Nguyên nhân Venezuela khủng hoảng: Có kế hoạch chống phá bền bỉ?

18:30 25/01/2019

Nguyên nhân Venezuela khủng hoảng là gì? Đó là câu hỏi được đặt ra khi tình hình Venezuela đang rất căng thẳng sau khi lãnh đạo đối lập tự xưng quyền tổng thống.

nguyên nhân Venezuela khủng hoảng
Nguyên nhân Venezuela khủng hoảng không đơn giản chỉ vì sự điều hành của chính phủ. Ảnh: Tổng thống Venezuela phát biểu bên cạnh người dân.

Trong nhiều năm qua, truyền thông phương Tây thường chỉ cho rằng nguyên nhân Venezuela khủng hoảng là do điều hành yếu kém của chính phủ Tổng thống Maduro. Chính phủ dường như bị đổ hoàn toàn trách nhiệm vì chi phí thực phẩm cao, thiếu lương thực, thực phẩm, thuốc và thậm chí cả giấy vệ sinh.

Tuy nhiên, tờ Mint Press News ở Mỹ dẫn lời ông Caleb Maupin, chuyên gia phân tích chính trị có tiếng của Mỹ, cho rằng nguyên nhân Venezuela khủng hoảng rất sâu xa và có sự tác động rất lớn của các thế lực bên ngoài, đặc biệt là Mỹ.

Theo ông Maupin, nguyên nhân Venezuela khủng hoảng chính là giá dầu bị giảm một cách cố ý. Năm 2014, Arab Saudi đưa dầu tràn ngập thị trường, khiến giá dầu giảm. Ông Maupin cho rằng, động thái này không phải là quyết định kinh doanh đơn thuần, mà là việc làm có chủ đích, phối hợp với các mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ và Israel.

Mục tiêu của các nước trên là làm suy yếu những quốc gia có nền kinh tế tập trung vào xuất khẩu dầu và khí đốt tự nhiên, đối thủ của Phố Wall, London và Israel.

Dù không chỉ bị hao hụt ngân sách mà còn rơi sâu vào nợ, Arab Saudi vẫn tiếp tục gia tăng sản xuất dầu. Hậu quả, giá dầu liên tục giảm mạnh, từ 110 USD/ thùng năm 2014, xuống chỉ còn 28 USD/thùng vào đầu năm 2016.

Venezuela là một trong số những quốc gia đã bị tổn hại nặng nề bởi nền kinh tế nước này phụ thuộc chủ yếu vào dầu mỏ.

Đó là khi khủng hoảng Venezuela bắt đầu. Ngân sách Venezuela bị giảm mạnh, nền kinh tế phải gánh chịu những hậu quả to lớn.

Khi giá dầu giảm, thách thức đặt ra là phải tìm được các nguồn thu nhập kinh tế khác nhưng Venezuela đã không thể tìm được thứ gì có thể lấp vào khoảng trống khổng lồ do sự sụt giảm giá dầu gây ra.

Ngoài ra, vốn là một trong những nước có trữ lượng dầu thuộc hàng đầu thế giới, Venezuela trước đó không chú trọng đến nông nghiệp và sản xuất. 70% nhu cầu thực phẩm, hàng tiêu dùng ở Venezuela phụ thuộc vào nhập khẩu.

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, các tập đoàn chế biến và nhập khẩu thực phẩm tư nhân đã phát động một chiến dịch phối hợp phá hoại.

Nhà phân tích chính trị Venezuela Jesus Silva cho hay: “Hầu hết thực phẩm ở Venezuela được nhập khẩu bởi các công ty tư nhân. Họ đòi chính phủ trợ cấp bằng đồng USD từ việc bán dầu để nhập khẩu thực phẩm. Họ hiếm khi sản xuất bất cứ thứ gì hoặc đầu tư bằng tiền của họ”.

Lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đối với Venezuela khiến chính phủ Venezuela gặp khó khăn hơn trong việc thanh toán cho các công ty nhập khẩu bằng USD. Từ đó, tình trạng thiếu lượng thực, thực phẩm và nhiều đồ dùng thiết yếu khác càng trở nên tồi tệ.

Nền kinh tế khủng hoảng, siêu lạm phát, có lúc lên tới 700%.

Bên cạnh đó, ngân sách cạn kiệt khiến chính phủ Venezuela không thể tài trợ cho các chương trình xã hội, vốn là chìa khóa để củng cố Đảng Xã hội Thống nhất cầm quyền.

Tham nhũng là vấn đề lớn trong bất kỳ chế độ nào. Tuy nhiên, tham nhũng ở Venezuela dường như bị phóng đại khi ngân sách sụt giảm mạnh vì giá dầu thấp và sự phá hoại từ các nhà nhập khẩu thực phẩm. Điều đó càng khiến cho tình hình Venezuela thêm bất ổn. Những khó khăn đã khiến người dân giận dữ.

Về chính trị, phe đối lập liên tục gây sức ép với chính phủ. Họ được cho là có sự hậu thuẫn rất lớn của Mỹ. Theo tạp chí Counterpunch của Mỹ, Washington đã hậu thuẫn cho cuộc đảo chính bất thành hồi năm 2002 và trợ cấp hàng chục triệu USD cho các nhóm đối lập. Đây được cho là một trong những nguyên nhân Venezuela khủng hoảng liên miên, không thể đoàn kết để vượt qua khó khăn. 

Những bất ổn cả về kinh tế chính trị đã đẩy Venezuela vào tình cảnh như hiện nay. Ngày 23/1, lãnh đạo đối lập, Chủ tịch Quốc hội Juan Guaido tự xưng là Tổng thống Venezuela. Mỹ ngay lập tức công nhận điều đó là gọi Tổng thống Maduro là bất hợp pháp.

 

Mỹ tìm cách thu tài sản của Tổng thống Venezuela để chuyển cho phe đối lập

Mỹ đang tìm cách chặn doanh thu từ dầu mỏ tới chính quyền Tổng thống Venezuela Maduro để chuyển sang cho lãnh đạo đối lập hay tổng thống tự xưng Juan Guaido.

 

Vì sao quân đội Venezuela trung thành với Tổng thống Maduro?

Ngay khi lãnh đạo đối lập Juan Guaido tự xưng làm tổng thống, quân đội Venezuela liên tục tuyên bố không công nhận, cam kết ngăn nội chiến bằng mọi giá.

 

Tình hình Venezuela ngày 25/1: Ông Putin gọi điện cho Tổng thống Maduro, quân đội cam kết ngăn đảo chính

Tổng thống Nga Putin gọi sự can thiệp của nước ngoài vào các vấn đề nội bộ của Venezuela là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Quân đội nói sẽ ngăn nội chiến bằng mọi giá.



Tin khác