20 ngày nhìn lại những diễn biến vụ điểm thi THPT cao 'bất thường' tại Hà Giang

Theo Hoàng Tiến / Sức Khỏe Cộng Đồng 07:10 30/07/2018

Sau 20 ngày, một lần nữa vụ việc được nhìn nhận lại ở một góc cạnh hoàn toàn mới, qua chia sẻ của PGS.TS Trần Xuân Nhĩ – Nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT.

nguyen-thu-truong-bo-gddt-dai-hoc-dung-nhu-ong-dong-vao-roi-ra
Gian lận điểm thi THPT Hà Giang gây bức xúc dư luận. Ảnh trụ sở Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Giang

Một kỳ thi buồn vì gian lận điểm thi

Hơn nửa tháng qua kể từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố điểm thi THPT cũng là khoảng thời gian dư luận cũng như người làm trong ngành giáo dục cảm thấy buồn nhất.

Nói thẳng cái mà dư luận nhớ nhất về kỳ thi THPT Quốc gia 2018 không phải số phổ điểm cao hay thấp, không phải thí sinh vượt khó đạt kết quả thi cao mà là “gian lận” điểm thi.

Ngay sau ngày 11/7, khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia. Từ phân tích phổ điểm các tỉnh thành trên báo chí, dư luận dấy lên hoài nghi. Tỷ lệ thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên ở một số tỉnh miền núi phía Bắc cao đột biến, trong khi đây là “vùng trũng” giáo dục.

Xét theo khối A1 (Toán, Vật lý, Ngoại ngữ), Hà Giang có 36 thí sinh được trên 29 điểm, chiếm gần một nửa sĩ tử cả nước đạt mức này (76). Khối A (Toán, Vật lý, Hóa học), cả nước có 82 thí sinh được trên 27 điểm thì Hà Giang chiếm gần 1/3.

nguyen-thu-truong-bo-gddt-dai-hoc-dung-nhu-ong-dong-vao-roi-ra
Điểm toán cao ngất ngưởng của Hà Giang trước khi phát hiện sai phạm khiến dư luận hoài nghi

Tỉnh miền núi Sơn La có tỷ lệ thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên môn Vật lý cao gấp 12 lần TP HCM. Với 30 em được 9 điểm trở lên môn Toán, tỷ lệ thí sinh đạt mức điểm này của Sơn La là 0,3%, vượt xa những địa phương có thành tích học tập tốt như TP HCM, Hà Nội, Nam Định (lần lượt là 0,04; 0,1 và 0,06).

Ngày 14/7, dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Giáo dục Phùng Xuân Nhạ, đoàn công tác gồm cán bộ Cục Quản lý chất lượng, Thanh tra Bộ Giáo dục và A83 Bộ công an, lên Hà Giang làm rõ bất thường trong điểm thi.

Từ chiều thứ bảy đó đến ngày 17/7, đoàn công tác làm việc xuyên đêm, có hôm tới 4h sáng. Toàn bộ bài thi trắc nghiệm của 5.400 thí sinh Hà Giang được chấm thẩm định.

Tại Sơn La, sau 5 ngày làm việc đến 2-4h sáng hôm sau, tổ công tác của Bộ Giáo dục phát hiện bất thường trong kết quả môn Ngữ văn của một số thí sinh, phiếu trả lời trắc nghiệm có dấu vết chỉnh sửa. Hội đồng chấm thẩm định quyết định chấm lại 110 bài Ngữ văn có nghi vấn. Kết quả, 42 bài điểm thấp hơn lần chấm đầu, 12 bài trong đó điểm thấp hơn 1-4,5.

nguyen-thu-truong-bo-gddt-dai-hoc-dung-nhu-ong-dong-vao-roi-ra
Sau khi báo chí và dư luận phản ánh đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã vào cuộc kiểm tra

Với môn trắc nghiệm, tổ công tác chưa thể chấm thẩm định do phiếu trả lời trắc nghiệm gốc đã bị sửa trước quét gửi về Bộ Giáo dục.

Cuối cùng ở Hà Giang, người trực tiếp sửa bài thi, điểm số của 114 thí sinh là Phó phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng (Sở Giáo dục Hà Giang) Vũ Trọng Lương.

Theo ông Nguyễn Cao Khương, Phó phòng 4, A83 Bộ Công An, thành viên tổ công tác, ông Lương được giao quản lý và sử dụng máy tính quét phiếu trả lời trắc nghiệm thi THPT quốc gia nên đã tải đáp án Bộ Giáo dục công bố, xử lý sang file excel, lưu vào máy. Ông này sau đó copy file đáp án của Bộ và dán đè lên file bài làm của thí sinh.

nguyen-thu-truong-bo-gddt-dai-hoc-dung-nhu-ong-dong-vao-roi-ra
Theo kết quả điều tra thì ông Vũ Trọng Lương (bên phải) và Nguyễn Thanh Hoài có liên quan đến việc sửa điểm.

Điều chỉnh xong kết quả bài làm trên máy tính, Vũ Trọng Lương tiếp tục sửa đáp án trong phiếu trả lời trắc nghiệm gốc của thí sinh. "Trong hơn 2 tiếng, từ 12h đến 14h38 ngày 7/7, ông Lương mở ổ khóa niêm phong, rút bài ở các túi, tẩy xóa và sửa theo đáp án chuẩn bị trước. Khi thực hiện lại các hành vi gian lận, ông Lương chỉ mất 6 giây để sửa kết quả cho một bài thi", đại diện A83 thông tin.

Ngày 20/7, Vũ Trọng Lương bị bắt, truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, theo điều 356 Bộ luật Hình sự 2015. Ba ngày sau, Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng Nguyễn Thanh Hoài - người đưa chìa khóa nơi giữ bài thi cho ông Lương, cũng bị bắt điều tra với tội như trên.

Trong khi đó hành vi gian lận ở Sơn La lại được thực hiện tinh vi hơn là sửa ngay trên phiếu trả lời gốc trước khi quét dữ liệu gửi về Bộ Giáo dục. Vì vậy dù phát hiện dấu vết chỉnh sửa, tổ công tác của Bộ chưa thể chấm thẩm định các môn trắc nghiệm.

gian-lan-diem-thi-son-la_sxuk_thumb
Hành vi gian lận ở Sơn La lại được thực hiện tinh vi hơn. Ảnh Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La

Những dấu hiệu vi phạm ở Sơn La vượt quá khả năng, nhiệm vụ của tổ công tác, do đó Bộ Công an, Công an tỉnh đã chủ trì việc tiếp tục điều tra.

Bước đầu, công an xác định 5 người tham gia sửa điểm thi ở Sơn La, gồm một Phó Giám đốc Sở Giáo dục, 3 phó phòng, chuyên viên của Sở và một Hiệu phó trường THPT.

Đến chiều 26/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Sơn La ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo điều 356 Bộ Luật hình sự 2015. Nhà chức trách đang hoàn tất thủ tục khởi tố bị can đối với những người liên quan.

Những kẻ hở dẫn đến sai phạm

Lỗ hổng lớn nhất tạo cơ hội cho gian lận, theo nhiều nhà giáo dục, là việc giao địa phương chủ trì toàn bộ khâu tổ chức, chấm thi. Hai năm đầu tiên thi THPT quốc gia (2015, 2016), Sở Giáo dục chỉ phụ trách hội đồng thi của thí sinh thi để xét tốt nghiệp THPT. Thí sinh thi để xét tuyển vào đại học sẽ được đưa vào các hội đồng do đại học chủ trì tổ chức, chấm thi.

Năm 2017, Bộ Giáo dục quyết định mỗi địa phương chỉ còn một cụm thi do Sở Giáo dục chủ trì, trường đại học chỉ phối hợp tổ chức. Đại diện các trường đại học, chuyên gia giáo dục khi đó đã lo ngại gian lận có thể xảy ra. Sự việc ở Hà Giang, Sơn La là minh chứng cho nghi ngờ ấy là có cơ sở.

Nhìn lại kỳ thi THPT vừa qua nhiều ý kiến quan điểm cho rằng bỏ thi trắc nghiệm, bỏ thi “2 trong 1” sẽ giải được bài toán tiêu cực, gian lận hiện nay.

bo-mien-hoc-phi-sinh-vien-su-pham-can-lam-ngay-de-tranh-lang-phi
PGS.TS Trần Xuân Nhĩ

Tuy nhiên trao đổi với phóng viên PGS.TS Trần Xuân Nhĩ – Nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng, thi trắc nghiệm nhiều nước trên thế giới đã làm vì thế đặt vấn đề bỏ thi trắc nghiệm là không đúng. Tuy nhiên thi trắc nghiệm không nên chỉ là câu hỏi đúng hay không đúng mà cần phải đa dạng. Ví dụ câu hỏi trắc nghiệm như: Trong các ý sau đây cái nào đúng nhất hoặc trong một câu điền đáp án đúng nhất vào đó.

“Không nên đặt chuyện quay lại thi tự luận bởi thi trắc nghiệm không sai vấn đề cách làm”, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ cho biết

Về kỳ thi “2 trong 1”, PGS Trần Xuân Nhĩ cho rằng mặc dù mục tiêu khác nhau và cũng đang có nhiều ý kiến. Tuy nhiên nếu giao cho địa phương tự tách thi tốt nghiệp THPT và thi đại học làm hai kỳ thi riêng thì quá nặng nề.

“Cho nên vẫn giữ thi “2 trong 1” nhưng theo tôi nếu vẫn dùng kết quả đó làm kết quả tuyển sinh đại học và cao đẳng thì phải kiểm tra lại

Như ở các nước sau khi vào học các trường sẽ kiểm tra lại trình độ của tân sinh viên. Ví dụ giao chỉ tiêu 1.000 các trường lấy 1.000 hoặc 1.200 sau đó kiểm tra lại gạt bớt thí sinh không đủ tiêu chuẩn.

Trong số 1.000 đó lại xem xét trình độ nào đủ vào học đại học còn không đủ phải đào tạo thêm giống như dự bị đại học trước khi vào đại học.

"Vào đại học rồi không phải như cái ống đồng vào rồi ra. Quan điểm là mở rộng đầu vào tạo điều kiện học nhưng đầu ra xiết chặt”, PGS Trần Xuân Nhĩ cho biết.

Theo PGS Nhĩ, thời gian học đại học trung bình 4 năm nhưng học tín chỉ nếu học xong chương trình có thể 3 năm anh đã tốt nghiệp. Ngược lại nếu nợ môn phải học 6 -7 năm, thậm chí không ra được trường.

“Hệ thống giáo dục mở là phải như vậy. Mình đừng áp dụng cái cứng nhắc trước đây. Tinh thần Nghị quyết 29 của Trung ương về Đổi mới căn bản giáo dục là phải mở để mọi người được học, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo chất lượng đầu ra để lực lượng lao động đào tạo ra phải đảm bảo chất lượng”, PGS Trần Xuân Nhĩ kết luận.

 

Hôm nay (29/7) là hạn cuối 63 tỉnh thành báo cáo rà soát điểm thi THPT Quốc gia

Hôm nay 29/7, là hạn cuối để 63 tỉnh, thành phố báo cáo lên Bộ GD&ĐT về kết quả cuộc rà soát điểm thi THPT quốc gia 2018.

 

'Vướng' lý lịch, nam sinh viết thư cầu cứu Bộ trưởng Bộ Công an

Đạt số điểm tương đối cao trong kỳ thi THPT quốc gia vừa qua, nam sinh Quảng Trị kỳ vọng sẽ được bước chân vào học Trường ĐH Cảnh sát Nhân dân TP Hồ Chí Minh. Nhưng em bất ngờ nhận kết quả thẩm tra lý lịch từ Ban tuyển sinh Công an huyện Đakrông là “hồ sơ không đạt yêu cầu về lý lịch”.

 

Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải: ‘Tôi sẵn sàng bỏ tiền mời 35 chiến sĩ cảnh sát cơ động thi lại’

Hơn 1 tuần sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả rà soát điểm thi THPT Lạng Sơn, Tiến sĩ Vật lý Nguyễn Văn Khải không tin là không có vấn đề gian lận. Vì thế Tiến sĩ Khải cho biết sẵn sàng bỏ tiền túi để mời 35 thí sinh này thi lại.



Tin khác