Lại chi 11.000 tỷ cho bảo tàng lớn nhất Việt Nam

Chi 11.000 tỷ cho bảo tàng trong khi kinh tế nước nhà khó khăn

Sau đề án chi 10.000 tỷ để xây mới và tu sủa lại nhà hát thì mới đây, đề án chi 11.000 tỷ cho bảo tàng cũng đã vấp phải không ít ý kiến chỉ trích của người dân.

Cổng thông tin điện tử chính phủ cho biết Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa giao Bộ Xây dựng làm việc với các Bộ Kế hoạch - đầu tư và Bộ Tài chính lập kế hoạch vốn đầu tư cho dự án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia, đồng thời tổng hợp các khoản chi phí cấp bách phải chi trong năm 2015 báo cáo thường trực Chính phủ.

Bộ Kế hoạch - đầu tư cùng Bộ Tài chính phối hợp hướng dẫn Bộ Xây dựng lập kế hoạch vốn bảo đảm khả thi.

Đề án quyết chi 11.000 tỷ cho bảo tàng Hà Nội

Ngày 19-12-2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê duyệt đề án chi 11.000 tỷ cho bảo tàng để xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Nguồn vốn đầu tư cho công trình này được xác định là vốn ngân sách nhà nước cùng với sự huy động từ nhiều nguồn vốn hợp pháp khác.

Anh Phan Thanh Nhàn (Q.Tân Phú, TP.HCM) cho rằng: “Mức vốn đầu tư quá lớn. Với kinh phí chi 11.000 tỷ cho bảo tàng đó có thể thực hiện bao nhiêu công trình phúc lợi xã hội khác”.

Theo anh Nhàn, ở nước ta hầu như địa phương nào cũng có bảo tàng và ở các TP số lượng bảo tàng lại càng nhiều hơn. Tuy nhiên, tất cả đều hoạt động chưa hiệu quả.

Chị Hoàng Lam (TP.HCM) bức xúc: “Thời buổi kinh tế khó khăn, bội chi ngân sách, thắt lưng buộc bụng, nợ công tăng, cần đầu tư phục vụ các yêu cầu cấp thiết dân sinh. Bảo tàng Hà Nội xây dịp 1.000 năm Thăng Long cũng to, đẹp, “ngốn” hơn 2.000 tỉ đồng nhưng rồi có mấy ai vào tham quan, để đó chờ…tu sửa”.

“Kỳ họp Quốc hội vừa rồi, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nói nợ công gần chạm ngưỡng an toàn. Cứ đeo theo những công trình quy mô như vậy thì đất nước sẽ càng thêm khó khăn”, ông Đình Bá (Q.6, TP.HCM) lo lắng.

Trong khi đó, anh Hoàng Dũng (30 tuổi) so sánh việc xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia với sự kiện VN đăng cai Asiad 18. “Với Asiad, chúng ta đã kịp thời dừng lại. Ta sẵn sàng chịu phạt để đảm bảo lợi ích lâu dài hơn cho đất nước. Vậy với bảo tàng này thì sao? Phải hết sức cân nhắc”, anh Dũng đặt câu hỏi.

Có nên tiếp tục chi 11.000 tỷ xây bảo tàng?

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hình thành trên cơ sở sưu tập các tài liệu, hiện vật và đội ngũ cán bộ của Bảo tàng Lịch sử VN và Bảo tàng Cách mạng VN. 

Theo đề án xây dựng, bảo tàng là một công trình văn hóa hiện đại xứng tầm với lịch sử dân tộc, một bảo tàng lớn nhất VN.

Nhiều ý kiến tỏ ra khá bức xúc trước quyết định chi 11.000 tỷ cho bảo tàng này

Công trình có ý nghĩa to lớn về chính trị, tư tưởng, văn hóa - xã hội nhằm lưu giữ và phát huy giá trị di sản lịch sử - văn hóa VN, phục vụ nhu cầu nghiên cứu khoa học, học tập, cung cấp kiến thức về lịch sử, di sản văn hóa…

Theo lộ trình, thời gian thực hiện dự kiến từ tháng 11-2012 đến tháng 5-2016. Tổ chức nghiệm thu và bàn giao cho chủ quản lý sử dụng từ tháng 7-2016.

Khi đề án chi 11.000 tỷ cho bảo tàng được công bố, cư dân mạng đã bày tỏ nhiều quan điểm trái chiêu. Tuy nhien, phần đông ý kiến đều không đồng tình và cho rằng đây là một việc làm khá vô bổ trong khi đất nước đnag trong thời kì kinh tế khó khăn.

Tuy nhiên, anh Bùi Nghĩa (Hà Nội) bức xúc: “Ban đầu dự kiến bảo tàng này khánh thành vào năm 2012 giờ hoãn lại thành 2016. Nhưng nay đã hơn nửa năm 2015 rồi mà vẫn chưa thấy gì. Không biết dự án chi 11.000 tỷ cho bảo tàng rồi về đâu?”.

“Bảo tàng ở VN chưa phát huy hiệu quả. Chỉ số ít có khách đến thăm, chủ yếu là một số người nước ngoài hoặc đoàn học sinh, sinh viên đi theo diện nhà trường tổ chức. Nhiều bảo tàng nhỏ rồi mà lại xây bảo tàng lớn sẽ dẫn đến tình trạng lớn sống, nhỏ chết và ngược lại”, anh Ngô Tấn Anh (Q.Gò Vấp, TP.HCM) phân tích.

Mô hình dự án được chi 11.000 tỷ cho bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Tiến sĩ Lý Tùng Hiếu - giảng viên khoa văn hóa học (ĐH KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM) - cho rằng mục đích xây dựng bảo tàng là tốt, mang ý nghĩa nhân văn nhưng ở thời điểm hiện tại, khi nguồn vốn đầu tư lấy từ ngân sách thì đất nước sẽ càng thêm nặng gánh.

“Người dân có thể cùng chung tay xây dựng một Bảo tàng Lịch sử quốc gia, đầu tư cho văn hóa - lịch sử là đầu tư mang tính lâu dài, đầu tư cho con người, cho sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên, ở thời điểm kinh tế còn khó khăn, hệ thống bảo tàng hiện có vẫn chưa phát huy giá trị thì việc tiếp tục chi 11.000 tỷ cho bảo tàng -  một công trình quy mô là chưa cần thiết”, ông Hiếu khẳng định.

TS Lý Tùng Hiếu cho biết nên có một cuộc khảo sát ý kiến người dân về việc tiếp tục xây dựng công trình này nhằm đảm bảo hợp lòng dân.

Nhà nghiên cứu văn hóa - lịch sử, tiến sĩ Nguyễn Nhã cũng đồng quan điểm. Ông Nhã cho biết bên cạnh kinh phí xây dựng cần quan tâm đến cách thức hoạt động của bảo tàng làm sao để thu hút người dân, khách du lịch. Có như vậy, việc đầu tư với mức kinh phí cao mới mang lại ý nghĩa thực sự. Nếu không đây sẽ là sự lãng phí rất lớn.

Đề án chi 11.000 cho bảo tàng là quá xa vời

Kiến trúc sư Nguyễn Trực Luyện cho biết: “Xây dựng bảo tàng là rất tốt bởi nó mang giá trị và ý nghĩa văn hóa rất to lớn. Bảo tàng quốc gia là nơi gìn giữ những hiện vật lịch sử quý giá của đất nước, để qua đó mọi người dân đều có thể hiểu được truyền thống lịch sử của dân tộc mình hơn. Tuy nhiên, vấn đề là khi triển khai dự án thì cần phải tính toán sao cho hợp lý, nên xây dựng vào lúc nào và như thế nào sao cho phù hợp”.

Trong khi đó, Kiến trúc sư Nguyễn Quốc Thông, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cũng cho rằng: Việc xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia thời điểm này có lẽ sẽ vấp phải những phản ứng từ dư luận, và thực tế là không có công trình văn hóa nào mà không tốn tiền, và không có công trình văn hóa nào trực tiếp làm ra tiền cả… Ở tất cả các nước có hệ thống bảo tàng tiên tiến khác, phải có một dây chuyền bảo tàng chuyên nghiệp rồi người ta mới tiến hành làm cái vỏ, có nghĩa là có con người, có hiện vật, có công nghệ vận hành rồi mới xây nhà bảo tàng. Còn chúng ta đang làm ngược lại. Cứ xây cái đã, trong ruột có gì tính sau.

KTS Nguyễn Trực Luyện bày tỏ quan điểm: “Ai cũng biết rằng giữa thời điểm nền kinh tế đang gặp khó khăn như hiện nay, việc huy động một nguồn vốn lớn như thế là rất không phù hợp. Xây bảo tàng là cần thiết nhưng cái cần thiết hơn nữa là phải tính đến chiến lược phát triển lâu dài của kinh tế đất nước. Có lẽ không ai đi tham quan bảo tàng khi đời sống đang khó khăn phải chạy ăn từng bữa cả, đó là thực tế mà chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận”.

Về góc độ quy mô và kiến trúc của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia sắp được xây dựng, KTS Nguyễn Trực Luyện cho rằng: “Nếu triển khai thì đây sẽ là công trình bảo tàng lớn nhất từ trước đến nay ở nước ta. Bảo tàng được đầu tư những hơn 11 nghìn tỷ đồng để xây dựng thì hẳn sẽ rất quy mô và hiện đại rồi. Nhưng chỉ sợ hiện đại quá sẽ hóa xa vời”.

Chi 11.000 tỷ cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia liệu có thiết thực

“Xa vời ở đây là với cả phía người dân lẫn tính khả thi của dự án. Thay vì cảm thấy gần gũi thân thiện, người dân lại sẽ cảm thấy bảo tàng lại như một cái gì đó lớn lao quá, hoành tráng quá, khó tiếp cận. Thực tế cho thấy để hoàn thiện xong một dự án với công trình to lớn như thế cũng không phải nói là làm xong ngay được, nó còn kéo theo nhiều bất cập khác nữa”, KTS Nguyễn Trực Luyện cho biết.

Ngoài ra, KTS Nguyễn Trực Luyện cũng bày tỏ sự lo ngại về vấn đề chất lượng của công trình sau khi hoàn thành. “Đã tốn kém hàng chục nghìn tỷ đồng để đầu tư cho dự án xây dựng bảo tàng thì phải triển khai thực hiện sao cho tốt, tốn kém chỉ một lần thôi nhưng công trình sẽ phải dùng ngay được, phải bền vững. Không thể vừa hoàn thành và nghiệm thu xong lại tiếp đến là “giai đoạn” tu bổ, sửa chữa, khắc phục sự cố… như trường hợp của Bảo tàng Hà Nội vừa qua được. Làm như thế không hiệu quả và thiếu tính khoa học, lại còn tốn kém thêm”, KTS Nguyễn Trực Luyện nhấn mạnh.

Trước đó, trả lời trước báo chí, Tiến sĩ Nguyễn Văn Cường, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã cho rằng “Đây là chủ trương lớn, dự án lớn đã có từ lâu và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Nay triển khai thì chúng tôi có nghĩa vụ phải chấp hành và thực hiện”.