Vụ mất 245 tỉ đồng: Eximbank có bảo vệ quyền lợi người gửi tiền?

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/1018, trả lời câu hỏi của phóng viên xung quanh sự việc khách hàng VIP gửi tiền ở Eximbank mất hàng trăm tỷ đồng, cũng như việc bảo vệ quyền lợi người gửi tiền bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết: “Vụ việc này diễn ra từ năm 2017. Vào cuối năm 2017, cơ quan cảnh sát điều tra cũng đã khởi tố vụ án. Về phía NHNN đã chỉ đạo Eximbank tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan của pháp luật để xử lý vụ việc.

Quan điểm của NHNN cũng như Eximbank là bảo vệ quyền lợi người gửi tiền phải là ưu tiên hàng đầu. Qua nắm bắt thông tin, chúng tôi cũng thấy Eximbank đã rất tích cực, gặp gỡ, trao đổi với người gửi tiền, đưa ra hướng xử lý trong lúc chờ phán quyết của cơ quan pháp luật.

Trong hoạt động các tổ chức tín dụng và khách hàng thì các tổ chức tín dụng sẽ tuân thủ quy định của Nhà nước. Trong quan điểm chỉ đạo của NHNN, không có chuyện phân biệt giữa khách hàng VIP và khách hàng bình thường”.

Trước đó như chúng tôi đã thông tin, từ năm 2014 đến đầu 2017, ông Lê Nguyễn Hưng - Phó Giám đốc Eximbank Chi nhánh TP HCM - lợi dụng sự tin tưởng của khách hàng là bà Chu Thị Bình ủy quyền giao dịch tiền gửi tiết kiệm, cùng nhân viên của Eximbank đến nhà riêng của bà Bình để trình bày những khoản đã tất toán dựa theo kỳ hạn gửi của bà Bình.

Theo đó, ông Lê Nguyễn Hưng lợi dụng bà Chu Thị Bình ký khống giấy ủy quyền để điền tên 3 người được ủy quyền, để rút tiền từ các sổ tiết kiệm của bà Bình. Mặt khác, ông Hưng còn chỉ đạo cấp dưới xác nhận giao dịch không đúng quy định của Eximbank, chi trả tiền không đúng người gửi. Cách làm này đã giúp ông Hưng chiếm đoạt hàng trăm tỉ đồng của bà Bình.

Vào khoảng tháng 2/2017, ông Hưng bất ngờ xin nghỉ việc tại Eximbank rồi bỏ trốn khỏi Việt Nam. Thời điểm này, bà Bình kiểm tra số dư 3 sổ tiết kiệm, trong đó một sổ 247 tỉ đồng, một sổ 49 tỉ đồng và một sổ 5,4 tỉ đồng thì phát hiện toàn bộ tổng số tiền 301,4 tỉ đồng "không cánh mà bay".

Lập tức, bà Bình đến làm việc với tổng giám đốc Eximbank và trình báo với Cơ quan Cảnh sát Điều tra phía Nam (C44B) - Bộ Công an. Đầu tháng 2/2018, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Eximbank Chi nhánh TP HCM.

Theo bà Chu Thị Bình, Eximbank quản lý không tốt, nhân viên làm sai quy trình, giả mạo chứng từ để rút tiền của người gửi là lỗ hổng quản trị vô cùng lớn. Trong khi đó, khách hàng vẫn còn giữ sổ tiết kiệm nhưng khi đến rút thì ngân hàng thông báo tiền không còn và chưa thực hiện chi trả là vô lý.

Khách hàng bức xúc cho rằng, Eximbank hứa hẹn với chờ kết luận của cơ quan điều tra sẽ trả lại tiền. Đến nay, cơ quan điều tra đã có văn bản thông báo rằng Eximbank có trách nhiệm trả lại tiền nhưng ngân hàng này không thực hiện.

Theo quan điểm các chuyên gia và luật sư, trong các vụ việc mất tiền gửi, Ngân hàng Nhà nước phải bảo vệ quyền lợi người gửi tiền. Ngân hàng phải chịu trách nhiệm bồi thường, cho dù khách hàng có thể có một số sơ hở, thiếu sót thậm chí là vi phạm, sai trái nào đó. Vì nguyên nhân chính yếu dẫn đến mất tiền thường là do lỗi và sai phạm của chính các cán bộ, nhân viên ngân hàng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao là huy động vốn của khách hàng gửi tiền.

 Điều 87 về “Trách nhiệm dân sự của pháp nhân”, Bộ luật Dân sự năm 2015 đã quy định, pháp nhân phải chịu hoàn toàn trách nhiệm dân sự do người của pháp nhân xác lập, thực hiện. Điều này cũng tương tự trong lĩnh vực hành chính, đó là Nhà nước phải bồi thường theo Luật Bồi thường của Nhà nước năm 2017 khi cán bộ, công chức làm sai, sau đó mới xử lý trách nhiệm của cá nhân.

Ngoài ra, việc mất tiền của khách hàng gửi tiền thực chất chỉ là việc liên quan đến khách hàng, còn chính ngân hàng mới mà người bị mất tiền, vì theo quy định tại Điều 464 về “Quyền sở hữu đối với tài sản vay”, Bộ luật Dân sự năm 2015, tiền khách hàng đã gửi vào ngân hàng là thuộc sở hữu của ngân hàng.