Ngôi cổ tự với bức tranh tường 9 con rồng lớn nhất Việt Nam

Chùa Diệu Đế nằm bên bờ sông Đông Ba thuộc phường Phú Cát (TP Huế). Sử sách ghi chép lại vào đầu thế kỷ thứ XIX, ở phía Đông kinh thành có một khu vườn rất đẹp. Năm Đinh Mão (1807), trong căn nhà giữa khu vườn, Hoàng tử Miên Tông, con vua Minh Mạng ra đời. Sau này lên ngôi lấy niên hiệu là Thiệu Trị. Năm 1844 nhà vua cho xây dựng lại nơi ở của mình thành một ngôi chùa và đặt tên là Diệu Đế Tự.

Mong muốn chùa sẽ là nơi bảo vệ cho kinh thành, vừa trấn tĩnh những người lầm đường lạc lối trở về với điều thiện nên nhà vua lấy tên chùa là Diệu Đế. Qua cổng tam quan vào chùa, phía bên trái là Bi đình (nhà để bia) và bên phải là Chung đình (nhà đặt chuông).

Chùa được xây dựng trên nơi từng là tiềm để của vua nên kiến trúc chùa không giống với bất cứ chùa nào lúc bấy giờ, với nhiều lớp tường bao bọc, phía ngoài có nhiều trụ biểu đánh dấu chùa. Theo ghi chép, lúc trước chùa có một bảo tháp làm bằng ngà cao khoảng 1 m đặt trước chính điện, kiến trúc chùa nguy nga, tráng lệ nhưng trận chiến năm 1968 chùa bị bom phá hủy gần như hoàn toàn.

Bên Tả, hữu Đại Giác Điện là nhà đặt tượng các vị hộ pháp. Những bức tượng này được tạc theo kiểu võ sĩ cổ, mình mặc áo giáp, đầu đội mũ, một vị tay cầm viên ngọc, vị kia tay cầm binh khí, trong tư thế đứng rất uy nghiêm. Phía sau còn có một số bức tượng các vị La Hán.

Bức tranh “Long vân khế hội” hay “Cửu Long ẩn vân” do họa sĩ Phan Văn Tánh, dưới triều Nguyễn vẽ hình 9 con rồng vờn trong mây trên trần và 4 cột giữa chính điện. Bức họa này từng được Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam công nhận là bức tranh trần lớn nhất Việt Nam vào 3/2008. Mỗi con rồng một vẻ, tất cả đều oai phong lẫm liệt toát lên cái thần của con vật linh thiêng, uy quyền nhất trong 12 con giáp.

Một vị thiền sư ở chùa cho hay bức "Long vân khế hội" đang đứng trước nguy cơ bị hủy hoại vì chùa xây đã lâu nên trần chánh điện xuống cấp, khiến nước ngấm xuống làm một số mảng màu bị ẩm ướt, rêu đen bám khiến các con rồng màu bị biến đổi.