Đừng vay tiền học ở Mỹ!

 Shannon Otto

Shannon Otto, sống ở Nashville, trước đây vì muốn trở thành y tá đã vay chính phủ một khoản tiền trị giá hàng ngàn đô la để thỏa mãn ước mơ của mình. Khi ra trường, cô nhanh chóng được nhận vào một bệnh viện, cô vui sướng với công việc của mình, vì nó vừa là niềm đam mê, cũng là cơ hội để cô trả bớt gánh nặng khi xưa.

Tai họa ập đến, chưa kịp thanh toán hết nợ nần, Otto bị bạo bệnh. Dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng cô mất cả năm trời để chữa trị. Đến nay, khi đã sẵn sàng để quay trở lại với nghề nghiệp yêu thích của mình, Otto nhận được thông báo choáng váng: Nếu cô không nhanh chóng giải quyết khoản nợ tồn 1.500 USD ngay lập tức, cô sẽ bị tước giấy phép hành nghề!

Shannon Otto là một trong số những người đang vướng vào rắc rối lớn chỉ vì khoản vay thời đi học. Rất ít người nhận ra rằng các khoản vay phục vụ cho việc học có thể cản trở sự nghiệp sau này của họ.

Tại 19 tiểu bang của Mỹ, các cơ quan chính quyền có thể tịch thu giấy phép hành nghề của người dân nếu họ không giải quyết các khoản vay nợ khi đi học. Một tiểu bang khác như South Dakota lại treo giấy phép lái xe, khiến cho việc đi làm gần như bất khả thi.

Khi mức nợ ngày càng tăng lên, các chủ nợ ngày càng áp dụng nhiều biện pháp mạnh tay để thúc ép những người vay nợ thời sinh viên. Bất kể là lính cứu hỏa, y tá, giáo viên, luật sư, nhà trị liệu xoa bóp, thợ cắt tóc, nhà tâm lý học và môi giới bất động sản; tất cả sẽ bị đình chỉ lao động hoặc thu hồi giấy phép hành nghề nếu không thanh toán những khoản vay nợ.

Việc xác định số người đã bị tước đoạt giấy phép cho đến nay còn gặp nhiều khó khăn do các cơ quan nhà nước và ban cấp phép không cập nhật thông tin. Từ các yêu cầu về hồ sơ công cộng của tờ New York Times, có thể xác định ít nhất 8,700 trường hợp đã bị thu hồi giấy phép hoặc có nguy cơ bị đình chỉ công tác trong những năm gần đây. Trên thực tế, số trường hợp bị thu hồi giấy phép có thể nhiều hơn vậy.

Những người ủng hộ chính sách này cho rằng những người vay nợ đang được tận hưởng ưu đãi từ những người đóng thuế. Khi tiến hành vay tiền để chi trả cho việc học, chính phủ các tiểu bang hoặc liên bang sẽ bảo lãnh các khoản vay của sinh viên, hỗ trợ thanh toán nếu chủ vay không trả đủ tiền. Khi bị tước đoạt bằng cấp, những người vay tiền sẽ có lí do đủ lớn để làm việc chăm chỉ hơn và kiếm nhiều tiền hơn để trả nợ.

Tuy nhiên một ý kiến chỉ trích lại cho rằng quy định này đang dồn những người vay nợ vào chân tường.

Chính sách hỗ trợ vay nợ của chính phủ dành cho sinh viên đã có từ hơn 50 năm trước. Vào năm 1965, Tổng thống Lyndon B. Johnson đã kí đạo luật Đào tạo Cao học, tạo ra các chương trình hỗ trợ tài chính cho sinh viên có trình độ cao đẳng – đại học.

Để thuyết phục các ngân hàng đưa ra các khoản vay, chính phủ đã đưa ra một cam kết: Nếu sinh viên vay tiền không trả được nợ, họ sẽ bị đưa vào 'sổ đen'. Chính phủ liên bang phối hợp với mạng lưới các cơ quan nhà nước để quản lí chương trình và truy cứu những người vay nợ không hợp lệ. Từ năm 2010, chính phủ liên bang đã trực tiếp tài trợ cho các khoản vay của sinh viên, thay vì dựa vào các ngân hàng.

Vào cuối những năm 1980, thiệt hại của chính phủ Mỹ đã vượt quá 1 tỷ USD mỗi năm, các cơ quan nhà nước bắt đầu thí điểm các biện pháp thu nợ mạnh mẽ hơn. Ví dụ như bang Texas và Illinois ngừng gia hạn giấy phép hành nghề cho những đối tượng chưa giải quyết hết nợ cũ. Bộ giáo dục Mỹ cũng kêu gọi các tiểu bang khác hành động tương tự. Không chấp nhận bằng cấp hoặc giấy phép hành nghề cho đến khi họ trả nợ.