Chính quyền Tổng thống Trump có chiến lược mới ở Syria?

09:00 08/10/2018

Chính quyền Trump đang mở ra “chương” mới trong “câu chuyện” can thiệp của Mỹ ở Syria khi thề sẽ không rút lui cho đến khi cuộc nội chiến này kết thúc theo cách khiến Iran chấm dứt sự hiện diện khắp Trung Đông, Washington Post ngày 30/9 bình luận.

ly-do-chinh-quyen-tong-thong-trump-thay-doi-chien-luoc-o-syria
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thay đổi mục tiêu ở Syria.

James Jeffrey - đại diện đặc biệt của Bộ Ngoại giao Mỹ về vấn đề Syria, cho biết Mỹ sẽ duy trì sự hiện diện ở đất nước Trung Đông này, có thể bao gồm nhiệm vụ mở rộng hành động quân sự, cho đến khi Iran rút quân đội của mình và các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn khỏi các nước trong khu vực, bao gồm Syria.

"Tổng thống muốn chúng tôi ở Syria cho đến khi điều đó (Iran rút quân đội và các lực lượng dân quân khỏi Syria) và các điều kiện khác được đáp ứng", ông Jeffrey nói với các phóng viên hôm 28/9.

Phát ngôn trên của ông Jeffrey được đưa ra vài ngày sau khi Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton thông báo rằng Mỹ sẽ không rút lui khi “quân Iran còn nằm ngoài biên giới Iran". Đây là lần đầu tiên Mỹ đề cập tới Iran khi nói về lý do đóng quân ở Syria.

Trước đây, các lãnh đạo Lầu Năm Góc tuyên bố quân đội Mỹ sẽ rời Syria sau khi lãnh thổ do quân hồi giáo cực đoan chiếm đóng được giải phóng và được ổn định lại bởi các lực lượng địa phương. Nhưng hồi cuối tháng Chín, Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis lại cho biết quân đội sẽ vẫn ở Syria cho đến khi có thể đảm bảo rằng lực lượng địa phương có thể ngăn chặn sự hồi sinh của các phần tử hồi giáo cực đoan, bao gồm tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), như đã từng xảy ra ở Iraq sau khi Mỹ rút quân vào năm 2011.

Trong khi đó, Lầu năm góc vẫn nhấn mạnh rằng nhiệm vụ quân sự của Mỹ ở Syria không thay đổi. Theo luật, nhiệm vụ này chỉ là chống lại IS. Nhưng các nhà chức trách cho biết, việc kiềm tỏa Iran đã trở thành “lợi ích thứ hai” mà Mỹ có được khi đóng quân ở Syria.

ly-do-chinh-quyen-tong-thong-trump-thay-doi-chien-luoc-o-syria
Iran là đồng minh lâu năm của Syria.

Chiến lược mới dường như đã giúp chính quyền Trump tự tin hơn ở Syria trong bối cảnh Washington phải đối phó với hàng loạt chướng ngại khi Tổng thống Syria Bashar al-Assad được Nga hậu thuẫn và Washington đang bị yếu thế nếu có đàm phán về Syria.

Ông Faysal Itani, một học giả Trung Đông tại viện chính sách của Hội đồng Đại Tây Dương, cho biết các quan chức Mỹ dường như chuyển hướng sang hy vọng rằng Mỹ cuối cùng đã tìm ra được điều kiện đáng kể để có được vị thế hơn trong tiến trình đàm phán của Liên Hợp Quốc về Syria vốn bị trì hoãn lâu nay hoặc đã tìm ra cái cớ để không rút quân khỏi Syria

"Hoặc chúng ta là những người gây hiểu lầm cho mọi người và muốn ở lại đó vô thời hạn, hoặc chúng ta đang lừa dối chính mình để có thể nghĩ rằng kết quả đàm phán nằm trong tầm tay”, ông Itani nói.

Các chuyên gia Trung Đông cho biết sự thay đổi trong thông điệp của Mỹ cho thấy chính quyền Trump đang sẵn sàng hơn để thúc đẩy sự hiện diện quân sự trong chiến lược lớn hơn nhằm cô lập Iran. Bolton, một người có quan điểm cứng rắn với Iran lâu năm như ông Trump, đã phản đối thỏa thuận hạt nhân của Tổng thống Barack Obama với Iran. Ông thường xuyên nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn Tehran thiết lập “vòng cung kiểm soát” từ Iraq, Syria tới Lebanon.

Eric Edelman, cố vấn tại Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách, từng là Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ và Phần Lan và là quan chức Lầu Năm Góc dưới thời cựu Tổng thống George W. Bush nói: “(Mục đích của Mỹ) là hạn chế khả năng làm bá chủ của Iran trong khu vực”.

Dù vậy, nhiều người cho rằng, mục tiêu để Iran rút sự hiện diện quân sự ở các nước trên không thể thành công. Iran dường như không dễ dàng từ bỏ vị thế của nước này ở Địa Trung Hải khi đã nỗ lực suốt một thập kỉ qua và đã mở rộng được sự hiện diện đáng kể từ năm 2011.

Tại Syria, Quân đoàn Cách mạng của Iran được cho là chỉ huy ít nhất 10.000 dân quân, bao gồm cả dân quân người Shiite và quân đội chính phủ, tạo thành “xương sống” cho lực lượng đã giúp ông Assad giành lại các khu vực rộng lớn từ tay phiến quân.

“Quan điểm cho rằng Iran sẽ từ bỏ hoặc buộc phải từ bỏ sự hiện diện quân sự trong tương lai gần là ảo tưởng” Robert Malley, người đứng đầu Nhóm khủng hoảng quốc tế và giám sát chính sách Trung Đông tại Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Mỹ Barack Obama nói. “Iran là đồng minh lâu dài nhất, nhất quán nhất và đáng tin cậy nhất của ông Assad”.

Theo một nhà ngoại giao phương Tây, Iran đã chi hàng chục tỷ USD ở Syria và mất hàng ngàn quân để hỗ trợ Damacus. Nếu nước Mỹ hiện diện quân sự ở Syria cho đến khi Iran rút lui thì có nghĩa là quân Mỹ sẽ ở Syria ít nhất nhiều thập kỷ nữa, nhà ngoại giao này nói.

Ông Fred Kagan, một học giả tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết chính quyền sẽ cần phải phát triển một kế hoạch chi tiết cho việc gây áp lực bằng các biện pháp trừng phạt kinh tế mà Washington đang áp dụng đối với Tehran cho đến giờ.

Ông nhận định rằng các phương tiện gián tiếp có thể khiến Iran giảm bớt dấu chân quân sự ở Syria, nhưng có lẽ không nhiều như mong muốn. "Nếu chúng ta nghiêm túc về việc đạt được mục tiêu như ông Bolton đề cập, chúng ta sẽ cần phải làm nhiều hơn nữa", ông Kagan nói.

 

Sau S-300, Nga sắp tiến hành loạt biện pháp khác ở Syria

Nga đã hoàn thành việc chuyển giao hệ thống phòng không S-300 đầu tiên cho Syria. Tiếp theo, Moscow sẽ thực hiện hàng loạt biện pháp khác sau vụ máy bay Il-20 bị bắn hạ.

 

Israel dọa dùng tiêm kích hàng hình F-35 đối phó với S-300 tại Syria

Ngày 3/10, Đài phát thanh quân đội Israel Galei Tzahel tuyên bố Không quân Israel có thể sẽ dùng đến tiêm kích hàng hình F-35 để không kích Syria sau khi Nga chuyển S-300 cho Syria.

 

Video: Cận cảnh hệ thống S-300 được dỡ xuống ở Syria

Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố video quay cảnh hệ thống phòng không S-300 gồm bệ phóng, tên lửa đánh chặn, radar và các bộ phận khác được dỡ xuống từ máy bay vận tải Condor ở Syria.



Tin khác