Nguyên Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước lãnh 3 năm tù

Sau hơn 1 tuần xét xử và nghị án, chiều 2/7, TAND TPHCM đã tuyên án bị cáo Đặng Thanh Bình - nguyên phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) - và các  đồng phạm trong vụ thiếu trách nhiệm để Phạm Công Danh - nguyên chủ tịch HĐQT của Ngân hàng Xây dựng, VNCB - gây thiệt hại hơn 15.000 tỉ đồng cho ngân hàng này.

Theo HĐXX, Thủ tướng đồng ý tờ trình của NHNN về việc tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín (TrustBank - tiền thân của VNCB) với một số tiêu chí rất nghiêm ngặt nhưng ông Bình đã có bút phê thực hiện trái ý kiến chỉ đạo, như: "việc kiểm tra vốn góp sẽ được thực hiện sau này". Đồng thời, bị cáo ký công văn chấp thuận phương án tái cơ cấu ngân hàng với nội dung "Trustbank chịu trách nhiệm về tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới" trong khi điều kiện tiên quyết là đảm bảo nhóm cổ đông tham gia tái cơ cấu phải có đủ khả năng tài chính.

HĐXX nhận định cơ quan điều tra cần ghi nhận một số thiếu sót mà các luật sư đã đề cập trong quá trình tranh tụng tại tòa.

Các quan điểm của luật sư là không có căn cứ chấp nhận, bởi lẽ Thủ tướng đồng ý tờ trình của NHNN tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín (Trustbank) với một số tiêu chí rất nghiêm ngặt. Tuy nhiên, bị cáo Đặng Thanh Bình đã có bút phê thực hiện tái cơ cấu Trustbank trái ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng.

Điều kiện tiên quyết là phải bảo đảm nhóm cổ đông tham gia tái cơ cấu có đủ khả năng tài chính, tuy nhiên, ông Đặng Thanh Bình đã có bút phê trái ý kiến chỉ đạo này.

Với tư cách Phó Thống đốc phụ trách Cơ quan Thanh tra Giám sát NHNN, bị cáo đã nhận được báo cáo sai phạm, tuy nhiên, không có biện pháp chỉ đạo khắc phục. Về chủ trương, Tổ Giám sát được thành lập có quyền hạn như Tổ kiểm soát đặc biệt, tuy nhiên, khi ban hành Quyết định 12 các thành viên Tổ Giám sát chỉ có quyền đình chỉ các sai phạm.

Các bị cáo nguyên là thành viên Tổ Giám sát không thực hiện đúng đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của mình, đã để Phạm Công Danh (nguyên Chủ tịch Ngân hàng Xây dựng (VNCB)-tiền thân là Ngân hàng Đại Tín-TrustBank) gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.

Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, tuy nhiên, khi lượng hình tòa xem xét thời điểm phạm tội lĩnh vực ngân hàng đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng và nhiều điều kiện khác là nguyên nhân khách quan dẫn đến hành vi phạm tội.

Ngoài ra, HĐXX còn xem xét bị cáo Đặng Thanh Bình và các bị cáo khác đã thực hiện thành công việc tái cơ cấu 3 ngân hàng có tình hình yếu kém. Đặc biệt, các bị cáo cũng có nhiều đóng góp cho ngành ngân hàng và gia đình có công với cách mạng, với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước.

Việc áp dụng hình phạt tù là cần thiết nhằm thể hiện tính răn đe, nghiêm khắc của pháp luật.Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, ông Đặng Thanh Bình được NHNN giao nhiệm vụ phụ trách cơ quan Thanh tra giám sát NHNN, Vụ Pháp chế. Với nhiệm vụ này, ông Bình có trách nhiệm chỉ đạo tái cơ cấu những ngân hàng hoạt động yếu kém.

Thực hiện chủ trương này, vào năm 2012, một tổ giám sát được thành lập để giám sát đối với những hoạt động tại VNCB và ông Bình được bầu làm tổ trưởng.

Sau khi đại gia Hứa Thị Phấn chuyển nhượng Trustbank cho ông Phạm Công Danh (nhóm cổ đông Thiên Thanh) thì Trustbank được xếp vào 1 trong 6 ngân hàng hoạt động không hiệu quả. Do hoạt động yếu kém nên mọi giao dịch có giá trị từ 5 tỉ đồng tại Trustbank phải có ý kiến của Tổ Giám sát.

Kết quả điều tra có đủ căn cứ kết luận ông Bình đã có hành vi không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, không thực hiện đúng phương án tái cơ cấu Trustbank do chính NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ. Ông Bình đã không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng nhằm bảo đảm  tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm ông Phạm Công Danh.

Ông Bình đã quyết định để ông Danh tham gia quản lý, nắm giữ cổ phần chi phối, điều hành Trustbank, tạo điều kiện cho ông này sử dụng ngân hàng như một phương tiện để thực hiện hành vi phạm tội, gây ra các hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thiệt hại khoảng 9.000 tỉ đồng.

Đối với 4 bị can Hà Tấn Phước, Lê Văn Thanh, Phạm Thế Tuân và Ngô Văn Thanh thuộc Tổ Giám sát NHNN đặt tại VNCB được giao nhiệm vụ, quyền hạn; chủ động tiếp cận không hạn chế mọi tài liệu hồ sơ, thông tin, hệ thống phần mềm và yêu cầu ngân hàng này báo cáo, cung cấp tài liệu, làm việc với mọi cán bộ có thẩm quyền, đối chiếu trực tiếp với khách hàng, chủ nợ…nhưng những người này đã không thực hiện nhiệm vụ, lơ là, tạo điều kiện cho ông Phạm Công Danh cùng đồng phạm thực hiện hành vi phạm tội.

Về kiến nghị của VKSND TPHCM làm rõ hành vi của các thành viên nguyên là thành viên tổ thanh tra NHNN nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lý sau. HĐXX nhận định liên quan tới những sai phạm của các thành viên nguyên là thành viên tổ thanh tra NHNN, đã được kiến nghị tại bản án phúc thẩm vụ án Phạm Công Danh giai đoạn 1, và hiện nay cơ quan điều tra Bộ công an, Viện KSND Tối cao đang điều tra làm rõ.

Liên quan tới hành vi của ông Đặng Văn Thảo (nguyên phó Chánh thanh tra NHNN) đã không kiến nghị đặt TrustBank vào tình trạng kiểm soát đặc biệt. HĐXX cho rằng do hết thời hạn điều tra nên cơ quan điều tra đã tách ra khỏi vụ này, hiện nay vẫn đang được điều tra nên HĐXX không xem xét do phạm vi xét xử.

Các bị cáo nguyên là lãnh đạo của NHNN, trong quá trình công tác có nhiều đóng góp cho xã hội, được tặng thưởng nhiều Huân, Huy chương. Gia đình các bị cáo đều có công với cách mạng nên khi lượng hình đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.

Chính hành vi thiếu trách nhiệm của các bị cáo đã tạo điều kiện cho Phạm Công Danh và đồng phạm rút tiền ra khỏi ngân hàng. Nhận thấy hành vi của của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, hậu quả vụ án đặc biệt nghiêm trọng nên không có căn cứ để cho các bị cáo được hưởng án treo.

Cáo trạng xác định, ông Phước phải có trách nhiệm với số tiền thiệt hại là 3.454 tỉ đồng, Lê Văn Thanh là 6.591 tỉ đồng, ông Phạm Thế Tuân là 3.454 tỉ đồng và ông Ngô Văn Thanh có trách nhiệm với số tiền 10.046 tỉ đồng.