Sáng mùng 1 Tết: Khám phá ngôi đền với tên độc đáo Cẩu Nhi giữa lòng Hà Nội

07:00 16/02/2018

Tọa lạc ở một hòn đảo nhỏ trên hồ Trúc Bạch, đền Cẩu Nhi (tên gọi mới là đền Thủy Trung Tiên) gắn với sự tích vua Lý Công Uẩn lên ngôi và dời đô về Thăng Long với sự tích đầy bất ngờ, ly kỳ và thú vị.

kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Dễ nhận thấy ngay lôi vào đền Cẩu Nghi có hai tượng thạch khuyển (chó đá) ngồi gác

Đền Cẩu Nhi nằm trên hòn đảo nhỏ ở phía Tây hồ Trúc Bạch, gắn liền với truyền thuyết về việc vua Lý Thái Tổ định đô ở Thăng Long. Sự tích xưa kể rằng, ở châu Cổ Pháp có một con chó mẹ sinh được chó con trên lông có những đốm ghép lại thành chữ "Thiên tử", ứng với việc vua Lý Công Uẩn lên ngôi (vua Lý tuổi Tuất). Mẹ con Cẩu Mẫu - Cẩu Nhi đã vượt sông Hồng về Thăng Long, thành thần, được Vua cho dựng miếu thờ (sau miếu chuyển ra đảo hồ Trúc Bạch).

Trong sách “Tây Hồ chí” của cử nhân Đốc học Dương Bá Cung (1794-1868) có viết: “Châu chử (bến Châu) tròn, lớn hơn Châu phụ, ở phía Tây hồ Trúc Bạch. Trên có miếu chó thần Cổ Nhi dựng từ triều Lý. Nay hãy còn”; và Núi Khán: “Hai ngọn liền nhau, ở phía Nam hồ, góc Tây nội thành. Trên có miếu Cẩu Mẫu (mẹ chó thần) của triều Lý. Nay là chùa”.

kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Ngày rằm mùng 1 đền Cẩu Nhi được người dân đến thắp hương nhiều
kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Người dân mua quất, đào trang chí cho ngôi đền ngày Tết
kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi

Sách “Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX” (NXB HN-1995) của tác giả Nguyễn Văn Uẩn (1912-1991) khi giới thiệu về vùng Hồ Tây có viết viết: “Lên đến gần đường đê Yên phụ, ta thấy còn mấy di tích lịch sử nữa: ở bên phải, trên một gò nhỏ giữa hồ Trúc Bạch có đền Cẩu Nhi, đền này có từ thời Lý Thái Tổ (thế kỷ XI), khởi thủy ở cạnh núi Nùng trong Hoàng thành, khi xây lại thành sau này mới chuyển bài vị thờ thần ra đây. Về sau, những người coi đền và người đến lễ bái chỉ biết là đền thờ “Thủy Trung Tiên” (bà tiên dưới nước).

kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Sau khi được trùng tu đền Cẩu Nhi được đổi tên thành đền Thủy Trung Tiên
kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi

Vào thập niên 80 của thế kỷ trước đền xuống cấp sập sệ vì người đi viếng thưa dần, thậm chí có lúc đền còn bị biến thành quán "giải khát". Ý tưởng phụng dựng lại ngôi đền bắt đầu từ năm 2002 khi người dân phường Trúc Bạch tha thiết đệ đơn lên TP xin phép được xây dựng lại đền thờ Cẩu Nhi thì có một số ý kiến phản đối.

Trong đó có ý kiến của của một số chuyên gia cho rằng đền Cẩu Nhi là một sự “bịa đặt lịch sử”, bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến của các nhà khoa học khác lại ủng hộ việc phục dựng đền Cẩu Nhi. Sau đó, Sở Văn hoá và Thể thao TP Hà Nội, UBND TP Hà Nội và UBND quận Ba Đình phê duyệt dự án phục dựng đền Cẩu Nhi ở phường Trúc Bạch. Đến ngày 20/8/2017, công trình phục dựng đền Cẩu Nhi chính thức được khánh thành và được xếp hạng là di tích cấp thành phố.

Kể từ khi được được đầu tư phục dựng đền Cẩu Nhi trở nên khang trang, hơn thơ mộng hơn và được nhiều người ghé thăm, đặc biệt là vào những ngày rằm và mùng một. Nhiều người tìm đến đền Cẩu Nhi để cầu bình an, sức khỏe và hạnh phúc.

kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Đền Cẩu Nhi gắn với sự tích Vua Lý Công Uẩn lên ngôi vua
kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Hình ảnh thạch khuyển được dựng canh trước cửa đền

Ông Nguyễn Văn Đức, người trông coi đền cho biết, trước đây đền xuống cấp sập sệ, nhiều người dân còn chiếm dụng để kinh doanh nên lượng người đến viếng thưa dần. Kể từ ngày đền được trùng tu lại, ngày nào cũng có người đến thắp hương. Trong số những người tìm đến đây, có nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn mong muốn sinh con đến thành tâm lễ bài ở đền để xin ban cho mình “chú cún con” mong người nối dõi tông đường.

Vẻ đẹp kiến trúc ngồi đền nhìn từ trong ra ngoài, từ chi tiết đến tổng thể, đều có nét đặc trưng riêng biệt. Đền được xây hình chữ nhật, nằm thơ mộng tại một đảo nhỏ trên hồ Trúc Bạch, gần cuối đường thanh niên, xung quanh đền có nhiều cây xanh cổ thụ bao bọc.

Lối vào đền được xây bằng cây câu xây bằng đá hình vong cung bắc qua mặt hồ Trúc Bạch. Cầu dài 18m gồm năm nhịp, mỗi nhịp dài 3,6m, rộng 2,25m. Trước cổng có hai con chó bằng đá án ngữ. Từ đường Thanh niên, đi qua cây cầu đá này là cổng Tam Quan được được thiết kế theo lối kiến trúc truyền thống được làm bằng gỗ vững chắc, phía trên lợp bằng ngói vảy cá. Trong đền có nhiều tượng. Đặc biệt, toàn bộ tượng, chông, chân nếnđượ c chế tác bởi các nghệ nhân làng đúc đồng Ngũ Xã nổi tiếng bên hồ Trúc Bạch.

kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi
Đền Cầu Nhi trước khi được tu sửa. Ảnh H.Lực
kham-pha-ngoi-den-voi-ten-doc-dao-cau-nhi-giua-long-ha-noi

Dấu ấn lịch sự còn sót lại tấm bia đá xung quanh chạm nổi hình cánh sen khắc 4 chữ “Di tích Cẩu Nhi” là chứng tích về truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian lưu truyền đến hôm nay. Nội dung văn bia soạn theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư” và “Tây Hồ chí”, ở cuối có đoạn: “.. đến năm Canh Tuất có việc dời đô, Cẩu Mẫu, Cẩu Nhi đều hóa, vua nghe chuyện bảo đó là Chó Thần, bèn xuống chiếu cho dựng miếu thờ Cẩu Mẫu trên núi, dựng miếu thờ Cẩu Nhi trong hồ này. Miếu vẫn còn thuộc địa phận làng Trúc Yên…”. Ở cuối bia, có dòng chữ cho biết, công trình do Trung tâm Bảo quản -Tu bổ di tích thuộc Bộ VHTT xây dựng, hoàn thành ngày 4/6/1988.

Người trông coi đền Cẩu Nhi cho biết, trải qua thời gian, những chữ khắc trên bia đá nay đã mờ và phôi đi nhiều, Để bảo tồn một di tích cổ và tôn thêm vẻ đẹp Hồ Tây, Trúc Bạch, UBND thành phố Hà Nội cho sửa sang cảnh quan và dựng nhà bia. Hiện nay, tấm bia được quấn bằng lớp vải đỏ, bao bọc xung quanh càng khiến cho câu chuyện về Cẩu Mẫu – Cẩu Nhi trở thành ly kỳ lẫn thú vị.

 

Rưng rưng nghe chuyện về những mảnh đời 'xóm chạy thận' đón Tết nơi đất khách quê người

Câu chuyện về những mảnh đời trong "xóm chạy thận" (121 Lê Thanh Nghị, Hoàn Kiếm, Hà Nội) ăn Tết một mình nơi đất khách quê người khiến nhiều người không khỏi xót xa, xúc động.

 

Ngày chủ nhật cuối cùng của năm: Dòng người Thủ đô đổ ra bến xe về quê ăn Tết

Do lượng công nhân, sinh viên...sinh sống tại thủ đô Hà Nội đã bắt đầu được nghỉ Tết Nguyên Đán Mậu Tuất 2018, hơn nữa, lại trùng ngày chủ nhật nên lượng người đổ ra các bến xe rất đông. Có những người chờ từ sáng sớm để bắt được xe về quê.

 


Tin khác