Mất tiền trong tài khoản: Ngân hàng 'đá' trách nhiệm cho nhân viên, ai dám gửi tiền nữa

aA

Khách hàng đến trụ sở ngân hàng vì muốn giao dịch với ngân hàng chứ không phải giao dịch với cá nhân cán bộ ngân hàng. Họ gửi tiền cho ngân hàng chứ không phải cho gửi cho một cá nhân nào đó. Do vậy, ngân hàng vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn trả các khoản tiền gửi cho khách hàng của mình.

mất-tiền-trong-ngân-hàng — *Đang có hiện tượng ngân hàng "đá" trách nhiệm cho cán bộ nhân viên khi khách hàng bỗng dưng mất tiền trong tài khoản. Ảnh minh họa*

Những vụ việc khách hàng báo mất hàng chục tỷ đồng tuy nhiên trong quá trình xem xét xác định lỗi, trách nhiệm của các bên ngân hàng thường “đá” trách nhiệm cho cá nhân nhân viên giao dịch khiến quyền lợi người gửi tiền bị xâm hại.

Thời gian qua, xuất hiện hàng loạt các vụ việc tiền gửi tiết kiệm của khách hàng bị “bốc hơi” do sai phạm cố ý của cán bộ ngân hàng. Ghi nhận thực tiễn có những trường hợp khách hàng bị mất tiền gửi tiết kiệm điển hình như sau:

Trường hợp thứ nhất, tiền gửi của khách hàng đã được nhập vào hệ thống dữ liệu thông tin của ngân hàng, sau đó cán bộ ngân hàng dùng các thao tác nghiệp vụ trái quy trình, cố ý xâm phạm tài khoản tiền gửi, chiếm đoạt tiền gửi.

Điển hình cho sai phạm này có thể kể đến chính là những thủ đoạn phạm tội xâm phạm tiền gửi khách hàng trong Đại án Huyền Như, đã từng gây xôn xao dư luận vào năm 2014. Giữ vị trí lãnh đạo tại phòng giao dịch VietinBank Huỳnh Thị Huyền Như đã lợi dụng chức vụ được ngân hàng giao để dùng các thủ đoạn chuyển tiền không có chứng từ của khách hàng, tất toán tiền gửi không có chữ ký chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng.

Hay trước đó năm 2008, tại chi nhánh Agribank Châu Thành - Kiên Giang, giao dịch viên Hồ Thị Thu Hằng đã sử dụng thẻ tiết kiệm khống để phát hành cho khách mà không hạch toán vào hệ thống. Thay vào đó, Hằng chỉ báo cáo lãnh đạo rằng đã hủy thẻ khống vì bị hỏng và chiếm đoạt luôn 21 tỷ đồng của khách. Cũng chính Hằng đã chiếm đoạt gần 8 tỷ đồng của một khách khác với hành vi tự ý tất toán thẻ tiết kiệm.

Tất cả những vụ việc nêu trên cho thấy, sai phạm cố ý của chính cán bộ ngân hàng là một nguyên nhân thường trực gây nên hậu quả rủi ro từ các giao dịch tiền gửi. Ngân hàng không thể lơ là được yếu tố này và chỉ có thẳng thắn nhìn nhận đây là một nguy cơ tiềm ẩn, thì việc quản lý rủi ro mới có hiệu quả.

Luật-su-hải- mất-tiền-trong-ngân-hàng — *Luật sư Trần Minh Hải khẳng định khi khách hàng mất tiền trong tài khoản bất luận thế nào ngân hàng phải chịu trách nhiệm. Ảnh nhân vật cung cấp.*

Trường hợp phổ biến thứ hai, khách hàng nộp tiền gửi vào ngân hàng, nhưng nhân viên ngân hàng không nhập thông tin tiền gửi vào hệ thống dữ liệu thông tin của ngân hàng và có những thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt số tiền gửi tiết kiệm của khách hàng. Ví dụ như đưa cho khách hàng sổ tiết kiệm nhưng lại không nhập số tiền vào hệ thống rồi khai báo với ngân hàng mất phôi thẻ, sau đó chiếm đoạt tiền của khách hàng…

Trường hợp gần đây nhất, là sự việc xảy ra tại Chi nhánh OceanBank Hải Phòng khi một số cán bộ chi nhánh ngân hàng này đã có dấu hiệu xâm phạm hơn 400 tỷ đồng tiền gửi tiết kiệm của khách hàng gửi tiền. Khách hàng có các thẻ tiết kiệm nhưng ngân hàng lại không có thông tin tiền gửi trên hệ thống.

Bất luận thế nào thì về mặt pháp lý, ngân hàng đều có trách nhiệm trước quyền lợi của người gửi tiền.

Đối với trường hợp thứ nhất, vì tiền gửi của khách hàng đã được nhập vào hệ thống ngân hàng nên số tiền này thuộc về tài sản của ngân hàng. Cán bộ ngân hàng thực hiện hành vi rút tiền từ tài khoản tiền gửi của khách hàng nhưng về pháp lý đó là hành vi chiếm đoạt tài sản của ngân hàng. Do vậy, ngân hàng phải chịu trách nhiệm hoàn trả các khoản tiền gửi cho khách hàng của mình.

Đối với trường hợp thứ hai, ngân hàng cũng phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với khách hàng của mình. Khách hàng gửi tiết kiệm vì tin tưởng vào thương hiệu, uy tín của ngân hàng. Họ đến trụ sở ngân hàng vì muốn giao dịch với ngân hàng chứ không phải giao dịch với cá nhân cán bộ ngân hàng. Họ gửi tiền cho ngân hàng chứ không phải cho gửi cho một cá nhân nào đó.

Hiện nay mỗi khi xảy ra một vụ việc tiền gửi của khách hàng bị xâm phạm, thì đều có tình trạng ngân hàng đẩy trách nhiệm cho cá nhân nhân viên vi phạm. Trong khi đó, các cá nhân nhân viên vi phạm lại xâm phạm tiền gửi của khách hàng trong quá trình đại diện cho ngân hàng, thực thi nhiệm vụ ngân hàng giao phó và dùng chính những công nghệ, quy trình, phương tiện của ngân hàng cung cấp. Điều này không đúng về mặt trách nhiệm pháp lý.

Theo quy định tại Điều 87 về “Trách nhiệm dân sự của pháp nhân”, Bộ luật Dân sự 2015: “Pháp nhân phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh pháp nhân”.

Do vậy, trách nhiệm phải thuộc về ngân hàng.

Đổ lỗi cho cá nhân cán bộ sai phạm và thờ ơ trước quyền lợi của người gửi tiền khi tiền gửi khách hàng bị xâm phạm là những hành động có thể tạo nên nguy cơ rủi ro lớn trong hoạt động của cả hệ thống ngân hàng.