Nguyên nhân Anh rời EU

11:15 15/03/2019

Nguyên nhân Anh rời EU được đánh giá xuất phát từ sự nổi loạn của các nghị sĩ, cuộc khủng hoảng nhập cư và sự trỗi dậy của đảng UKIP đã khiến nước Anh ra quyết định lịch...

Nguyên nhân Anh rời EU
Nguyên nhân Anh rời EU là do mâu thuẫn nội bộ nước Anh cũng như sự suy thoái kinh tế khu vực dẫn đến cuộc khủng hoảng nhập cư.

Nguyên nhân Anh rời EU được đánh giá xuất phát từ sự nổi loạn của các nghị sĩ, cuộc khủng hoảng nhập cư và sự trỗi dậy của đảng UKIP đã khiến nước Anh ra quyết định lịch sử này. 

Nguyên nhân Anh rời EU

Đầu giờ chiều 24/6 (giờ VN), kết quả trưng cầu dân ý đã quyết định việc nước Anh sẽ rời khỏi liên minh châu Âu (EU).

Vì sao Anh đòi chia tay EU – một mô hình liên minh được đánh giá thành công và thịnh vượng nhất Thế giới kể từ sau Thế chiến thứ hai? Câu trả lời đến từ nội tại đời sống chính trị của Anh, từ khủng hoảng di cư và hệ lụy từ khủng hoảng nợ công của Hy Lạp.

Thuật ngữ Brexit (ghép từ hai từ Britain và Exit) bắt đầu trở thành một phong trào lớn mạnh dần từ năm 2012. Khi dòng người di cư tràn qua châu Âu, EU thể hiện một vai trò mờ nhạt khi không điều phối kiềm chế hiện trạng này. Trong bối cảnh đó, đảng độc lập Anh (UKIP) nổi lên thành một thế lực chính trị mới khi theo khuynh hướng cực hữu chống làn sóng người nhập cư và muốn Anh rời khỏi EU lập tức.

UKIP dần lớn mạnh qua những kỳ bầu cử khi tháng 1-2013 giành được ¼ số phiếu bầu cấp địa phương. Năm 2015 họ cũng giành được một lượng lớn phiếu. Nước Anh chìm dần trong làn sóng cựu hữu nổi dậy nhấn chìm cả châu Âu. Nhìn sang Pháp, quốc gia bên kia eo biển Manche cũng đang vật vã trước sự trỗi dậy của Đảng Mặt trận quốc gia (FN) với chủ trương bài ngoại chống người nhập cư.

Dòng người nhập cư tạo ra nỗi nghi ngại lớn nhất cho cử tri Anh và cũng là nguyên nhân chính yếu gây ra cuộc chia ly lịch sử. Có 3 nguyên do:

Cuộc khủng hoảng dân nhập cư là nguyên nhân Anh rời EU

Dân Anh lo ngại làn sóng nhập cư làm xáo trộn không gian văn hóa của họ, khi họ phải tiếp nhận những cộng đồng mới đem đến trào lưu văn hóa mới. Xen kẽ trong đó là nỗi lo về việc lan truyền chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan theo dòng người di cư tràn qua gây bất ổn an ninh trong đời sống thường nhật.

Những cuộc khảo sát đều cho thấy sự bất mãn với tỷ lệ nhập cư vào Anh ngày càng tăng là nguyên nhân lớn nhất khiến người Anh bỏ phiếu "rời". Trước khi EU thành lập năm 1993, nhập cư chưa phải là vấn đề lớn ở Anh. Khi đó, số lượng người di cư đến Anh chưa tới 100.000 người mỗi năm. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi chóng mặt.

Sự giận dữ của công chúng như được "hun đúc" thêm từ các chính sách thất bại của nhà nước trong việc hạn chế nhập cư, dẫn đến sức ép với thị trường lao động cũng như các dịch vụ công.

Sau khi EU mở rộng về phía đông lần lượt vào các năm 2004 và 2007, nhiều người châu Âu đã chuyển đến Anh. Vox chỉ ra rằng, những người này chủ yếu là dân từ các nước Đông Âu có kinh tế yếu kém hơn. Do vậy, khi được vào EU, họ hiển nhiên sẽ di cư đến các nước giàu hơn, như Anh, để tìm việc làm.

Trên thực tế, Ba Lan hiện là nước có công dân đang sống ở Anh nhiều thứ 2 chỉ sau Ấn Độ.

Khủng hoảng tài chính 2008 kéo theo tình hình suy sụp ở những quốc gia từng là nước phát triển như Tây Ban Nha, Italy và Bồ Đào Nha. Do vậy, công dân ở những nước này phải tìm đến các nước châu Âu khác. Thị trường lao động ở Anh được đánh giá là cởi mở, và ngôn ngữ tiếng Anh phổ biến, nên nó trở thành mục tiêu tự nhiên thu hút người nhập cư.

Nỗi bất an của người dân trước làn sóng người tị nạn càng gia tăng cùng với sức ép ngày càng lớn từ thị trường lao động và dịch vụ công. Trước khi đắc cử vào năm, ông Cameron hứa hẹn sẽ giảm số lượng người nhập cư xuống vài chục nghìn chứ không phải là vài trăm nghìn.

Sau khi tái đắc cử năm 2015, ông vẫn không thực hiện được lời hứa này, khi vẫn có hơn 300.000 người nhập cư tràn vào Anh. Điều này khiến người dân giảm sút niềm tin vào khả năng lãnh đạo của ông. Và nó góp phần tạo nên tư tưởng rằng các chính trị gia Anh bất lực trong việc ngăn chặn làn sóng nhập cư từ EU.

Phe vận động cho Brexit ban đầu tập trung nhiều hơn vào vấn đề kinh tế và chủ quyền, nhưng nhanh chóng nhận ra rằng việc "kiểm soát làn sóng nhập cư" mới là thông điệp mạnh mẽ nhất. Họ cũng liên hệ cuộc khủng hoảng nhập cư này với các vấn đề khác của xã hội Anh, như thiếu trường tiểu học, thu nhập sụt giảm…

Bất ổn trong nội chính của nước Anh là nguyên nhân Anh rời EU

nguyen-nhan-anh-roi-eu
Thủ tướng Cameron đã phải từ chức khi người dân Anh bỏ phiếu cho Brexit. Sự thất bại trong đường lối đối nội của ông là một nguyên nhân Anh rời EU.

Thủ tướng Cameron vẫn luôn tìm cách làm hài lòng các nghị sĩ thứ yếu, những người luôn ấp ủ nỗi hoài nghi về châu Âu (Eurosceptic). Chẳng hạn như rút khỏi nhóm trung hữu EPP trong nghị viện châu Âu.

Thế nhưng, điều đó không bao giờ là đủ đối với những người cánh hữu trong đảng Bảo thủ, những nghị sĩ dường như không chịu dừng bước trước bất cứ thứ gì để giải phóng Anh khỏi cái mà họ gọi là "sự thống trị của Brussels", kể cả việc xé nát chính đảng của mình.

Rắc rối bắt đầu đến với ông Cameron vào năm 2010, khi số lượng thành viên Eurosceptic trong đảng của ông chiếm đa số, và họ bắt đầu gây sức ép với ông để tổ chức cuộc trưng cầu dân ý.

Đến tháng 10/2011, Cameron nhận ra rằng ông đang đối mặt với một cuộc "chiến tranh du kích" với phe Eurosceptic, sau khi 81 nghị sĩ đảng Bảo thủ phát động một cuộc "nổi dậy" ủng hộ trưng cầu dân ý. Tháng 7/2012, nghị sĩ John Baron gửi một lá thư với chữ ký của 100 đồng nghiệp cho ông Cameron, yêu cầu tổ chức trưng cầu dân ý.

Cameron nghĩ rằng ông đã giành được một chiến thắng kiểu Margaret Thatcher khi phủ quyết việc tăng ngân sách EU vào cuối năm đó. Nhưng sự kiện này có vẻ như càng thổi bùng ngọn lửa chống Brussels trong xã hội Anh. Vào tháng 12/2012, nghị sĩ Boris Johnson công khai kêu gọi Cameron tìm cách đàm phán lại về mối quan hệ của Anh với EU trước khi kêu gọi tổ chức trưng cầu dân ý.

Đầu năm 2013, Thủ tướng Cameron dường như đã đầu hàng trước sức ép từ các nghị sĩ, khi cam kết sẽ đàm phán lại với EU và tổ chức trưng cầu dân ý vào cuối năm 2017. Các nguồn tin thân cận cho hay khi đó, ông Cameron đã tin tưởng rằng ông có thể xoa dịu tình hình bằng cách đưa ra lời hứa hẹn như vậy.

Khi đó ông Cameron cũng nghĩ rằng ông sẽ không bao giờ phải tổ chức trưng cầu dân ý, bởi đảng Bảo thủ không tin họ sẽ giành được đa số trong cuộc bầu cử năm 2015. Thế nhưng chính lời hứa hẹn này là chất xúc tác khiến ông Cameron giành chiến thắng vào năm đó, đẩy ông vào thế không còn đường thoái lui.

Đảng UKIP trỗi dậy

nguyen-nhan-anh-roi-eu
Sự trỗi dậy của UKIP là một nguyên nhân Anh rời EU. Brexit vẫn chưa thể thành hiện thực sau 2 lần bỏ phiếu. 

Ông Cameron có lẽ không bao giờ phải tổ chức trưng cầu dân ý nếu như đảng Độc lập Anh (UKIP) và thủ lĩnh Nigel Farage chống nhập cư và chống cả EU không trỗi dậy. Tháng 1/2013, đảng UKIP lần đầu tiên giành được tới 1/4 số phiếu bầu trong cuộc bầu cử địa phương ở Anh. Nhiều người lo ngại rằng một số nghị sĩ đảng Bảo thủ có thể "đào tẩu" sang UKIP nếu ông Cameron không giữ lời hứa tổ chức trưng cầu dân ý.

Dù ông Cameron đã cam kết sẽ tổ chức trưng cầu dân ý, UKIP và Farage vẫn giành thêm được hàng triệu phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 2015. Trong số phiếu này có nhiều cử tri từng ủng hộ đảng Bảo thủ hoặc Công đảng. Sự xuất hiện liên tục của Farage trên truyền thông đã góp phần "đóng đinh" vấn đề nhập cư với EU trong dư luận, dọn đường cho chiến dịch vận động Brexit thành công.

Những nguyên nhân Anh rời EU khác

Theo báo The Telegraph, có 20 nguyên nhân Anh rời EU và người dân nước này quyết định bỏ phiếu cho Brexit. 20 nguyên nhân Anh rời EU bao gồm:

1) Tiền thuế được nhiều hơn

Anh phải có nghĩa vụ đóng góp cho EU, hiện nước này đóng ngân sách nhiều thứ hai trong EU. Điều đó có nghĩa nếu Anh rời EU thì sẽ giữ lại nhiều tiền thuế hơn để chi cho phúc lợi xã hội.

2) Quyết định được chính sách nhập cư

EU cho phép các công dân EU nhập cảnh và làm việc ở bất cứ quốc gia nào trong EU. Quyền đi lại tự do giúp hàng trăm ngàn dân châu Âu sống và làm việc tại Anh. Văn phòng Thống kê Quốc gia của Anh ước tính có hơn 2 triệu dân EU đang làm việc tại vương quốc Anh.

3) Tự do làm luật

Theo tính toán, 50% văn bản luật của Anh hiện nay có tác động kinh tế quan trọng lại bắt nguồn từ luật của EU. Một số văn bản luật được thông qua và ban hành tại Anh vì đã được thông qua ở EU. Các nhóm ủng hộ "thoát EU" còn tính được rằng 65% văn bản luật mới được soạn tại Anh là do Brussels soạn thảo.

4) Tòa án Anh được khôi phục quyền lực

Khi Anh gia nhập EU năm 1972, Quốc hội Anh đồng thuận rằng luật của châu Âu ưu việt hơn luật của Anh. Do đó, phán quyết tối cao tại Anh sẽ do Tòa án Công lý châu Âu tại Luxembourg đưa ra. Theo luật EU, nếu có lệnh của tòa, mọi công dân gồm cả công dân Anh sẽ bị dẫn độ sang nước khác trong khối.

5) Không bị nước khác ép phải làm theo ý mình

Nhiều quyết định của EU được thực hiện theo nguyên tắc "biểu quyết đa số", theo đó quyền của các quốc gia châu Âu lại phụ thuộc vào dân số của nước đó. Điều đó có nghĩa là nhiều nước châu Âu sẽ buộc phải thực hiện các chính sách mà họ không đồng ý.

Chỉ tính từ năm 2009 đến 2015, Anh đã liên tục nằm trong "phe lép vế" khi có đến 12% số quyết định của châu Âu được đưa ra mà không được Anh đồng tình.

6) Không phải nghe lời quá nhiều lãnh đạo

EU có tới năm vị chủ tịch. Donald Tusk là chủ tịch Hội đồng châu Âu. Jean Claude Juncker là chủ tịch Ủy ban châu Âu. Martin Schulz là chủ tịch Nghị viện châu Âu. Mario Draghi giữ chức chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu và Jeroen Dijsselbloem đảm trách chủ tịch Eurogroup.

Năm vị này đều có tiếng nói quan trọng và ảnh hưởng cao trong toàn khối. Nếu "thoát EU" người dân Anh sẽ chỉ biết đến thủ tướng và nữ hoàng Anh.

7) Không cần chú ý đến Ủy ban châu Âu.

Ủy ban châu Âu là cơ quan cao nhất về hành pháp của EU. Ủy ban chịu trách nhiệm về đề nghị lập pháp, thi hành các quyết định, duy trì các hiệp ước EU và điều hành công việc chung hàng ngày của EU.

Ủy ban châu Âu có tới 23.000 cán bộ và trong số đó ít nhất có hơn 10.000 người nhận mức lương 70.000 bảng Anh một năm. Số tiền để nuôi hoạt động của Ủy ban được đóng góp từ các nước thành viên EU.

8) Thoải mái dùng máy hút bụi

Vâng, đối với những người thường xuyên dọn sạch nhà cửa của mình thì máy hút bụi quả thật là một dụng cụ thiết yếu. Thế như năm 2014 theo quy định của EU thì máy hút bụi có động cơ mạnh hơn 1.600 watt đều bị cấm.

Với một số người dùng, điều này có nghĩa là một số sản phẩm máy hút bụi được coi là tốt nhất trên thị trường bị cấm không được mua bán sử dụng.

9) Không phải lo về người Thổ Nhĩ Kỳ

EU muốn tăng số thành viên của mình trong tương lai. Hiện có năm ứng cử viên sáng giá là Thổ Nhĩ Kỳ, Macedonia, Montenegro, Serbia và Albania. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ vào EU, đồng nghĩa với việc người Thổ Nhĩ Kỳ có khả năng sẽ "tràn ngập" khắp nước Anh vì quy định nhập cư của khối.

Tất nhiên, để được vào EU, Thổ Nhĩ Kỳ phải được các nước thành viên EU thông qua quy chế thành viên. Nhiều nhà chính trị châu Âu đánh giá Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không bao giờ gia nhập EU vì không thể nào hội đủ điều kiện để trở thành thành viên.

10) Nước Anh sẽ tự đánh thuế

EU muốn "hài hòa" tỷ lệ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và hàng hóa áp dụng loại thuế này. Thuế GTGT được áp ít nhất là 15% nhưng có một số mặt hàng nhất định sẽ được áp thuế 5%. Tuy nhiên, người Anh muốn thay mức áp thuế cho các mặt hàng trên nước mình họ sẽ phải nhận được sự đồng ý của toàn bộ EU.

11) Chính phủ có thể cứu các công ty Anh thua lỗ

Quy tắc thị trường tự do mà EU đang theo đuổi khiến các nước không thể bảo vệ các doanh nghiệp của mình khi họ gặp rắc rối. Chính phủ Anh sẽ không thể trợ giúp cho công ty Tata Steel của nước này trước "cơn bão" thép giá rẻ từ Trung Quốc.

12) Tự do đánh bắt cá

Chính sách thủy sản chung của EU ép các nước thành viên bằng cách cấp hạn ngạch đánh bắt cho ngư dân của mỗi nước thành viên. Điều đó khiến giá cá tăng cao và ngư dân phải đổ hàng triệu con cá đã đánh được xuống biển vì lố mức hạn ngạch đánh bắt.

13) Thoát khỏi điện gió

Theo nghị quyết của EU, đến năm 2020 Anh phải tạo ra 15% năng lượng bằng điện gió. Nếu mục tiêu này không đạt được, London có thể bị cả khối EU trừng phạt.

14) Có hộ chiếu màu xanh

Thông thường hộ chiếu của các nước có bìa màu xanh, nhưng EU đã chuẩn hóa hộ chiếu của EU bằng một hộ chiếu có bìa màu đỏ từ năm 1988. Nếu "thoát EU", người Anh có thể sẽ có lại hộ chiếu màu xanh như trước.

15) Có cửa xuất nhập cảnh riêng

Cả châu Âu dùng chung một loại hộ chiếu, vì vậy nếu một người Anh đi du lịch và trở về nước của mình thì người ấy phải xếp hàng chung với các công dân các nước EU khác. Tất nhiên, nếu có hộ chiếu riêng, người Anh không phải xếp hàng chung nữa.

16) Người Anh sẽ không phải tài trợ cho quỹ viện trợ nước ngoài của EU

EU có chương trình viện trợ nước ngoài riêng, hoạt động bằng kinh phí của các nước thành viên đóng góp. Năm 2013, EU đã chi 15 tỉ euro vào mục đích viện trợ cho nước ngoài, gần bằng số tiền mà chính phủ Anh đóng cho khối.

17) Tự do bỏ tủ lạnh cũ

Theo quy định tại Chỉ thị 2012/19/EU, một người muốn vứt bỏ tủ lạnh phải xử lý an toàn "dàn nóng" của tủ lạnh tại các cơ sở được phê duyệt. Điều này đã làm phát sinh một ngành công nghiệp mới tại Anh, đó là ngành công nghiệp xử lý tủ lạnh cũ.

18) Giảm bớt số thùng rác

EU muốn có ít rác thải hơn được đưa đến các bãi rác nên đã ban hành hàng loạt điều kiện khó khăn để các nước thành viên xả ít rác thải hơn và tăng tái chế rác. Chính sách cơ bản là phân loại rác tại nhà khiến mọi người phải có nhiều thùng rác hơn cho nhiều loại rác khác nhau.

19) Sa thải các nghị sĩ Nghị viện châu Âu

Mỗi tháng, các thành viên Nghị viện châu Âu cùng đoàn tùy tùng, phiên dịch và các quan chức khác tổng cộng hơn 10.000 người lại di chuyển từ Brussels đến Strasbourg đề họp trong bốn ngày. Kinh phí duy trì hoạt động này vô cùng lãng phí, theo ước tính chi phí này mỗi năm tiêu tốn 130 triệu bảng Anh.

20) Thoải mái sử dụng bóng đèn

Một lần nữa, EU với chính sách sử dụng năng lượng tái tạo và chống lãng phí năng lượng đã hạn chế dùng bóng đèn dây tóc truyền thống để chuyển sang dùng bóng đèn ít tiêu hao năng lượng. Nhiều người Anh cảm thấy loại bóng đèn tiết kiệm năng lượng không sáng bằng đèn dây tóc. Đây là một nguyên nhân Anh rời EU khá buồn cười.

Trên đây là tổng quan nguyên nhân Anh rời EU

 

Hỗn loạn ở nước Anh: Quốc hội lại bác bỏ thỏa thuận Brexit mới

Các nghị sĩ Anh một lần nữa đã bác bỏ thẳng thừng thỏa thuận tách khỏi Liên minh Châu Âu của Thủ tướng Anh Theresa May, qua đó Anh lại tiếp tục chìm sâu trong khủng hoảng chính trị.

 

Người Anh luống cuống giữa nguy cơ Brexit ‘cứng’

“Trò chơi đổ lỗi” đang diễn ra khi viễn cảnh không đạt được thỏa thuận Brexit nào ngày càng hiện rõ.



Tin khác