiền” làm ăn mong cho cả năm được may mắn.

Đến ngày mùng 4 Tết, hàng dài xe cộ từ các tỉnh thành đã nối đuôi xếp hàng dài đến đền. Hàng ngàn người chen chúc nhau sắp lễ dâng lên Bà Chúa Kho, chủ yếu là người buôn bán, kinh doanh đến cầu xin làm ăn gặp nhiều may mắn.

Mặc dù người dân, du khách khi đến đền đều đeo khẩu trang, sát khuẩn tay và quét mã QPR tuy nhiên do lượng người quá đông nên nỗi lo lây lan dịch COVID-19 vẫn hiện hữu.

Trước tình hình trên, tối 4/2, Ban Chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19 phường Vũ Ninh (TP Bắc Ninh) đã ra thông báo tạm dừng đón tiếp khách tại đền Trình và đền Bà Chúa Kho.

Theo đó, do tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, du khách về lễ đền Bà Chúa Kho quá đông, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng nên để hạn chế sư lây lan của dịch COVID-19, Ban Chỉ đạo – Trung tâm chỉ huy phòng, chống dịch COVID-19 phường Vũ Ninh và Ban tổ chức quyết định đóng cửa và tạm dừng tiếp đón khách tại đền Trình và đền Bà Chúa Kho từ ngày 5/2/2022 (tức ngày mùng 5 tháng Giêng năm Nhâm Dần) cho đến khi có thông báo mới.

Lãnh đạo chủ tịch UBND phường Vũ Ninh cho biết: “Ban Ban chỉ đạo- Trung tâm chỉ huy phòng, chống dịch COVID-19 phường Vũ Ninh và Ban tổ chức Lễ hội đền Bà Chúa Kho thông báo rộng rãi để nhân dân được biết và không đến lễ tại các điểm di tích trên”.

Trước đó, tối 11/1, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 tỉnh Bắc Ninh ra văn bản yêu cầu tạm dừng tổ chức lễ hội, các hoạt động trước, trong và sau dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, để tăng cường thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch trên địa bàn.

Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 tỉnh Bắc Ninh yêu cầu giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành, đoàn thể tỉnh; trưởng ban chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 các cấp và các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh tập trung cao nhất cho công tác phòng, chống dịch, tuyệt đối không chủ quan, lơ là, mất cảnh giác.

Đôi nét về đền Bà Chúa Kho

Đền Bà Chúa Kho là một trong những di tích cổ kính gắn liền với hàng ngàn năm lịch sử của vùng đất Kinh Bắc - Bắc Ninh.

Từ lâu ngôi đền này đã đi vào tâm linh tín ngưỡng dân gian linh thiêng “sở cầu đắc cầu, sở nguyện đắc nguyện”.

Đền Bà Chúa Kho nằm trên lưng chừng ngọn núi Kho, tại khu Cô Mễ, phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đây không chỉ là khu di tích lịch sử có giá trị nằm trong quần thể di tích của khu Cô Mễ (gồm: Đình - Chùa - Đền) mà còn là nơi hàng năm nhân dân khắp cả nước hành hương mang tính tín ngưỡng.

Ngay sau đền thờ Bà Chúa vẫn còn một đường hầm có kết cấu hình mái vòm nằm lùi sâu trong chân núi, chỗ cao nhất của đường hầm là gần 2m, đào xuyên qua lòng núi Kho để đi ra phía sông Cầu (sông Như Nguyệt), cửa hầm phía này rất khó bị phát hiện.

Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cô Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.

Đền Cô Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt. Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).

Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.

Theo wikipedia, Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền".

Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cô Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cô Mễ có từ lâu đời. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.

Để nói về chuyện linh ứng của ngôi đền này thì cũng có nhiều tình tiết có yếu tố tâm linh. Đó là đầu thế kỷ 20, người Pháp xây dựng tại quả núi Kho nhà máy giấy Đông Dương. Đây là nhà máy rất lớn, bao trùm gần như toàn bộ núi. Ông chủ Bê-tô người Pháp sai người phá ngôi đền để xây dựng nhà máy, tuy nhiên, người dân Cổ Mễ đã quyết liệt phản đối. Mặc dù người Pháp xây tường bao rất cao, bảo vệ nghiêm ngặt, nhưng các cụ già vẫn tìm cách trèo vào, quyết lấy thân mình bảo vệ ngôi đền cổ này.

Một lần, khi Bê-tô quyết tâm phá đền, thì bà vợ tự dưng lăn ra đau bụng quằn quại. Bác sĩ giỏi được triệu đến, hết uống thuốc lại tiêm, nhưng những cơn đau không hề dứt. Trong hoàn cảnh đó, một công nhân người làng Cổ Mễ đã đề nghị làm mâm lễ cúng trong đền. Không biết làm cách nào khác, ông chủ Bê-tô đồng ý. Lễ cúng vừa dứt, thì vợ ông chủ Bê-tô hết đau bụng. Kinh ngạc trước sự linh thiêng của ngôi đền, ông chủ Bê-tô không phá đền nữa, mà cho làm một con đường bê tông nhỏ từ cổng nhà máy dẫn lên đền và để người dân tự do ra vào cúng bái.

Từ lâu người dân có quan niệm đầu năm đi “vay” thì ắt cuối năm phải có “trả” nợ Bà Chúa Kho. Cũng chính vì thế khu đền này thường chỉ đông đúc vào đầu và cuôi năm.