Nga - Venezuela: Dầu mỏ, quân sự và sự ủng hộ đối với Tổng thống Maduro

06:36 28/01/2019

Bất chấp Mỹ và hàng loạt quốc gia trong châu lục ra sức phản đối và muốn lật đổ Tổng thống Nicolas Maduro. Nhưng có vẻ Nga đứng ngoài vòng xoáy này bởi mối quan hệ đặc biệt giữa hai quốc gia.

nga-venezuela-dau-mo-quan-su-va-su-ung-ho-doi-voi-tong-thong-maduro
Tổng thống Nga Putin (phải) và Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Nga năm 2018. Ảnh: Reuters.

Mỹ và một loạt các quốc gia Mỹ Latinh ra sức công nhận lãnh đạo phe đối lập Venezuela Juan Guaido là tổng thống lâm thời thay vì Tổng thống Nicolas Maduro, người nhậm chức nhiệm kỳ hai vào hôm 10/1. Tuy nhiên, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga vẫn đứng về phía Maduro.

Điện Kremlin gọi Maduro là tổng thống hợp pháp và cáo buộc Mỹ cố gắng chiếm quyền lực ở Venezuela, cảnh báo Washington chớ can thiệp quân sự.

Nga là đồng minh lâu năm của Maduro và người tiền nhiệm Hugo Chavez, với liên kết trong ngành dầu mỏ và quân sự. Chính phủ Nga và công ty dầu khí Rosneft đã cho Venezuela vay ít nhất 17 tỷ USD kể từ năm 2006, theo tính toán của Reuters.

Hai quốc gia có ngân hàng liên doanh là Evrofinance Mosnarbank. Quỹ phát triển quốc gia Venezuela kiểm soát 49,99% cổ phần của ngân hàng này. Trong khi đó, hai ngân hàng nhà nước Nga là Gazprombank (thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Nga Gazprom) và VTB sở hữu số cổ phần còn lại.

VTB là ngân hàng lớn thứ hai của Nga. Họ đang cân nhắc bán cổ phần trong Evrofinance nhưng chưa có thỏa thuận nào.

Rosneft, nhà sản xuất dầu lớn nhất của Nga, hoạt động tại Venezuela và đã cấp các khoản vay cho công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA. Rosneft cho biết PDVSA đã trả 500 triệu USD trong quý ba năm ngoái, số nợ còn lại là 3,1 tỷ USD. Rosneft cũng nắm giữ 49,9% cổ phần của Citgo, nhà máy lọc dầu PDVSA thiết lập ở Mỹ.

Giám đốc điều hành của Rosneft Igor Sechin thường xuyên đến Venezuela. Ông đã tham gia vào một số dự án dầu khí ở nước này có tổng sản lượng là 8 triệu tấn trong năm 2017, tương đương 161.000 thùng mỗi ngày.

Nga, nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, cũng cung cấp loại lương thực này cho Venezuela. Nga đã xuất khẩu cho Venezuela 226.000 tấn lúa mì năm 2018 và 223.500 tấn trong năm 2017.

Caracas lần đầu tiên ký thỏa thuận mua súng với Moskva vào năm 2006. Venezuela sau đó chi hàng tỷ USD để mua 24 tiêm kích Su-30MK2, 53 trực thăng vũ trang Mi-24 và 100.000 súng trường AK.

Tháng trước, nhật báo Nezavisimaya trích dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết Nga muốn triển khai máy bay chiến lược tại một căn cứ không quân của Venezuela ở vùng biển Caribe phía đông nam Mỹ.

Oanh tạc cơ Tu-160 Nga tại Caracas tháng 12/2018. Ảnh: Tass.

Oanh tạc cơ Tu-160 Nga tại Caracas tháng 12/2018. Ảnh: Tass.

Hai oanh tạc cơ Tu-160 Nga có khả năng mang vũ khí hạt nhân tháng trước hạ cánh ở Venezuela để diễn tập cùng không quân nước này. "Cuộc diễn tập cho thấy chúng tôi sẵn sàng bảo vệ từng centimet lãnh thổ Venezuela nếu cần. Đây là điều chúng tôi thực hiện cùng những người bạn khắp thế giới", Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố. Động thái này được thực hiện ngay sau chuyến thăm Moskva của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. 

Sự xuất hiện của hai oanh tạc cơ Nga ở Nam Mỹ đã khiến Washington tức giận. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phê phán Nga "cử phi cơ bay nửa vòng thế giới để phung phí ngân sách công". Điện Kremlin sau đó phản bác chỉ trích của Mỹ, cho rằng bình luận của Pompeo không đúng phép tắc ngoại giao.

"Chúng tôi không đồng tình với cáo buộc phung phí tiền của. Thật khó chấp nhận khi một nước có thể nuôi sống toàn bộ châu Phi chỉ bằng một nửa ngân sách quốc phòng lại đưa ra tuyên bố như vậy", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu.

Ngoại trưởng Venezuela Jorge Arreaza cũng chỉ trích tuyên bố của Pompeo, đề cập tới hàng loạt căn cứ quân sự được Mỹ triển khai khắp thế giới. "Thật lạ khi chính phủ Mỹ nghi ngờ quyền hợp tác quốc phòng và an ninh của nước khác, trong khi Tổng thống Trump từng công khai đe dọa xâm lược chúng tôi", ông nói.

Sau khi thủ lĩnh đối lập Guaido tự nhận là tổng thống Venezuela, Putin đã điện đàm để thể hiện sự ủng hộ với Maduro. Quân đội và tòa án tối cao Venezuela cũng tuyên bố trung thành với ông này.

Vì vậy, mặc dù Mỹ và một số nước khác đứng về phe đối lập, khó có thể đoán được kết cục của khủng hoảng chính trị hiện nay. Khi Mỹ ngày 24/1 yêu cầu Hội đồng Bảo An Liên Hợp Quốc họp khẩn về tình hình ở Venezuela, đại diện của Nga đã ngay lập lực phản đối.

"Tôi không nghĩ cần tổ chức cuộc họp, đó là vấn đề nội bộ của họ", đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc Vassily Nebenzia nói.

Nga 'phản pháo' tin cử lực lượng quân sự đến bảo vệ Tổng thống Venezuela

Hãng tin Ria Novosti ngày 25/1 dẫn lời Đại sứ Nga tại Caracas Vladimir Zaemsky tuyên bố thông tin về “những công ty quân sự tư nhân của Nga tại Venezuela” là “tin không chính xác”.

Tuyên bố trên của Đại sứ Zaemsky đưa ra trong bối cảnh trước đó hãng tin Reuters dẫn nguồn tin giấu tên cho biết các nhà thầu quân sự tư nhân, những người làm các nhiệm vụ bí mật cho Nga, đã đáp máy bay tới Venezuela vài ngày trước để tìm cách tăng cường an ninh cho Tổng thống nước sở tại Nicolas Maduro, nhằm đối phó với những cuộc biểu tình phản đối được Mỹ hậu thuẫn.

Thư ký báo chí của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Dmitry Peskov ngày 27/1 cũng lên tiếng bác bỏ thông tin cho rằng quân đội Nga đang hiện diện tại Venezuela.

Trả lời câu hỏi “có hay không 400 lính Nga đang bảo vệ Tổng thống Nicolas Maduro ở Venezuela?,” ông Peskov nhấn mạnh: “Không hề có chuyện đó.”

Trước đó cùng ngày Reuters đưa tin, các nhà thầu quân sự tư nhân, những người làm các nhiệm vụ bí mật cho Nga, đã đáp máy bay tới Venezuela vài ngày trước để tìm cách tăng cường an ninh cho Tổng thống nước sở tại Nicolas Maduro, nhằm đối phó với những cuộc biểu tình phản đối được Mỹ hậu thuẫn.

Một nguồn tin xác nhận về sự hiện diện của những nhà thầu quân sự này tại Venezuela, song không tiết lộ thời điểm hoặc vai trò của họ khi tới quốc gia Nam Mỹ này.

Ông Yevgeny Shabayev, thủ lĩnh nhóm địa phương của lực lượng bán quân sự Cossacks có quan hệ với các nhà thầu quân sự Nga, cho hay số lượng nhà thầu Nga tại Venezuela có thể là khoảng 400 người. Tuy nhiên, những nguồn tin khác đưa ra một con số nhỏ hơn.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga và Bộ Thông tin của Venezuela không phản hồi các đề nghị bình luận về những nhà thầu này, song người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói: "Chúng tôi không có thông tin như vậy".

Nga, nước đã hỗ trợ cho Chính phủ của đương kim Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hàng tỷ USD, trong tuần này đã cam kết sát cánh với ông Maduro, sau khi nhà lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido tự xưng là Tổng thống lâm thời nước này với sự tán thành của Washington.

Các cuộc biểu tình bắt đầu bùng nổ ngày 23/1 tại Caracas chống lại Tổng thống đương nhiệm Venezyela Nikolai Maduro. Chủ tịch Quốc Hội Juan Guaido tự tuyên bố là "quyền tổng thống", để chuẩn bị cho một chính phủ chuyển tiếp. Mỹ và một số nước đã tuyên bố công nhận ông Guaido và yêu cầu Tổng thống Venezuela Maduro, được bầu nhưng phe đối lập coi là không hợp pháp, không được sử dụng các biện pháp chống lại phe đối lập.

 

Châu Âu ra tối hậu thư cho Tổng thống Venezuela Maduro

Nếu ông Nicolas Maduro không chấp nhận bầu cử lại, các nước Đức, Pháp và Tây Ban Nha sẽ nghiễm nhiên công nhận lãnh đạo đối lập Juan Guaido là tổng thống Venezuela.

 

Tình hình Venezuela ngày 27/1: Venezuela tạm dừng trục xuất các nhà ngoại giao Mỹ

Pháp, Đức và Tây Ban Nha ra tuyên bố tương tự về tình hình Venezuela. Các nhà ngoại giao Mỹ tạm thời chưa phải rời Venezuela.



Tin khác